Dünyanın en zengin iş insanı olan Elon Musk, sahibi olduğu sosyal medya platformu X’te paylaştığı gönderide, "Apple, App Store’da OpenAI dışında hiçbir yapay zekâ şirketinin 1 numaraya ulaşmasını imkânsız hâle getirecek şekilde davranıyor. Bu, açık bir tekelcilik ihlalidir. xAI derhal yasal işlem başlatacak" dedi.
Şu anda OpenAI’nin ChatGPT uygulaması, ABD’de iPhone için en popüler ücretsiz uygulamalar arasında birinci sırada yer alırken, Musk’ın xAI şirketi tarafından geliştirilen Grok beşinci sırada bulunuyor. Google’ın Gemini sohbet robotu ise 57. sırada.
Musk ayrıca Apple’ı, dünya genelinde en popüler haber uygulaması olan X’i ve ilk beşteki Grok’u “Mutlaka Edinilmesi Gerekenler” bölümüne almamakla suçladı. “Siyasi mi davranıyorsunuz?” diye sordu.
Apple, konuya ilişkin henüz bir yanıt vermedi. Şirket, daha önce OpenAI ile yaptığı ortaklık sayesinde ChatGPT’yi iPhone, iPad ve Mac cihazlarına entegre etmişti.
Avrupa Birliği, Nisan ayında Apple’a, geliştiricilerin App Store dışındaki daha ucuz alternatiflere kullanıcı yönlendirmesini engellediği gerekçesiyle 500 milyon euro ceza kesmişti.
Türkiye'nin savunma sanayindeki atılımları dikkat çekmeye devam ediyor. Özellikle Yunanistan basını, Türk yapımı silahlara sıklıkta yer veriyor. Son olarak Yunanistan'da yayın yapan Banking.news isimli internet sitesi, Türkiye'nin deniz hedefleri için üretilen İHA'sı TALAY'a geniş yer verdi. Gazete Türkiye'nin ilk insansız kamikaze ekranoplanı olan TALAY'ı "denizlerin sessiz katili" olarak tanıttı.
Ekranoplan adı da verilen bu araçlar Wing-in-Ground (yer etkisi) adı verilen bir kaldırma prensibi ile deniz yüzeyinin birkaç metre üzerinden uçarak yüksek hızlara ulaşabiliyor. Haberde 17. Uluslararası Savunma Sanayi Fuarı'nda tanıtılan TALAY'ın deniz yüzeyinden 1-3 metre yükseklikte uçarak hedefine yaklaştığını ifade ediyor. Yunan basınında yer alan haberde "Hedefe yaklaşırken gezen mühimmat, yer etkisi adı verilen bir özellikten yararlanıyor, yani havada asılı kalmıyor, bu da saldırıyı daha etkili kılıyor." ifadeleri kullanılıyor.
Haberde Türkiye'nin ilk insansız kamikaze ekranoplanı olan TALAY'ın Yonca tershanesinin de katılımıyla SolidAERO tarafından üretildiği belirtiliyor.
RADARLAR TESPİT EDEMİYOR
Bu İHA, oldukça alçak irtifada uçtuğu için düşman radarları tarafından tespit edilmesi oldukça zor. Ayrıca düşük radar kesit alanı ve sonar izi bırakmayan tasarımıyla tespit edilmeden operasyon gerçekleştirebilen TALAY, Katlanabilir yapısı ve hafif gövdesiyle, farklı platformlardan hızlı konuşlandırma imkanı sunuyor. Ayrıca TALAY, mühimmat veya cihazlar için 30 kilograma kadar faydalı yük taşıma kapasitesine de sahip.
TALAY yaklaşık saatte 200 km seyir hızına ulaşabiliyor. Mezili ise 300 kilometre. Tamamen otomatik veya uzaktan kumandalı olarak aracın çalışma süresi üç saate kadar ulaşabiliyor.
