Yüzeyinde kırmızı, kahverengi ve gri tonlar barındıran göktaşı, 38 x 28 x 15 santimetre boyutlarında. Mars’tan koparak yaklaşık 225 milyon kilometrelik bir yolculuğun ardından Dünya’ya ulaştığı tahmin ediliyor. Taşın tam olarak ne zaman Dünya’ya düştüğü bilinmese de, yapılan testlere göre bu olayın yakın geçmişte gerçekleştiği düşünülüyor.
Sotheby’s, bu dev meteorun şu ana kadar Dünya’da bulunan Mars taşları arasında en büyüğü olduğunu, hatta bir sonraki en büyük parçadan yaklaşık yüzde 70 daha büyük olduğunu açıkladı. Ayrıca bu tek taşın, Dünya’daki tüm Mars materyalinin yaklaşık yüzde 7’sini oluşturduğu belirtildi.
UZAYDAN GELEN MİLYON DOLARLIK KAYA
Satışı gerçekleşen göktaşının, bilimsel adıyla “olivin-mikrogabroik şergottit” türünde olduğu belirtildi. Bu tip taşlar, Mars yüzeyindeki magmanın yavaş soğumasıyla oluşuyor. İçeriğinde olivin ve piroksen mineralleri bulunan kaya, daha önce İtalya Uzay Ajansı’nda sergilenmişti.
Sotheby’s Bilim ve Doğa Tarihi Başkan Yardımcısı Cassandra Hatton, taşın kimyasal bileşiminin Mars yüzeyinden elde edilen diğer örneklerle laboratuvar ortamında karşılaştırıldığını ve gezegene ait olduğunun kesinleştiğini söyledi.
“YERE DÜŞENLERİ TOPLAMAK EN İYİ ŞANSIMIZ”
Gezegen bilimci Ralph Harvey’e göre, Mars yüzeyinden fırlayan kaya parçalarının bir kısmı zamanla Dünya’nın yörüngesini kesiyor ve atmosfere girerek düşüyor. Harvey, “Bu örnekleri gezegen yüzeyinden almak teknoloji, bilim ve bütçe açısından çok zor. Yere düşenleri toplamak en iyi şansımız,” dedi.
Sotheby’s müzayedesinde bu taş dışında genç bir Ceratosaurus iskeleti ve Ay’a ait bir meteorit parçası da satışa sunuldu.
ABD Başkanı Donald Trump'ın Kanada'ya yüzde 35 oranında gümrük vergisi uygulama planlarını duyurması, küresel ekonomide yeni bir belirsizlik dalgası yarattı. Bu durum, piyasalarda tedirginliğe yol açarken, yatırımcılar riskten kaçınarak altına yöneldi. Bu gelişmeyle birlikte ons altın fiyatları adeta fırladı.
Güne 3 bin 336 dolardan başlayan ons altın, 3 Temmuz'dan bu yana ilk kez 3357 doların üzerine çıkarak önemli bir eşiği geçti. Şu sıralarda dün kapanışa göre yüzde 0,94 artışla 3355,27 dolardan işlem görüyor. Bu yükselişle birlikte altın, ay başından bu yana yüzde 1,58, yıl başından bu yana ise tam yüzde 27,85 oranında değer kazanmış durumda.
GRAM ALTIN DA YÜKSELDİ
Ons altındaki bu hareketlilik, yurt içinde gram altını da yukarı taşıdı. Güne 4 bin 311 liradan başlayan gram altın, yüzde 1'e yakın bir artışla 4 bin 335 liradan alıcı buluyor.
Piyasa uzmanları, küresel siyasetteki belirsizliklerin ve jeopolitik gelişmelerin altın fiyatları üzerindeki etkisinin önümüzdeki dönemde de yakından izlenmesi gerektiğini belirtiyor.
Küresel piyasalarda, ABD Başkanı Donald Trump'ın gümrük tarifelerine ilişkin açıklamaları yakından takip edilirken, ABD Merkez Bankasının (Fed) para politikasında gevşeme yapabileceğine dair artan beklentiler varlık fiyatları üzerinde etkili oluyor.
