İran-İsrail-ABD arasındaki savaş 11. gününe girdi. İsrail ve ABD İran'daki önemli hedefleri ve yerleşim yerlerini bombalarken, İran'da karşılık olarak İsrail'e ve Körfez ülkelerindeki ABD üslerine füze saldırıları düzenliyor.
Savaşın önemli dönüm noktalarından biri de İran'ın Hürmüz Boğazı'nı gemi geçişlerine kapatması oldu. Dünyanın önemli petrol ve doğal gaz rezervlerinin bulunduğu Basra Körfezi'nin Hint Okyanusu'na çıkış kapısı olan Hürmüz Boğazı'nı kapatması piyasalara önemli bir darbe vurdu. Zira günde 150'ye yakın geminin geçtiği boğazdan dünya petrol tedariğinin yüzde 20'si sağlanıyordu.
Boğazdan gemi geçişlerinin durması ve Körfez ülkelerinin üretimi azaltması üzerine enerji fiyatları sert yükseldi. Brent petrolün varil fiyatı 114 dolara kadar yükseldi. Küresel hisseler ise enflasyon endişesi ile oluşan satış baskısı ile sert düştü.
KÜRESEL STAGFLASYON ENDİŞELERİ
ABD Başkanı Trump'ın savaşın kısa sürede sonlanabileceği açıklaması üzerine petrolün varil fiyatı 90'dolara kadar geriledi. Ancak dış basında küresel enflasyonun ekonomik büyümeyi yavaşlatabileceğine yönelik haberler yer almaya devam ediyor. Uluslararası Para Fonu (IMF), enerji fiyatlarındaki yüzde 10'luk bir artış küresel büyüme oranı yaklaşık yüzde 3,2'den yüzde 3'e düşebileceğini ifade etti. Ekonomistler de İngiltere ve Euro Bölgesi'nin ekonomik faaliyetlerinin yavaşlayabileceğini, benzin fiyatları artan ABD'nin de GSYH'sinin de küçülebileceğini ifade etti. The New York Times haberinde yakıt fiyatlarının aylarca yüksek kalmasının gıda ve nakliye fiyatlarını artırabileceği bunun da enflasyona yol açabileceği dile getirildi. İngiliz The Guardian'ın haberinde yer alan yorumlara göre krizin küresel enflasyonu tetikleyerek büyümeyi yavaşlatabileceği ve yüksek enflasyon ortamı sırasında ekonomik durgunluğa (stagflasyon) yol açabileceği belirtildi. Peki Hürmüz krizi küresel enflasyonu tetikleyecek mi? Bu durum ekonomik büyümeyi yavaşlatacak mı?
'KÜRESEL BÜYÜMEDEKİ YAVAŞLAMA ENERJİ FİYATLARININ SEYRİNE BAĞLI'
Inveo Portföy Fon Yönetim Müdürü Eral Karayacıcı hurriyet.com.tr'ye enerji fiyatlarında yaşanan güçlü artışın maliyet kanalı ile enflasyonu yükselten önemli bir değişken olduğunu ifade etti. Karayazıcı artan enerji fiyatlarının yaratacağı etki ile ilgili "Her ne kadar ekonomik aktiviteyi frenlemesi bu etkiyi bir miktar yumuşatsa da netinde dünya genelinde enflasyon yükselecek ekonomik aktivite görece yavaşlayacaktır. Ancak bunun kısa süreli ve kısıtlı bir parkur mu yoksa görece iz bırakacak belirgin ölçüde hissedilir bir evre mi olacağı enerji fiyatlarının önümüzdeki hafta-aylardaki seyrine bağlı olacak." yorumunda bulundu.
Yakın tarihteki örneklerden bahseden Karayacızı "2022 yılında Ukrayna savaşının etkisiyle enerji fiyatlarında gördüğümüz sert tırmanış ve global etkileri oldu. ABD’de enflasyon yüzde 9’a kadar tırmanırken büyüme durgunluk sayılan bir düzey olan yüzde 1,3’a gerilemiş FED 2023 yılında politika faizini yüzde 5,5’e kadar yükseltmek zorunda kalmıştı." dedi.