Li-Po piller ve sahip olduğu bir elektrik motoru sayesinde TALAY oldukça sessiz çalışıyor. Bu durum da devriye, keşif ve kara hedefleri ile liman tesislerine yönelik saldırılar için TALAY'ı eşsiz kılıyor. Deniz durumu 3 şartlarında bile otonom ya da operatör kontrollü uçuş kabiliyetini ortaya koyan TALAY, devriye, keşif, saldırı ve kargo gibi farklı görevlere kolaylıkla adapte olabiliyor.
Kamikaze insansız deniz araçlarından (KIDA) daha üstün hız, menzil ve düşük iz profiliyle deniz ortamında rakipsiz performans sunduğu ifade edilen TALAY, normal taarruz görevlerinin yanı sıra top atak ve liman hedeflerine yönelik saldırı kabiliyetleri, opsiyonel mühimmat konfigürasyonlarıyla entegre edildi.
İtalya Başbakanı Giorgio Meloni, bugün tarihi bir karara imza attı. Lig Partisi'nden yapılan açıklamaya göre İtalyan Hükümeti Komitesi, 13 milyar euroluk Sicilya Köprüsü projesini onayladı
Sicilya'yı İtalya anakarasına bağlamak Roma döneminden bu yana Avrupa'nın en büyük hayalleri arasında. İtalya'daki önceki hükümetler de daha önce ülkenin en yoksul bölgelerinden biri olan Sicilya'yı kalkındırmak için 3.3 kilometrelik Messina Boğazı'na köprü inşa etme girişiminde bulunmuş, ancak bu adım her defasında proje aşamasını geçememişti.
RUSYA KORKUSU İLE PROJEYE HIZ VERİLDİ
Libya'nın Moskova yönetimi ile ilişkilerinin giderek artması ile Akdeniz'de artan Rusya tehlikesi ile İtalya köprü projesini yeniden canlandığı belirtiliyor.
İtalya Başbakanı Giorgio Meloni de köprünün stratejik önemini vurguluyor. Meloni, Haziran ayındaki NATO zirvesi sırasında gazetecilere yaptığı açıklamada, "Rusya'nın giderek daha fazla Akdeniz'e yöneldiğini görüyoruz" demişti. Başbakan "İttifakın güney kanadında faaliyet gösteren birçok melez tehdit, birçok düşman aktör var" diye eklemişti. İtalyan stratejistler ise Moskova'nın Libya ile büyüyen bağları hakkındaki endişelerini dile getirmişlerdi.
NATO'YA VERİLEN SÖZLER NETİCESİNDE KÖPRÜ İNŞA EDİLİYOR
Meloni'nin bu projesi İtalya'nın NATO'ya verdiği savunma harcamalarını yükseltme taahhütlerini yerine getirmesinin yollarından da biri.
Tüm NATO müttefikleri gibi İtalya da önümüzdeki on yıl içinde yıllık savunma harcamalarını milli gelirlerinin yüzde 5'ine çıkarmayı taahhüt etti. Bu fonun yüzde 1,5'i ise Sicilya köprüsü gibi stratejik altyapı yatırımlarına ayrıldı.
Altın fiyatları, sabah saatlerinde ABD dolarındaki mütevazı düşüşün değerli metali desteklemesiyle yükseldi.
Spot altın ons başına 3.332 dolardan güne başladı. Dolar endeksi dün bir ayın en yüksek seviyesine ulaştıktan sonra yüzde 0,1 düştü.
Fed kararı öncesi 3301 dolara kadar gerileyen altının onsu, karar sonrası 3298 dolara kadar indi. Gram altın ise kara öncesi 4307 TL seviyesinde iken karar sonrası 4302 TL'ye geriledi.
Fed Başkanı Jerome Powell'ın konuşması ile ons altın yüzde 1,5'un üzerinde değer kaybederek 3275 dolara kadar inerken altının gram fiyatı 4300 TL seviyesinin altını görerek 4274 TL seviyesine tutundu.