ABD yönetiminin uyguladığı tarifelerin ekonomiye olası etkilerine ilişkin endişeler devam ediyor. Bu kapsamda yapılan açıklamalar yatırımcılar tarafından yakından takip edilirken, Trump, 1 Ağustos'tan itibaren Kanada ürünlerine, sektörel tarifelerden ayrı olarak yüzde 35 gümrük vergisi uygulanacağını bildirdi.
Öte yandan Fed yetkililerinden de faiz indirimi mesajları geldi. Bu arada, ABD dolar endeksi, 24 Şubat haftasından bu yana en iyi haftalık performansını kaydetmeye hazırlanıyor, bu da altını uluslararası alıcılar için daha pahalı hale getiriyor.
Altın fiyatları jeopolitik risklerin azalmasına karşın Fed'in faiz indireceği beklentisi ve doların küresel olarak güç kaybetmesi ile yükselişini sürdürüyor.
ABD'nin ticaret ortaklarına tarifeler konusunda bir anlaşmaya varılması için tanıdığı son tarih olan 9 Temmuz'un yaklaşmasının yarattığı belirsizlik, tedirginlik de altın fiyatına destek veriyor.
Altının ons fiyatı gün içinde yüzde 1,4 artışla 3350 dolara kadar çıktı. Gram altın ise 4295TL'den işlem görüyor.
ALTINDAKİ YÜKSELİŞİ DESTEKLEYEN UNSURLAR
Altın piyasaları uzmanı Mehmet Ali Yıldırımtürk, altın fiyatlarındaki hareketi değerlendirdi. "Altın sadece jeopolitik gerginliklerle yükselmedi" diyen YıldırımTürk İran-İsrail çatışmaları sırasında beklentilerin satın alındığı için altının yükseldiğini, çatışma sona erince satışlar nedeniyle fiyatların gerilediğini ifade etti.
Uzman isim, altın fiyatlarını destekleyen faktörler olarak ABD Başkanı Trump'ın Fed'e yönelik 'faizi indir' baskısı, dolardaki güç kaybı, tarife krizi ile ilgili oluşan belirsizlik ve devam eden jeopolitik gerginlikler olarak sıraladı. Yıldırımtürk konuşmasını şöyle sürdürdü:
ABD Başkanı Trump'ın Fed başkanı Powell ile çekişmesi ve Başkan'ın Fed'e uyguladığı 'faizi indir' baskısı da altın fiyatlarını etkiliyor. Powell ise ekonomik verilere bakmadan faiz indirimi yapılamayacağını söylüyor. Trump görev süresi 2026'da bitecek olan Powell'ı görevden almak için yollar alıyor. Gelen ekonomik verilere bakıldığında kimi uzmanlar 3 faiz indirimi kimi uzmanlar da 2 faiz indirimi bekliyor.
Tarife krizi ile ilgili ise ayın 9'undan itibaren Washington yönetimi, dünyadaki 75 ülke artı Avrupa Birliği üye ülkeleri ile bu tarifeleri masaya yatıracak. Anlaşma sağlanacak mı henüz belli değil. Trump doların zayıf olmasını da istiyor. Uluslararası para birimi olan doların zayıflaması ve tarife krizindeki belirsizlik de altını destekleyen unsurlar.
ABD'li çip üreticisi Nvidia hisseleri bir günde yüzde 4 arttı. Şirket 3.7 trilyon dolar büyüklüğe ulaşarak Microsoftu geçti ve yeniden dünyanın en değerli şirketi oldu. Bu değerlenme ile bir günde 5 milyar dolardan fazla kazanan CEO Jensen Huang'ın serveti de 135 milyar dolara yükseldi.
Nvidia CEO'su Jensen Huang'ın çarşamba günü şirketin yıllık hissedar toplantısında önümüzdeki on yıl boyunca büyüme hakkında iyimser bir görünüm vermesiyle hisseler yükselişe geçti. Ünlü CEO, yatırımcılara yapay zeka teknolojisinin trilyonlarca dolarlık fırsatından bahsetti.
Huang hissedarlara, "On yıl sürecek bir yapay zeka altyapısı oluşturma sürecinin başındayız: Dünya genelinde egemen yapay zekaya olan talep artıyor" dedi.