ABD Başkanı Donald Trump tarafından yapılan 11. gününe giren İran-İsrail ve ABD arasındaki savaşın bitebileceğine yönelik açıklamalar üzerine altın fiyatları yükselişe geçti. Altını gerileyen dolar endeksi de destekledi.
Spot altın saat 11:50 itibarıyla yüzde 1 yükselişle 5188 dolar seviyesinde.
Gram altın yüzde 1,03 yükselişle 7348 TL seviyesinden işlem görüyor.
Ons gümüş ise 89,24 dolar seviyesinden alıcı buluyor.
CANLI ALTIN FİYATLARI İÇİN TIKLAYIN
Enerji fiyatları İran'ın dünyadaki petrol tedariğinin yüzde 20'sinin sağlandığı Hürmüz Boğazı'nı kapatması üzerine fırlamış, brent petrolün varil fiyatı 116 dolara kadar çıkmıştı. Savaşın bitebileceğine yönelik açıklamalar ile brent petrolün varil fiyatı 94 dolara kadar geriledi. Ancak Trump, Hürmüz Boğazı'nın açılmaması halinde saldırıların artabileceği uyarısında da bulundu.
Piyasalar şimdi çarşamba günü açıklanacak şubat ayı ABD tüketici enflasyonu verisini ve cuma günü açıklanacak ABD çekirdek enflasyon göstergesini (PCE) bekliyor. Her iki veri Fed'in faiz kararı için önem taşıyor. Fed'in faize yönelik alacağı karar da altının hareketine yön verecek önemli bir unsur.
Yatırımım Trader CEO'su Candaş Atalay, altın fiyatlarının ılımlı baskı görmekle birlikte düne kıyasla önemli toparlama gösterdiğini belirterek şu yorumda bulundu:
Küresel piyasalar, Orta Doğu’dan gelen sıcak çatışma haberleriyle sarsılmaya devam ediyor. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik hava saldırılarını artırması ve çatışmaların uzun süreli bir bölgesel savaşa dönüşebileceği ihtimali, yatırımcıları riskli varlıklardan kaçarak güvenli liman olarak görülen altına yöneltti.
Spot altın sabah saatlerinde 5.379 dolara kadar tırmanmasının ardından, düne oranla yüzde 0,75 artışla 5.372 dolar seviyelerinde dengelenmişti. Altın fiyatları daha sonra gün içinde düşüşe geçti. Saat 15:00 sularında ons altın düne göre yüzde 3 yakın değer kaybederek 5175 dolara geriledi.
Gram altın ise sabah saatlerinde 7607 TL'ye kadar tırmanmasının ardından düne oranla yüzde 0,73 artışla 7593 TL seviyesinden işlem görüyordu. Gram altın daha sonra ons tarafındaki düşüşle birlikte gerilede ve saat 15:00 sularında 7 bin 323 TL'den işlem görüyor.
HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA "GEÇİŞ" ALARMI: PETROL AKIŞI TEHDİT ALTINDA
Bölgeden gelen haberler sadece değerli metalleri değil, enerji koridorlarını da alarm durumuna geçirdi. İran medyasında yer alan iddialara göre, Devrim Muhafızları’ndan üst düzey bir yetkili, stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nın kapatıldığını ve geçiş yapmaya çalışan gemilere ateş açılacağını duyurdu. Küresel petrol akışının beşte birini etkileyebilecek bu hamlenin, ham petrol fiyatlarında keskin bir yükselişi tetiklemesinden endişe ediliyor.
TEKNİK SEVİYELERDE 5.506 DOLAR HEDEFİ
Piyasa uzmanları, altının teknik grafiğinde kritik seviyelere dikkat çekiyor. Spot altının 5.410 dolar direncini yeniden test edebileceği, bu eşiğin aşılması durumunda yükselişin 5.506 dolara kadar ivme kazanabileceği belirtiliyor. Aşağı yönlü hareketlerde ise 5.302 dolar seviyesi güçlü bir destek konumunda bulunuyor. Bu desteğin kırılması halinde fiyatların 5.194-5.253 dolar bandına kadar geri çekilebileceği ifade ediliyor.