Ons gümüş 36,94 dolara kadar geriledi, şu sıralarda yüzde 3 düşüşle 37,06 dolarda.
ABD ile Çin arasındaki ticaret görüşmelerinden alınan olumlu sinyaller varlık fiyatları üzerinde etkili olurken, ABD Merkez Bankasının (Fed) bu akşam açıklayacağı faiz kararı piyasaların odağında bulunuyordu. Ancak Fed faiz oranını sabit bıraktı.
Fed Başkanı Jerome Powell eylül ayındaki faiz indirimi beklentilerine karşın "Eylül ayı için alınmış bir karar yok" dedi. Powell eylüle kadar iki istihdam ve enflasyon verisi daha alacaklarını belirtirken tarifelerin etkisini görmek için henüz erken olduğunu açıkladı.
Uzmanlar karar öncesi bankanın eylül ayında yüzde 67 ihtimalle 25 baz puanlık faiz indirimine gideceği öngörüyordu.
Altın fiyatları, küresel ticaret ilişkilerine dair iyimserlik ve güçlenen ABD dolarının metalin güvenli liman cazibesini azaltmaya devam etmesiyle üç haftanın en düşük seviyesine yakın işlem görüyor
Spot altın bir önceki seansta 9 Temmuz'dan bu yana en düşük seviyesine gerilemesinin ardından şu sıralarda ons başına 3.311,67 dolar seviyesinde. Analistler, devam eden teknik ve makroekonomik baskılar nedeniyle metalin yakında önemli destek seviyelerini test edebileceğini ve potansiyel olarak 3.290 dolara düşebileceğini öne sürüyor. Yukarıda direnç ise 3333 dolarda.
Gram altın ise 4325 TL'den işlem görüyor.
Jeopolitik gelişmeler kapsamında, ABD'li ve Çinli yetkililer Pazartesi günü Stockholm'de ticari anlaşmazlıkları çözmek amacıyla genişletilmiş görüşmeler gerçekleştirdi. Beş saatten fazla süren toplantı, iki ekonomik dev arasındaki ticari ateşkesi üç ay uzatmayı amaçladı.
Bu arada ABD, Avrupa Birliği ile kısmi bir ticaret anlaşmasına vararak AB ithalatına yönelik önerdiği gümrük vergilerini daha önce tehdit ettiği oranın yarısı olan yüzde 15'e düşürdü ve daha büyük bir ticaret anlaşmazlığını ortadan kaldırdı.
ABD dolar endeksi (DXY) son bir haftanın en yüksek seviyesine yakın seyrederek altını döviz sahipleri için daha pahalı hale getirerek baskı altına aldı.
Yatırımcılar şimdi enflasyon ve istihdam verileri de dahil olmak üzere önemli ABD makroekonomik göstergelerinin yanı sıra Fed'in bugün başlayacak olan iki günlük politika toplantısının sonuçlarını yakından izliyor. Piyasalar faiz oranlarının değişmemesini beklerken, güvercin bir dönüşe dair herhangi bir ipucu önümüzdeki seanslarda altını yükseltebilir.
IDEF 2025, İstanbul Fuar Merkezi'nde (İFM) devam ediyor. TÜBİTAK, fuar kapsamında ürünlerini tanıtırken, yeni işbirliklerine de imza atıyor.
TÜBİTAK Savunma Sanayii Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü (SAGE) tarafından geliştirilen milli ramjet motorlu hava-hava füzesi GÖKHAN, ilk kez sergilendi.
Milli Savunma Bakanlığı (MSB) ile TÜBİTAK SAGE arasında 2021 yılında imzalanarak hayata geçirilen "Milli Ramjet Motorlu Hava-Hava Füzesi (GÖKHAN) Geliştirilmesi Projesi" kapsamında geliştirilen GÖKHAN'ın örtüsü Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ve Ticaret Bakanı Ömer Bolat tarafından indirildi.
