Altın fiyatları ABD Merkez Bankası Fed'in daha fazla faiz indirimi yapacağı sinyalini vermesinin ardından yukarı yönlü seyrini sürdürdü.
Spot altın 4334 dolardan işlem görüyor. Gram altın ise 5977 TL ile rekor kırdı. Kapalıçarşı'da gram altın 5935 TL'den, çeyrek altın ise 9737 TL'den alıcı buluyor.
Spot gümüş de 64,57 dolara ulaşarak tarihi zirvesini gördü.
CANLI ALTIN FİYATLARI İÇİN TIKLAYIN
OCAK AYINDA 7 BİN LİRAYI GÖREBİLİRİZ
Altın piyasaları uzmanı Candaş Atalay, altının yükselmesinin sebebini uzun bir aradan sonra yeniden para olarak kullanılmaya başlanılması olarak açıkladı. Atalay "Şöyle ki, tüm dünyada, Asya'dan Avrupa'ya, Afrika'dan Avustralya'ya kadar eşzamanlı olarak bir altın alımı görüyoruz. Bunun sebebi de dünya genelinde finansal piyasalara olan güvenin ciddi manada sarsılmış olması." dedi. Atalay sözlerini şöyle sürdürdü:
Altın alım pozisyonlarına baktığımız zaman da işlemler sadece yatırım fonları veya merkez bankalarıyla sınırlı değil. Artık tabana da yayılmış durumda. Özellikle mikro yatırımcı dediğimiz küçük yatırımcılar geçtiğimiz yılda göre altın piyasasındaki ağırlığının yüzde 240 arttığını görüyoruz. Dolayısıyla bu noktadan sonra bir düşüş beklemekten ziyade çok daha momentumlu ve volümünü yükselişlere hazırlıklı olmakta fayda var.
2026 için altından son derece pozitif olduğunu vurgulayan Atalay"Hem dolar/TL tarafından ons tarafında yükseliş bu yıla benzer bir artış izleyecektir. Hem jeopolitik gerginlikler hem de merkez bankalarının altın alımı yıldan yıla artıyor olması bunu etkiliyor" dedi. Atalay, Merkez Bankalarının 3 yıl önce altın rezervleri yüzde 12 iken bu yıl yüzde 20'lere geldiğini belirtti.
ABD Merkez Bankası'nın faiz oranlarını 25 baz puan indirmesinin ardından dün 4215-4250 dolar bandında seyreden spot altın fiyatı, güne 4215 dolar seviyesinden başladı.
Karar sonrası 5800 TL'yi geçen altının gram fiyatı ise bu sabah 5776 TL seviyesinde.
Kapalıçarşı'da gram altın 5863 TL'den, çeyrek altın ise 9550 TL'den alıcı buluyor.
Spot gümüş ise 62,89 dolara çıkarak tarihi zirvesini gördü.
ALTIN REEL OLARAK 75 YILIN EN YÜKSEK SEVİYESİNDEN İŞLEM GÖRÜYOR
Inveo Portföy Fon Yönetim Müdürü Eral Karayazıcı, Fed'in faiz kararını yorumladı. Karayazıcı "FED karar setinde en dikkat çekici kısım 2026 enflasyon tahmininde aşağı, büyüme tahmininde ise belirgin yukarı yönde revizyon yapması oldu." derken söz konusu projeksiyon revizyonunun altın üzerinde etki yaratmayacağını belirtti.
Karayazıcı Fed-altın ilişkisini yorumlarken bu ilişkinin 2 yıldır bozulduğuna dikkat çekti. Ekonomi uzmanı "Geleneksel FED-altın ilişkisi doların faiz oranı üzerinden işlerdi. Faiz düşünce altın yükselir faiz artınca altın değer kaybederdi. Ancak bu bağ iki senedir devre dışında ve altın faizler yükselirken değer kazandı." ifadelerini kullandı.
ALTIN YUKARI YÖNLÜ DARALIYOR
Bayraktar KIZILELMA, dünya havacılık muharebe tarihinde bir ilke daha imza attı. Baykar Teknoloji tarafından üretilen milli insansız savaş uçağı sistemi Bayraktar Kızılelma, görüş ötesi hava-hava füzesi atışıyla jet motorlu hava hedefi vuran ilk insansız savaş uçağı oldu. Sinop açıklarında gerçekleştirilen tarihi testte milli insansız savaş uçağı, ASELSAN imzalı MURAD AESA radarının işaretlediği hedefi TÜBİTAK SAGE tarafından geliştirilen GÖKDOĞAN füzesiyle tam isabetle vurdu. 5 adet F16'nın kol uçuşuyla eşlik ettiği KIZILELMA'nın tarihi testini Bayraktar AKINCI TİHA havadan görüntüledi.