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları küresel piyasalarda risk algısını yükseltti. Artan jeopolitik gerilim, yatırımcıların güvenli limanlara yönelmesine neden oldu.
Güvenli liman talebinin etkisiyle güne yükselişle başlayan ons altın 5 bin 419 dolara kadar yükseldi. Gram altın da 7661 TL seviyesine çıktı. Aynı saatlerde gümüş ise yüzde 1,82 yükselişle 95,60 dolar/ons seviyesine çıktı.
GRAM ALTIN REKOR SEVİYELERE YAKIN
Ons altın tarafında yaşanan hareketlilik iç piyasada gram altın fiyatlarına da yansıdı. Gram altın 2 Mart sabahı önceki kapanışa göre yüzde 2,39 artışla 7 bin 655 lira seviyesinden işlem görüyor. Gram altın Kapalıçarşı'da ise 8 bin TL'nin üzerinde alıcı buluyor.
CANLI ALTIN FİYATLARI İÇİN TIKLAYIN
"TRUMP'I YAKINDAN TAKİP ETMEKTE FAYDA VAR"
Altın piyasaları uzmanları da Orta Doğu'daki gerginlikler sonrası altın fiyatlarının seyrini yorumladı. Hedef Portföy'den Portföy Yönetimi Direktörü Kıvanç Manzakoğlu, hurriyet.com.tr'ye yaptığı açıklamada savaş ortamı ve jeopolitik risklerin “güvenli liman” talebini artırarak altını desteklediğini ifade etti. Manzakoğlu "Bu çerçevede kısa vadede görünüm yukarı yönlüdür. Mevcut gelişmeler da bu eğilimi daha da güçlendiriyor: ABD’nin çatışmanın taraflarından biri olması, ABD risk primini yükseltirken ABD varlıklarından çıkış ve alternatif güvenli liman arayışı altına olan talebi daha da artırabilir. Kısa vadeli alım-satım yapan yatırımcılar ABD Başkanı Trump tarafından yapılacak açıklamaları yakından takip etmesinde fayda var." ifadelerini kullandı.
"6500 DOLAR HEDEFİ KARŞIMIZA ÇIKIYOR"
ABD ve İsrail'in sabah saatlerinden itibaren başta Tahran olmak üzere İran'ın birçok şehrine saldırı başlatması dünya gündemine bomba gibi düştü. İlerleyen saatlerde İran'ın da saldırılara misilleme yaptığı haberi geldi.
Afganistan-Pakistan savaşı ile gerilen bölge coğrafyasında tansiyon İran-ABD-İsrail savaşı ile iyice yükseldi. Yatırımcılar da gözünü jeopolitik gerilimlerden destek alan altına çevirdi. Geçtiğimiz haftaya 7187 TL seviyesinden başlayan serbest piyasadaki gram altın cuma günü kapanışı 7435 TL'den yaptı. Ons altın da haftayı 5263 dolar seviyesinden tamamladı. Ons gümüş de cuma günü 92 doları test etti.
KAPALIÇARŞI'DA ALTIN YÜKSELDİ
Hafta sonu küresel piyasaların kapalı olmasına karşın, bugün öğlene kadar devam eden Kapalıçarşı işlemlerinde gram altın çatışma ile adeta alev aldı. Kapalıçarşı'da gram altın düne göre yüzde 5,5'e yakın artarak 7950 TL sınırına yaklaştı.
Peki İran'a başlatılan saldırı altını nasıl etkileyecek? Altın fiyatları fırlayacak mı Yatırımım Trader CEO'su Candaş Atalay, saldırının hafta sonu gerçekleştiğini hatırlatarak "Küresel piyasalarda ons altın ve ons gümüş hafta sonu kapalı olduğu için uluslararası fiyatlama henüz oluşmadı. Ancak iç piyasada ilk refleks oldukça sert." diyerek Kapalıçarşı'da altının yükseldiğini vurguladı. Atalay Kapalıçarşı piyasasında gram altının gün içerisinde yaklaşık yüzde 5,5 yükselişle 7.950 TL sınırına yaklaşırken, gram gümüşte artış yüzde 8,5’e ulaşarak 150 TL seviyesine dayandığını belirtti. Altın piyasaları uzmanı "Bu tablo, yatırımcının jeopolitik risklere karşı klasik güvenli liman pozisyonu aldığını gösteriyor." dedi.