GÖKHAN'IN MENZİLİNİN ARTIRILMASI İÇİN İMZALAR ATILDI
Törende, TÜBİTAK SAGE ile Milli Savunma Bakanlığı arasında "Milli Ramjet Motorlu Hava Hava Füzesi GÖKHAN'ın Geliştirilmesi Projesi Menzil ve Kabiliyet Artırımı için Sözleşme Değişikliği ve Uzun Menzilli Gökhan Geliştirilmesi Sözleşmesi" de imzalandı.
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, GÖKHAN füzesinin tanıtımından hemen önce CNN Türk özel haberler şefi Fulya Öztürk'e "Meteor füzesinin yerli muadili olacak şekilde GÖKHAN'ın menzilini uzatmak için çalışma yapıyoruz" açıklamasında bulundu.
"PROJEDEKİ MENZİL HEDEFİMİZİ DAHA İLERİYE TAŞIDIK"
Törende basın mensuplarına açıklamalarda bulunan Sanayi ve Teknoloji Bakanı Kacır, GÖKHAN'ın Türkiye'nin en önemli hedeflerinden olduğunu belirterek, daha önce BOZDOĞAN ve GÖKDOĞAN ile Türkiye'ye ilk hava-hava füzelerini TÜBİTAK eliyle kazandırdıklarını söyledi.
Türkiye hava kuvvetlerini daha da güçlendirmek için atılımlar yapmaya devam ediyor. Yerli ve milli 5. nesil savaş uçağı KAAN'ın 2028 yılından itibaren envantere girmesi bekleniyor. Ancak Türk Silahlı Kuvvetleri KAAN gelene kadar yeni bir uçak ile hava gücünü takviye etmek istiyor. Avrupa'nın ortak üretimi savaş uçağı Eurofighter Typhoon'un tedariki ile görüşmeler sürerken, Alman basını bugün itibarıyla uçağın üreticilerinden olan Almanya'nın satışı onayladığını yazdı. Bunun üzerine Milli Savunma Bakanlığı Birleşik Krallık ile ön mutabakat zaptının imzalandığını duyurdu. Nihai anlaşma sağlanırsa 40 adet Eurofighter savaş uçağı, ekipmanları ve silahları ile birlikte Türk Hava Kuvvetlerine katılacak.
EUROFIGHTER TYPHOON TARİHİ
Peki Eurofighter nasıl ortaya çıktı? Daha önce Panavia Tornado adında ortak bir savaş uçağı üreten Avrupa ülkeleri, o dönemin yeni Sovyet savaş uçaklarına karşı hava üstünlüğü kuracak yeni bir jet üretmeye karar verdi. Yeni uçak ile ilgili çalışmalar Birleşik Kırallık, Almanya, İspanya, italya ve Fransa ortaklığında kurulan bir konsorsiyum ile 1983 yılında başladı. Ancak Fransa, donanma uçağı ya da çok rollü uçak gibi taleplerinin yerine getirilmemesinden dolayı projeden kısa sürede ayrıldı ve kendi projesi Rafale'ı geliştirmeye başladı.
Delta kanatlı olarak geliştirilen uçak ilk uçuşunu 1994 yılında yaptı. 1998 yılında Eurofighter Typhoon adını alan uçağın ilk modeli Trance 1, 2003 yılında seri üretime girdi. Günümüzde uçağın son model Trance 5 vesiyonları üretiliyor. Uçağın üretimine Birleşik Krallık yüzde 33, Almanya yüzde 33, İtalya yüzde 21 ve İspanya yüzde 13 paya sahip durumda. Kullanıcıları arasında Almanya, Avusturya, İngiltere, İspanya, İtalya, Katar, Kuveyt, Umman ve Suudi Arabistan bulunuyor.