Önümüzdeki sene Türk Hava Kuvvetleri envanterine girmesi beklenen Bayraktar Kızılelma'nın hedefi testi dünya genelinde ses getirdi. Daha önce Boeing Avustralya tarafından üretilen MQ-28 Ghost Bat'ın önümüzeki ay atış testi gerçekleştireceği açıklanmıştı. Ancak KIZILELMA, Ghost Bat ve diğer muadillerinden daha önce bu testi gerçekleştirerek dünyada bu unvana sahip ilk insansız savaş uçağı oldu. Sahip olduğu özelliklerle dünya askeri tarihinde yeni bir sayfa açacak olan milli insansız savaş uçağı Bayraktar Kızılelma, Türk Silahlı Kuvvetlerine büyük bir stratejik üstünlük kazandıracak. KIZILELMA, MURAD AESA radarı sayesinde 200 kilometreden fazla mesafede aynı anda birden fazla hedefi tespit edip takibini yapabiliyor. Bu tespit edilen hedefleri KIZILELMA Gökdoğan hava hava füzesi ile imha etme kapasitesine sahip oldu.
Öte yandan KIZILELMA 26 Eylül'de ASELSAN tarafından üretilen her türlü kara hedefine karşı etkili olan kızılötesi arayıcı başlıklı güdümlü mühimmat TOLUN ve Teber-82 güdüm kitleri ile ateşlemişti.
İSRAİL'DE GÜNDEM KIZILELMA
Dünya basını, KIZILELMA'NIN bu testinin hava muharebe doktrinlerini değiştirebilecek potansiyel taşıdığını belirtti. Ayrıca KIZILELMA'nın sergilediği yeteneğin gelecekteki hava harekâtlarında insansız platformların oynayacağı rolü ortaya koyduğu kaydedildi.
KIZILELMA İsrail'de de gündem oldu. İsrail merkezli Maariv gazetesi, Türkiye'nin askeri havacılık alanında küresel bir atılım gerçekleştirdiğini duyurdu. "Türk Hava Kuvvetleri tarih yazdı ve tüm dünya şaşkınlıkla izliyor" başlıklı haberde, KIZILELMA'nın henüz hizmete girmeden hava-hava füzesi kullandığı vurgulandı.Maariv, testin ayrıntılarına geniş yer verdi. KIZILELMA'nın hedefi MURAD radarıyla bulduğunu ve GÖKDOĞAN füzesini fırlattığını yazdı. İnsansız bir hava aracının ilk kez böyle bir müdahalede bulunduğunu belirtti.
BAYRAKTAR KIZILELMA'NIN TARİHÇESİ
2021 yılında başlayan Bayraktar Kızılelma projesi ile üretilen ilk prototip 14 Aralık 2022'de ilk uçuşunu gerçekleştirdi. Geliştirilme aşaması sırasında Bayraktar KIZILELMA, dünya havacılık tarihinde ilk olan uçuşlara da imza attı. Bayraktar AKINCI TİHA ile formasyon uçuşları gerçekleştiren Bayraktar KIZILELMA, 1 Mayıs 2023 tarihinde ise F-16 savaş jeti SOLOTÜRK ve F-5 jet uçaklarından oluşan Türk Yıldızları ile İstanbul semalarında filo konseptiyle kol uçuşu icra etti. Kızılelma'nın yakın zamanda testlerinin tamamlanması ve 2026 yılında seri üretime girmesi bekleniyor. Baykar Teknoloji Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar, ilk senesinde 10 adet Kızılelma'nın üretileceğini açıklamıştı.
Milyonlarca çalışan 2026 için açıklanacak asgari ücreti merakla bekliyor. Aralık ayı boyunca toplantılar yapacak olan Asgari Ücret Tespit komisyonu, 2026 yılı için belirlenecek olan asgari ücreti yılın son günlerinde açıklayacak. Geçtiğimiz yıl asgari ücret artış oranı yüzde 30 olarak tespit edilmişti. Asgari ücret, 2025 yılı için bir işçi için aylık brüt 26 bin 5 lira 50 kuruş, kesintiler düştüğünde net 22 bin 104 lira 67 kuruş olarak tespit edilmişti.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın ev sahipliğinde gerçekleşecek toplantıların ilkinde, sürecin işleyişine dair takvim ele alınacak. Devam eden toplantılarda ise tarafların beklentileri ve ekonomik veriler masaya yatırılacak. Komisyonun dört toplantı yapması bekleniyor. Öte yandan, TÜRK-İŞ Başkanlar Kurulu, Komisyon’un yapısında bir değişiklik olmadığı sürece 2026 yılı geçerli olacak asgari ücretin belirlenmesi için toplanacak olan Asgari Ücret Tespit Komisyonu’na Konfederasyon olarak katılım sağlamayacağını açıklamıştı.