'GRAM ALTIN 9000 TL'Yİ GÖREBİLİR'
Altın piyasaları uzmanı Atalay, pazartesi piyasaların açılması ile oluşacak altın fiyatları hakkındaki tahminini de paylaştı. Atalay şöyle dedi:
Pazartesi Asya açılışı kritik olacak. Ons tarafında yukarı yönlü bir gap ile başlanması olası. Ancak kalıcılık, gerilimin bölgesel mi kalacağı yoksa daha geniş çaplı bir risk fiyatlamasına mı dönüşeceğine bağlı. Eğer tansiyon sınırlı kalırsa ilk sert hareket sonrası kâr realizasyonları görülebilir; ancak enerji fiyatları ve risk primi kalıcı şekilde yükselirse altın ve gümüşte yeni bir yukarı trend konuşulabilir. Özellikle altının ons fiyatında 5800 dolar, gram altında ise 9000 TL seviyeleri bu hafta takip edilmesi gereken önemli seviyeler.
Dünya bu sabah Afganistan ve Pakistan'ın arasında Durand Bölgesi boyunca çıkan çatışmalara uyandı. Pakistan'ın Afganistan'a savaş ilan ettiğini duyurdu. Emekli Hava Korgeneral Erdoğan Karakuş ise iki ülke arasında tansiyonun yükselmesinin ardından önemli açıklamalarda bulundu. Karakuş, kendisine yönelttiğimiz ABD ve Rusya bu savaşa nasıl bakıyor sorusu üzerine "Esas Çin nasıl bakıyor ona bakmak lazım" cevabını vererek Pakistan'ın bölgedeki en büyük müttefiklerinden biri olan Çin'i işaret etti. Çin ile çekişme halinde olan bölgedeki diğer güç Hindistan'ın Afganistan'ı adeta ele geçirdiğini ifade eden Karakuş, "o yüzden bu olaylar bu olaylar vuku buluyor. Çin'i ve Pakistan'ı sıkıştırma isteği Batı'nın Hindistan'ın ve İsrai'in isteği" dedi. Bilindiği üzere Hindistan, bölgede Pakistan'ın en büyük rakibi olarak göze çarpıyor. Hindistan, Pakistan'ın bazı bölgelerinde hak iddia ediyor. Geçtiğimiz yıl Pakistan ile Hindistan arasında çıkan savaşı Pakistan kazanmıştı.
'İSRAİL'İN VE BATININ AMACI HÜRMÜZ BOĞAZINI ELE GEÇİRMEK'
Hindistan Devlet Başkanı Narenda Modi'nin İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile görüşmesinin ardından Pakistan-Afganistan çatışmasının çıkması da dikkatleri çekti. Emekli Korgeneral çıkan çatışmada İsrail'in parmağı olduğunun altını çizdi. İran'ın doğusu ve Pakistan'ın batısında bulunan ve Basra Körfezi'nin çıkışı olan Hürmüz Boğazı'na kıyısı olan Belucistan Bölgesi'nin önemine de değinen Karakuş "Hindistan, ABD ve İsrail'in isteği İran'ı bölerek Belucistan Bölgesi'nden Afganistan'a ulaşacak şekilde Hürmüz Boğazı'nın karşısını ele geçirmek. Burada Belucistan Devleti'ni kurmak istiyorlar. Hürmüz Boğazı'nın diğer karşısı da zaten ABD ile yakın olan Umman'ın elinde" dedi. Karakuş ABD ve İsrail'in amacının İran ve Pakistan'da çıkacak karışıklıkla Belucistan Bölgesi'ne hakim olarak dünya petrol ticaretinin merkezlerinden biri olan Hürmüz Boğazı'nda kontrolü sağlamak olduğunu ifade etti. Emekli Korgeneral bölgedeki bir diğer önemli ticaret yolu olan Kızıldeniz çıkışındaki Bab-ül Mendeb Boğazı'nın kontrolünü ele geçirmek için bölgedeki Somaliland Bölgesi'nin bağımsızlığını tanıdığını da hatırlattı.