Nvidia CEO'su Jensen Huang
DEEPSEEK ATILIMI VE ÇİN KISITLAMALARI ŞİRKETE DARBE VURMUŞTU
Bu yılın başlarında Çinli yapay zeka platformu DeepSeek'inin atılımı, küresel AI altyapı pazarında Nvidia'nın baskın konumunun dayanıklılığı konusunda endişelere yol açmıştı. DeepSeek'in yarattığı deprem Nvidia'nın bir anda 600 milyar dolar kaybetmesine neden olmuştu.
Bunun yanında ABD Başkanı Donald Trump'ın Çin ile yaşadığı ticaret anlaşmazlığı nedeniyle Nvidia'nın Çin'e özel H20 AI yongalarına yeni kısıtlamalar getirmesinin ardından da şirketin hisseleri düşüşe geçti.
Bu hamle, Nvidia'nın önümüzdeki yıllarda 50 milyar dolara ulaşabileceğini söylediği Çin pazarına erişimini kapattı. Nvidia, ihracat kontrollerine uyarken Çin pazarına hizmet vermeye devam etmek için Blackwell yongalarını yeniden tasarlamayı düşünüyor.
İsrail'in İran'a saldırması ile başlayan çatışmalar neredeyse 2 haftadır devam ediyor. İsrail, İran'ı savaş uçaklarından attığı güdümlü füzelerle vurdu. Saldırılarda çok sayıda sivilin yanında İran'ın komuta kademesinden önemli isimler ve önde gelen nükleer bilimciler hayatını kaybetti. Nükleer ve askeri tesisler, devlet televizyonları ve bazı sivil yerleşim yerleri hedef alındı. İran da balistik ve hipersonik füzeleri ve İHA'ları ile İsrail'e karşılık verdi. Tel Aviv, Hayfa gibi şehirler vurulurken Savunma Bakanlığı gibi kritik noktalar da isabet aldı. Bunun yanında ABD, B-2 uçakları ile İran'ın nükleer tesislerini bombaladı. Çatışmalar sırasında, İsrail ve İran'ın yanı sıra Irak ve Ürdün de hava sahasını kapattı.
Bölge sivil havacılık için de önemli noktalardan. İsrail ve İran'ın ortasında bulunan Körfez Bölgesi'nde, Katar merkezli Qatar Airways ve Birleşik Arap Emirlikleri merkezli Emirates ve Etihad gibi önemli hava yolu şirketlerinin faaliyetleri bulunuyor. Bu firmalar dahil birçok hava yolu şirketi çatışmalar nedeniyle çok sayıda uçuşunu iptal etti.
Öte yandan kuzeyde devam eden Ukrayna-Rusya savaşı nedeniyle o bölgede de uzun süredir uçuşlar yapılamıyor. Son çatışmalar nedeniyle doğuya giden uçaklar Türkiye ve Kafkasya üzerinden dar bir koridoru kullanıyor. Hindistan ve Avustralya gibi ülkelere giden uçaklar ise Mısır-Suudi Arabistan üzerindeki güney rotasını izliyor.
SİVİL HAVACILIK İÇİN YENİ TEHLİKE Mİ?
İngiliz The Telegraph gazetesi bugünkü haberinde, İsrail-İran çatışmasında her iki tarafın da düşman unsurlara elektronik harp uyguladığını iddia etti. Gazete uçakların konumlarını bulmak ve rotalarını izlemek için kullandığı GPS sinyallerindeki parazitlerin ABD'nin İran'ı vurmasından bu yana arttığını belirterek bu durumun sivil havacılık için yeni bir tehlike unsuru yarattığını öne sürdü.
GPS parazitlerini haritalayan SkAI'ın kurucu ortağı Benoit Fuget The Telegraph'a, "Elektronik karıştırma işleminin amacı füzenin hedefine ulaşmasını engellemektir ancak sivil uçaklar navigasyon için aynı GPS sistemini kullanır. Pilotlar artan risk konusunda çok endişeli" dedi.