'YÜZDE 20-25 BANDINDA BEKLİYORUM'
Peki 2026 yılında asgari ücret ne kadar olacak? Uzmanlar yıl sonunda açıklanacak artış ortanı ile ilgili farklı tahminleri ortaya koydu. Sosyal Güvenlik Uzmanı Mert Nayır, hurriyet.com.tr'ye asgari ücret rakamları ile ilgili değerlendirmede bulundu. Nayır yüzde 20-25 bandında asgari ücret artışı beklediğini ifade etti. Sosyal Güvenlik Uzmanı'nın açıklamaları şöyle:
Orta Vadeli Program'a göre enflasyon beklentisi yüzde 28 buçuk idi. Ancak beklenti daha sonra yüzde 32,2'ye çıktı. Enflasyonun 2025 yılını yüzde 31-32 bandında beklenti içerisinde kapatması bekleniyor.
Ancak beklentilerin yanında işverenin yeni maliyetleri de var. Yüksek asgari ücret de istihdamı kötü etkileyebilir. O yüzden ben yüzde 20 oranında bir artış bekliyorum. Eğer daha sonra bir müdahale olursa yüzde 25 oranında da açıklanabilir. Yüzde 20-25 bandında bir asgari ücret artışı bekliyorum.
'GERÇEKLEŞEN ENFLASYON ORANINA YAKIN BİR ARTIŞ BEKLİYORUM'
Ekonomist Muhammed Bayram 2026 yılı için belirlenecek olan asgari ücretle ilgili tahminlerini hurriyet.com.tr'ye açıkladı. Bayram "Gerçekleşen enflasyon oranına yakın bir artış bekliyorum" derken değerlendirmelerini şu şekilde aktardı:
Türkiye, Mavi Vatan'ın savunması için adımlarını kararlılıkla atarken Türk Donanması için son teknoloji gemiler de üretilmeye devam ediyor. İstif sınıfı fırkateynlerin, Reis sınıfı denizaltıların ve milli uçak gemisi MUGEM'in inşaatına devam edilirken son olarak TF-2000 hava savunma muhribinin yapımına da başlandı. Milli Savunma Bakanlığı (MSB) yaptığı açıklamada, "TF-2000 hava savunma muhribi projesi kapsamındaki ilk geminin birinci bölümünün inşasına İstanbul Tersaneler Müdürlüğü'nde başlandı. Çelik kubbesi de dahil olmak üzere gemimiz en kısa sürede inşa edilecek ve hava savunma kabiliyetlerimize önemli katkı sağlayacak." ifadelerine yer verdi.
<iframe src='//www.hurriyet.com.tr/video/embed/?vid=42646009&resizable=1&autostart=true&playsinline=true&v_utm_source=haber_detay' width='580' height='326' loading='lazy' frameborder='0' scrolling='no' allow='autoplay; fullscreen' allowfullscreen></iframe>
TF-2000'in yapımına başlanması Yunanistan'da adeta endişeye yol açtı. Yunanistan'ın Enikos gazetesi Türk Deniz Kuvvetlerinin önlenemez yükselişini överken Yunanistan'ın donanma politikalarını yerden yere vurdu.
YUNAN FİLOSU TÜRKİYE KARŞISINDA KÜÇÜLÜYOR ZAYIFLIYOR
Christos Mazanitis imzalı makalede gazete TF-2000 hava savunma muhribine geniş yer verirken Türkiye'nin deniz gücünü günden güne büyüttüğünü, Yunanistan'ın ise buna karşı bir politika üretemediğini ifade etti.
Yunanistan'ın Fransa'dan satın aldığı 4 adet Belhanda sınıfı fırkateyn ile Türkiye'nin deniz gücüne karşı koyulamayacağı belirtilen makalede "Dört FDI Belharra firkateyni, Ege ve Doğu Akdeniz'e baharı getirmeyecek." denildi. Gazete Yunan donanmasının daha fazla takviyeye ihtiyacı olduğunu, ancak eskiyen ve emekliye ayrılacak olan gemi ve denizaltıların yerine yenilerinin konulmasına dair bir program olmadığının altını çizdi. Makalede "Türkiye'nin zaten ihraç ettiği yerli gemilerin yerine yenilerini inşa ettiği, yerli üretimi güçlendirdiği, ekonomisine değer kattığı dönemde Türk Donanması Yunanistan'ın sahip olmadığı bir özerkliğe ulaştı. Buna karşın Yunan filosu küçülüyor ve ateş gücü zayıflıyor." denildi.