'ÇİN'İN ÖNÜ KESİLMEK İSTENİYOR'
Amacın Çin'i sıkıştırmak olduğunu ifade eden Karakuş, kurulmaya çalışılan Belucistan ile Çin'in ticaret yollarından biri olan Orta Koridor'un önünün kesilmek istendiğini anlattı. Yine Hürmüz Boğazı yakınında Çin'in Pakistan'ın Gwadar Limanı'na yatırımlarını hatırlatan Karakuş Çin'in bölgeye olan çıkışının kapatılmak istendiğini açıklıyor. "Daha önce de dediğim gibi Hindistan, Afganistan'ı ele geçirdi. Arzu edilen şudur. 'Afganistan'da aşırı zorlamalar sonucunda Müslüman kadınlar kendini eğitime veremesinler daha sonra Afganistan'ı ve Müslüman dünyasını yutalım' amaçları var" açıklamalarında bulundu. Ancak Pakistan'ın bu işin peşini bırakmayacağını söyleyen uzman isim "Afganistan'ın hava gücü olmaması dolayısı ile Pakistan'a karşı direnmesi pek mümkün değil" dedi.
GÖÇ TÜRKİYE'Yİ ETKİLER Mİ?
Belucistan'ı Pakistan'ı bölerek kurmanın zor olduğunu söyleyen Karakuş "Pakistan'ın hava gücü ve nükleer gücü var' dedi. ABD-İran gerginliğine de değinen uzman isim, şimdiki hedefin İran olduğunu, bu ülkede karışıklık çıkartılarak Belucistan'ın İran üzerinden de bölünmeye çalışıldığını söyledi. "Türkiye'nin mevcut İran Cumhurbaşkanı'nı desteklemesi gerekir. Zaten Türkiye, Katar, Mısır ve Suudi Arabistan savaşın çıkmaması için elinden geleni yapıyor" ifadelerini kullandı. Karakuş bu savaşın bir göç sorunu yaratacağını beklemediğini belirtirken "Geçtiğimiz yıllarda Afganistan'dan kaçanlar, ABD ile işbirliği yapan ve Taliban'dan kaçan erkeklerdi" dedi.
NATO'nun Steadfast Dart 2026 tatbikatı tamamlandı. Türkiye 2000 aktif personeli, SİHA'ları, zırhlı araçları ve TCG ANADOLU, TCG İSTANBUL ve TCG ORUÇ REİS gemilerini de kapsayan Anadolu Görev Grubu ile tatbikatın en büyük güçlerinden biri oldu. Türkiye'nin ilk amfibi çıkarma ve SİHA gemisi TCG ANADOLU tatbikat sırasına göz doldurdu. Baltık Denizi'nin zor hava koşulları altında BAYRAKTAR TB3 SİHA'lar, geminin buzlanmış pistinden havalanarak hedefleri başarı ile imha etti.
TCG ANADOLU'nun tatbikattaki bu başarısı üzerine NATO, doğu sınırlarının hava gözetimi ve savunması amacı ile TCG ANADOLU'nın Baltık Denizi'nde Letonya açıklarına konuşlanacağını duyurdu. NATO Müşterek Kuvvetler Komutanlığı JFC Brunssum'dan yapılan açıklamada TCG ANADOLU'nun konuşlandırılmasının Rusya'nın hava sahası ihlallerinin ardından geldiğini belirtildi. Yabancı basında da NATO'nun TCG ANADOLU ile Rusya'ya gözdağı verildiği yer aldı.
JFC Brunssum, konuşlandırmayı Rusya'ya yönelik 'açık bir sinyal' olarak nitelendirdi ve NATO'nun topraklarını savunmaya hazır olduğuna dair kesin bir mesaj verdiğini söyledi.