Çatışmalar sona erse de elektronik çatışma riskinin devam edeceğini yazan gazete, buna örnek olarak Rusya'nın Ukrayna savaşı nedeniyle Karadeniz'den Hazar Denizi'ne kadar uzanan bir yay boyunca karıştırma yapmaya devam ettiğini vurguladı. İngiliz medya kuruluşu bölgedeki elektronik karıştırmanın sonucu olarak Azerbaycan Hava Yolları'na ait uçağın rotasından çıktığını ve bu yüzden düşmüş olabileceğini iddia etti.
ELEKTRONİK HARP NASIL YAPILIYOR?
İsrail'in İran'a saldırması ile başlayan çatışmalar 7. gününe girdi. İsrail'in kanlı saldırılarında İran'ın askeri komuta kademesinden önemli isimler, bilim insanları ve çok sayıda sivil hayatını kaybetti.
İsrail bu hava harekatını İran'ın nükleer programını hedef alma maksadıyla başlattı. İran'ın nükleer silah geliştirmek için uranyum zenginleştirme çalışmaları yaptığını iddia eden İsrail çatışmaların ilk gününde Natanz Nükleer Santrali'nin yer yüzünde bulunan kısımlarını vurdu.
İSRAİL FORDO'YU VURAMIYOR
Bir diğer uranyum zenginleştirme çalışmaları yapılan Fordo Nükleer Tesislerine ise henüz saldırı düzenlenmedi. İsrail'in ABD tarafından tedarik edilen sığınak delici füzelerin bir dağın metrelerce altına inşa edilen Fordo'ya saldırıda yetersiz kalacağı öne sürülüyor. Bu nedenle İsrail'in dağ delici mühimmat geliştiren ABD'nin de bu savaşa dahil olmasını istediği iddia ediliyor.
ABD'NİN ELİNDEKİ DAĞLARI DELEN BOMBA
Peki ABD'nin elinde bulunan dağların altındaki hedefleri bile vuran mühimmat hangisi? İsrail ABD'nin elinde dağları bile delen GBU-57A/B MOP bombasını istiyor. Bu bomba yaklaşık 13,6 ton ağırlığında hassas güdümlü sığınak delici bir bomba. İsmindeki GPU'nun açılımı 'Guided Bomb Unit' (Güdümlü Bomba Birimi), MOP'un açılımı ise 'Massive Ordnance Penetrator' (Devasa Delici Mühimmat). 6,2 metre uzunluğundaki bu bomba toplam 2,4 ton patlayıcı yükü içeren savaş başlığına sahip.
Bomba hassas güdüm sistemi olarak GPS ve INS sistemlerinin bir kombinasyonunu kullanıyor ve hedefe ulaşıyor. Bunun yanında bombada bulunan LPSF sistemi patlamanın istenilen derinlikte ve zamanda gerçekleşmesini sağlıyor.
MOP'un gövdesi yoğun alaşımlı özel bir çelikten imal edildi. Bu sayede bomba yerden 61 metre derinlikteki hedeflere bile ulaşıp hedefi imha edebiliyor. Özel gövdesi sayesinde mühimmat her türlü betonu ve kayayı delip geçiyor ve yer altında artan basınca dayanabiliyor.
İsrail'in İran'a başlattığı saldırı ile artan jeopolitik gerilimler ve ABD Merkez Bankası Fed'in faiz indirme ihtimalinin artması nedeniyle yatırımcıların güvenli limana yönelme isteği sonucu altın fiyatları gaza bastı. Uluslararası piyasalarda ons altın rekora yaklaştı. Ons altın daha önce 22 Nisan'da 3500 dolar ile rekor kırmıştı. Gram altın ise tarihi zirvesini gördü.
GRAM ALTIN REKOR KIRDI
Güne 3385 dolardan başlayan ons altın 3444 doları görerek 22 Nisan'dan bu yana en yüksek seviyesine çıktı. Şu sıralar kazanımlarını geri veren ons altın 3415 dolardan işlem görüyor.
Güne 4285 TL'den başlayan gram altın ise 4373 TL seviyesine çıkarak tarihi zirvesini gördü. Zirveyi gördükten sonra dengelenen altının gram fiyatı şu sıralarda 4331 TL'den alıcı buluyor.