Makalede "Türkiye, TF-2000'in yanı sıra, MİLGEM projesi kapsamındaki ADA ve İSTİF sınıfı korvet ve fırkateynler, Milli Uçak Gemisi ile HİSAR sınıfı açık deniz karakol gemileri de dahil olmak üzere çeşitli savaş gemilerinin inşasına eş zamanlı olarak devam etmektedir." ifadeleri kullanıldı.
TF-2000 MUHRİBİNE ÖVGÜ
Forbes verilerine göre Page’in serveti pazartesi günü bir günde 8,7 milyar dolar artarak yaklaşık 255 milyar dolara ulaştı. Son beş yılda serveti dört kattan fazla büyüyerek 261 milyar dolar seviyesine yaklaştı.
Page kısa süre önce Amazon Inc. kurucusu Jeff Bezos’u (238,5 milyar dolar) ve Google’ı birlikte kurduğu Sergey Brin’i (241,9 milyar dolar) geride bıraktı. Listenin zirvesinde ise Tesla Inc. CEO’su Elon Musk 475,5 milyar dolarlık servetiyle yer almaya devam ediyor.
Sergei Brinn ile ABD'li teknoloji devi Google'ı kuran Larry Page 1973 yılında doğdu. Michigan Üniversitesi bilgisayar mühendisliği bölümü mezunu olan Page ve Stanford'da da yüksek lisansını bitirdi. Doktorasını yapmaya başlayan ancak tamamlamayan Page, Brin ile 1998'de yazılım devi Google'u kurdu. Google'a ait tüm şirketler daha sonra Alphabet Inc. çatısı altında birleşti.
Page 2019 yılında Google'daki tüm görevlerinden ayrıldığını duyurmuştu.
MURAD radarı ile KIZILELMA ve F16'ların tespiti oldukça zorlaşacak. Bu radar ile F16'lar 4.5'uncu nesil savaş uçakları haline gelmiş oldu. Uçakların görüş menzili oldukça artarken radar kesit izleri önemli ölçüde azaldı. Daha önce hedefi 20 km öteden tespit edebilen F16'ların 200-300 km ötedeki hedefleri de tespit edebilecek. Bunun yanında MURAD AESA radarı ile hem F16'lar hem de KIZILELMA aynı anda birçok hedefi tespit edip takibini yapabilecek. MURAD ile daha yüksek çözünürlük elde edilecek ve yer görevlerinde hedeflerin haritalandırması çok daha iyi yapılabilecek. Bu radar Türk Hava Kuvvetlerine hava hava ve hava yer görevlerinde büyük üstünlük kazandıracak.
Peki nedir bu AESA radarı? Öncelikle geleneksel uçak radarları nasıl çalışıyor ona bakalım. Savaş uçaklarının burunlarına yerleştirilen geleneksel radarlar, tek bir antenden yaydıkları sinyallerin radar menzilindeki bir nesneye çarpıp yansıması ile o nesnenin boyutunu, hızını ve karakterini tespit edebilir. Ancak radarlar düşman unsurunu tespit edebilmek için oldukça fazla enerji dalgaları yayar. Radarların yaydığı bu dalgalar da düşman unsurları tarafından açıkça görülebilir. Kısaca radarı açık bir savaş uçağı, karanlıkta ön farını açıp yaklaşmakta olan bir bisiklet gibi kolayca tespit edilebilir.
İlk kez 1961 yılında ABD'de geliştirilen AESA radarları günümüz orduları için vazgeçilmez bir araç haline geldi. Aktif Elektronik Taramalı Dizi Radarı anlamına gelen AESA radarları havada ve yerde çoklu hedef takibi, SAR görüntüleme, hareketli kara ve hava hedeflerinin tespiti, yüksek hassasiyetli menzil ölçümü ve gelişmiş haritalama yeteneklerine dikkat çekiyor. Bu radarlar geleneksel radarlara göre çok daha uzun menzili ve çok daha geniş alanı tarayabiliyor.