Son zamanlarda Rusya'ya ait İHA ve mini İHA'lar Baltık Denizi'ne kıyısı olan ülkelerin hava sahalarını sık sık ihlal ediyor. Hatta geçtiğimiz aylarda Danimarka'nın başkenti Kopenhag'da bulunan Kastrup Uluslararası Havalimanı, hava sahasını ihlal eden İHA'lar nedeniyle geçici bir süreliğine ulaşıma kapatılmıştı.
'TÜRK SİHALARI HAVA HEDEFLERİNİ VURMA KABİLİYETİ KAZANDI'
Emekli Hava Korgeneral Erdoğan Karakuş, TCG ANADOLU ve görev grubunun Baltık Denizi'ndeki hava sahası ihlallerine karşı nasıl etkili olabileceğini anlattı. Karakuş TCG ANADOLU'nun havuzlu amfibi çıkarma gemisi olduğunu ve bir birliği zırhlı araçları ile birlikte dünyanın her yerine intikal ettirebileceğini ifade etti.
Bunun yanında Emekli Korgeneral, Türk SİHA'larının havadan havaya füze atma kabiliyeti kazandığını dile getirdi. Bilindiği üzere ROKETSAN tarafından üretilen görüş ötesi hava-hava füzesi GÖKDOĞAN ile hem BAYRAKTAR AKINCI hem de KIZILELMA SİHA'ları hava hedeflerini başarılı bir şekilde imha etmişti. Geçtiğimiz günlerde de BAYRAKTAR AKINCI SİHA'sı EREN dolanan mühimmatı ile hedef İHA'yı başarılı bir şekilde vurdu. Bu mühimmatların TCG Anadolu'dan otonom bir şekilde iniş-kalkış yapabilen BAYRAKTAR TB3 SİHA'larına da entegre edilebileceği belirtiliyor. Karakuş bu mühimmatlar ile hava sahasında önleme yapılabileceğini aktardı.
<iframe src='//www.hurriyet.com.tr/video/embed/?vid=43108538&resizable=1&autostart=true&playsinline=true&v_utm_source=haber_detay' width='580' height='326' loading='lazy' frameborder='0' scrolling='no' allow='autoplay; fullscreen' allowfullscreen></iframe>
Altın fiyatları ABD yüksek mahkemesinin ABD Başkanı Trump'ın tarifelerini iptal etmesi ve ABD-İran gerginliğinin devam etmesi gibi gelişmelerle dün haftaya yükselişle başladı.
Bu sabah ise dolar endeksinin güçlenmesi altın fiyatlarını baskıladı. Yatırımcıdan gelen kâr realizasyonu hareketi ile altın fiyatları 3 haftanın zirvesinden çekildi.
Altının ons fiyatı düne yüzde 1,1 düşüşle 5178 dolardan alıcı buluyor. Gram altın da yüzde 1,1 düşüşle sıralarda 7297 TL'den işlem görüyor.
Gümüşün ons fiyatı ise 88,07 dolar seviyesinde seyrediyor.
'ABD İRAN'A SALDIRIRSA 5800 DOLAR SEVİYELERİNİ GÖREBİLİRİZ'
Altının geçen haftaya göre değer kazanması ile ilgili Yatırımım Trader CEO'su Candaş Atalay "Altının güvenli liman cazibesi güçlenirken, ABD ekonomisine dair dördüncü çeyrek ekonomik verilerin iyi seviyede olmaması ve inatçı enflasyon baskıları altın fiyatının yükselmesine güçlü destek sunuyor." ifadelerini kullandı.
ABD-İran gerginliğinin altın fiyatlarına etkisi ile ilgili de yorumlarda bulunan Atalay şunları dedi:
ABD'nin bölgedeki askeri yığınağının İran'a karşı sadece blöf mü olduğu yoksa gerçekten bir savaş hazırlığı olup olmadığını kestiremiyoruz. Bölgede çatışma olasılığının artış göstermesi altın fiyatlarına çok güçlü destek sunuyor.