AVRUPA MÜHENDİSLİĞİNİN ZİRVESİ
Üstün manevra kabiliyeti ve özellikleri nedeniyle Eurofighter Typhoon 'Avrupa mühendisliğinin zirvesi' olarak görülüyor. F-16'dan biraz daha büyük ama KAAN'dan oldukça küçük olan uçağın boyu 15.9, yüksekliği 5.2 metre. Maksimum kalkış ağırlığı 23.5 ton olan uçak 7.5 ton faydalı yük taşıma kapasitesine sahip. 2 bin 900 km maksimum menzili olan uçak 55 bin feet (16.7 km) maksimum irtifaya çıkabiliyor. Uçağın hızı ise saatte 2 mach (2470 km).
AIM-9 Sidewinder havadan havaya füze
İsrailli N12 haber kanalı Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki yükselen gücü ile Yunanistan, İsrail ve Güney Kıbrıs Rum kesiminin planlarını bozduğunu yazan bir makale kaleme aldı. Haberde İsrail, Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Kesimi arasında yürütülen bir dizi enerji projesinin Türkiye tarafından engellendiği ifade edildi. N12'ye göre bu enerji projelerinin başında Yunanistan, Güney Kıbrıs Rum Kesimi ve İsrail arasında planlanan ve Akdeniz'in tabanından geçmesi düşünülen enerji kablosu projesi geliyor.
İsrail'in bu kablolarla Avrupa elektrik şebekesine bağlanması planlanıyordu. Proje ile İsrail'in elektrik üretim kapasitesinin 10'da biri bu kablolarla Avrupa'dan sağlanacaktı. İsrail 470 km uzaktaki Güney Kıbrıs Rum Kesimi'ne elektrik kablosu ile bağlanacak, buradan da 1000 km ötedeki Yunanistan'a erişilecekti. Yunanistan ile Kıbrıs Adası arasındaki kablonun Türkiye'nin münhasır bölgesinden geçmesi tartışma yaratıyordu.
"TÜRKLER KABLOMUZU KESERDİ"
Ancak N12 haberinde Türkiye'nin bu planı sekteye uğrattığı belirtildi. Nisan ayındaki NATO Dışişleri Bakanları toplantısında, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Yunan Bakan Giorgos Grafteritis'e Ankara'nın projeye kesin muhalefetini açıkça belirttiği haberde vurgulandı. Yazıda ayrıca üst düzey bir Türk yetkilinin "Enerji kablosu, müsamaha göstermeyeceğimiz tek taraflı bir adımdır" açıklamasının da altı çizildi. Haberde İtalyan kablo döşeme gemisi NG Worker'in bölgede hazır bir şekilde beklemesine karşın Yunanistan'ın projeyi 6 hafta içinde ikinci kez erteleme kararı aldığı belirtildi. 2 milyar Euro değerindeki proje hakkında bir Yunan yetkilinin "Devam etseydik, Türkler kabloyu kesebilirdi" açıklamasına da haberde yer verildi.
EASTMED DOĞALGAZ BORU HATTI RAFA KALKTI
Türkiye'nin engellediği bir diğer enerji projesi ise EastMed doğalgaz boru hattı. Boru hattının, İsrail'in doğalgaz kaynaklarını Güney Kıbrıs Rum Kesimi'ne, oradan Girit'e, Yunanistan'a ve İtalya'ya bağlaması planlanıyordu. Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Kesimi arasındaki boru hattı anlaşması 2020'de imzalandı. Projenin maliyeti ise 9 milyar doları aştı. Ancak projenin bir bölümün, Türkiye'nin münhasır ekonomik bölgesinden geçecek olması tartışmaları alevlendirdi.
ABD eski Başkanı Joe Biden'ın Ocak 2022'de ABD'nin desteğini çekme kararının ardından proje tüm ekonomik fizibilitesini yitirdi. N12'ye konuşan bir Yunan yetkili, "Projenin bugün bile fizibilitesi yok. Ülkeler böylesine pahalı bir projenin finansman yükünü üstlenmeyecek, doğal gaz fiyatları da böyle bir yatırımı şirketler için ekonomik kılmayacak" dedi.
IMEC PROJESİ HAYATA GEÇİRİLEMEDİ