AESA RADARININ AVANTAJLARI
Diğer radarların aksine AESA radarları farklı frekanslardaki sinyallerin yüzlerce verici tarafından belirli aralıklarla farklı yönlere gönderilmesi ile çalışıyor. Farklı frekans ve dalga boyundaki bu sinyaller AESA radarlarının takılı olduğu olduğu araca büyük bir gizlilik sağlıyor. Günümüzde 4.5'uncu ve 5'inci nesil savaş uçaklarında AESA radarları kullanılıyor. AESA radarları özellikle 5. nesil uçaklara dış kaplama ve aviyoniklerle beraber görünmezlik özelliği kazandıran unsurlardan biri. Bu çalışma prensibi sayesinde AESA radarlarına elektronik karıştırma uygulamak da oldukça zor.
Bunun yanında tek anten yerine yüzlerce antenle sinyallerin yollanması ile AESA radarları birden fazla aracın tespit ve takibini yapabiliyor. Bu işlemler sırasında diğer radar görevlerini de yerine getirebiliyor. Bu yüzden geleceğin savaş konseptinde AESA radarları önemli bir yer tutuyor.
AESA radarlarının geleneksel radarlara oranla devre dışı kalma riski de düşük. Bu radarlarda bulunan yüzlerce modülden birinin bozulması halinde diğer modüller devreye girerek radarın görevini eksiksiz yerine getirmesini sağlıyor. Bu küçük modüller ayrıca daha yüksek çözürnürlük ve hassasiyet sağlıyor. Ayrıca geleneksel radarlara göre daha uzun menzile sahip AESA radarları daha kısa sürede hedefi algılayabiliyor. Hava hedeflerinin yanında birçok kara hedefi aynı anda tespit edilip haritalandırılabiliyor.
TÜRK ORDUSUNDA AESA DÖNEMİ
Hükümetin dar gelirliye destek sağlamak amacıyla 2026'da 'Vatandaşlık maaşı' uygulamasına geçmek üzere çalışmalara başladığı konuşuluyor. Edinilen bilgiye göre çalışma ile geliri asgari ücretin altında olan hanelere vatandaşlık maaşı ile destek ödemesi yapılacak. Ekonomist Prof. Dr. Abdulkadir Develi tasarının detaylarını açıkladı.
GELİR TAMAMLAYICI AİLE DESTEK SİSTEMİ
Develi tasarıyı "Belirlenen rakamın altında gelir elde eden hanelerin desteklenmesi" olarak tanımladı. Develi "Mesela 25 bin lira gelir sınırı getirelim buraya. Bir haneye 20 bin lira para girerse aradaki 5 bin liranın devlet tarafından verilmesi ve ailenin bu noktada sübvanse edilmesi temel motivasyon. Burada ki bu sisteme biz gelir tamamlayıcı aile destek sistemi adını verebiliriz" dedi. Bu uygulamanın OVP'de de olduğunu belirten Develi "Özellikle aile odaklı, kapsayıcı iş gücü ile katılımına mani olmayan sosyal yardım programları kapsamında bu uygulamayı değerlendirmek daha doğru olur" diye belirtti. Ekonomist ailenin refah durumunun korunurken istihdamın da zarar görmemesinin ve istihdama teşvik edilmesinin amaçlandığını ifade etti.
'TEK YAŞAYAN VATANDAŞLAR DA YARARLANABİLİR'
Develi bu tasarının detaylarının ilerde açıklanmasını beklediğini; destek miktarı, kişi sayısı gibi sınırlamaların yakında belli olacağını söyledi. Ekonomi uzmanı öncelik durumunun ailenin refah düzeyini ve hane halkını desteklemek olduğunu ancak bireyler için de uygulamanın olabileceğini ifade etti. "Yalnız yaşayan vatandaşlar da olabilir" diyen Develi "Burada vatandaş kelimesi önemli. Tek başına bir hanede yaşayan vatandaşlar da yararlanacaktır" dedi.
UYGULAMADA YAŞ SINIRI VAR MI?
Bu uygulama ile ilgili bir süre sınırlaması belirtilmediğini belirten Develi "Ailenin geliri arttığı zaman bu vatandaşlık maaşı otomatik olarak sonlanacaktır" ifadelerini kullandı. Ekonomi uzmanı yaş faktörünün devreye girmeyeceğini uygulamanın her vatandaşı kapsayacağını belirtti. "Emeklilerin de geliri artacak mı" sorusu üzerine develi "Ben bunun asgari düzey altında maaş alan herkesi kapsayacak şeklinde yorumluyorum" diye cevapladı. Develi 2026 yılında seçilen pilot illerde uygulamanın başlayacağını ifade etti.