Kapalıçarşı'da çeyrek altın 7143 TL, tam altın ise 28442 TL oldu.
ALTIN FİYATLARI RÜZGARI ARKASINA ALMIŞ DURUMDA
Altın piyasaları uzmanı Candaş Atalay, ekonomik belirsizlikler, Çin ve ABD arasında gümrük tarifelerine ilişkin diplomatik ilerleme ortamına Orta Doğu da İsrail’in İran’a yönelik saldırısı da eklenince altın fiyatının gücünü koruduğunu ifade etti. Atalay sözlerini şöyle sürdürdü:
Haziran Temmuz ayları altın fiyatları için her zaman uyku dönemi olmuştur fakat jeopolitik risklerin artış göstermiş olduğu bu ortamda altın fiyatlarının çok fazla dinlenemeyeceğini düşünüyorum. İç piyasa da bayram öncesi son derece zayıf altın talebi ile birlikte özellikle likite dönme isteği sebebiyle 3 yıl sonra altın fiyatlarındaki primin kapandığını ve yurtdışı piyasalarla eşitlendiğini gördük. Bu önemli bir satın alım fırsatıydı ve bayram sonrası şimdi pozisyonların tekrar yerine konmaya başlandığını ve alımların arttığını gözlemliyoruz. Dolar endeksinin giderek zayıfladığı ve hükümet borçlarının dünya da devasa boyutlara ulaştığı bu ortamda altın fiyatları tüm rüzgar arkasına almış durumda.
Kapıda vize uygulaması ile Yunan adalarına Türk turistlerin ilgisi devam ediyor. Kurban Bayramı tatilini değerlendirmek isteyen bazı vatandaşlar, bu dönemde Yunan adalarına akın etti. Özellikle bayramın birinci günü erken saatlerde adalara giden bazı limanlarda uzun kuyruklar oluştu.
Avrupa Birliği üyesi Yunanistan bilindiği üzere Schengen bölgesi içerisinde bulunuyor. Hususi (bordo) pasaport sahibi vatandaşların Yunanistan'a turist olarak girebilmesi için Schengen üyesi bir ülkeden alınmış vizeye sahip olma şartı aranıyor. Ancak 30 Mart 2024 tarihi ile Yunanistan 12 adaya kapıda vize uygulaması başlattı. Buna göre Türk vatandaşları Sakız (Chios), İstanköy (Kos), Midilli (Lesvos), Rodos, Sisam (Samos), Kelemez (Kalimnos), Meis (Kastellorizo), İleriye (Leros), Limni (Limnos) ve Sömbeki (Symi), Semadirek (Samothraki) ve Batnoz (Patmos) adalarına kapıda vize uygulaması ile girebiliyor. Bu adalara Schengen vizesi sahiplerinin yanı sıra hususi (Yeşil) pasaport ile hizmet (gri) pasaport sahipleri vizesiz girebiliyor.
Hurriyet.com.tr olarak biz de bu bayram Kos (İstanköy) adasına gittik. On iki Adalardan biri olan Kos Adası'na Bodrum ve Turgutreis'ten karşılıklı seferler bulunuyor. Feribotlar Bodrum'da genellikle Kale Limanı'ndan kalkıyor. Ancak bazı seferler Bodrum Kruvaziyer Limanı'ndan da yapılabiliyor. Karışıklığın önlenmesi amacıyla internetten alınan biletlerde hareket edilecek limana dikkat edilmesi gerekiyor. Kale Limanı'nda bulunan acentelerden de bilet alınabiliyor.
Kos kent merkezi
Bodrum - Kos arası yarım saat sürüyor. Ancak pasaport kontrolü nedeniyle yolculuğa başlamadan 1 saat önce limanda olmak gerekiyor. Kos Limanı ise Bodrum'un yaklaşık 13 km açığında bulunuyor. Bodrum Liman'ından Kos Limanı'na gidiş dönüş bileti 33 euro (1480 TL) tuttu. Tabi bu feribot ücreti diğer 12 adada değişiklik gösteriyor.
Tıp tarihinin en önemli isimlerinden biri Hipokrat da Kos doğumlu
