Son birkaç yıl, ABD'li yapay zeka odaklı çip ve grafik kartı üreticisi Nvidia yatırımcıları için tartışmasız bir şekilde karlı geçti. Hisse senedi fiyatı son iki yılda yedi kattan fazla arttı. Dün ABD borsasında hisseleri yüzde 4,7'ye kadar yükselen firma,n piyasa değeri açısından dünyanın en değerli şirketi olarak Apple'ı geçti ve zirveye yerleşti. Değeri 3.6 trilyon dolara yükselen Nvidia'yı 3.3 trilyon dolarlık değerleri ile Apple ve Microsoft izliyor.
YAPAY ZEKA ÇILGINLIĞI İLE NVIDIA LİDER OLDU
Nvidia'nın yükselişi ise yapay zeka çılgınlığı ile paralel büyüdü. Open AI şirketinin piyasaya sürdüğü yapay zeka programı ChatGPT'nın adeta bir devrim yaratmasıyla artık yapay zeka programları finanstan eğitime, sanattan hizmet sektörüne, bilişimden insan kaynaklarına kadar her sektörde kullanılıyor. Otomobiller, mobil cihazlar gibi bir çok akıllı araç da yapay zekaya uyumlu hale geldi. Sadece Open AI değil, Google, Twitter, Apple gibi bir çok şirket kendi programlarını piyasaya sürdü. Yapay zekanın ortaya çıkışı Nvidia'nın amansız yükselişini körüklerken, Trump yönetiminin bu sektöre vereceğini açıkladığı milyarlarca dolarlık teşvikler de uzmanlara göre şirketin zorlu yolculuğuna devam edeceğinin göstergesi.
GÜNLÜK DEĞERLENME REKORU
ABD'li teknoloji firması Nvidia'nın hisseleri yapay zeka çılgınlığının başladığı 2023 başından bu yana 2 senede yüzde 850'nin üzerinde arttı. Şirket sadece 2024 yılında yüzde 183 büyüdü. Şirket Ağustos ayında bir günde 330 milyar değerlenerek rekor kırdı ve tarihte değeri bir günde en çok artan şirket unvanını korudu. Önceki rekor da 2024 Şubat ayında kırılan 277 milyar dolar ile yine Nvidia'ya aitti. Nvidia 2024'te muazzam bir mali başarı ortaya koydu. Nvidia'nın Ekim 2024 sonunda açıkladığı 3. çeyrek mali tablolarına göre şirketin gelirleri otomotiv sektörünün de etkisiyle yüzde 94 artarak 35 milyar dolara çıktı.
Bu gelişmeler ışığında şirketin Tayvan asıllı ABD'li CEO'su Jensen Huang da 2024 yılında servetine 79 milyar dolar ekledi. Bloomberg Milyarderler Endeksi'ne göre Huang'ın serveti 2024 sonu itibarıyla 120 milyar dolara çıktı. Huang'ın serveti şu an 125 milyar dolar seviyesinde.
ABD Başkanı Donald Trump bugün yemin ederek ikinci dönemine başlayacak. Törene ABD'nin en zengin milyarderleri adeta çıkarma yapacak.
Trump'ın adeta sağ kolu haline gelen dünyanın en zengin ismi Elon Musk, Instagram ve Facebook'u bünyesinde barındıran Meta CEO'su Mark Zuckerberg ve Amazon kurucusu Jeff Bezos, törene katılacak en önemli isimler konumunda. Bu isimlerin yanında. Basında yer alan haberlere göre Google CEO'su Sundar Pichai, Apple CEO'su Tim Cook ve OpenAI CEO'su Sam Altman'ın da katılmayı planladığı bildiriliyor.
Son zamanlarda Trump'ı destekleyen açıklamalarda bulunmalarına karşın, Amazon'un kurucusu Bezos ile Meta CEO'su Zuckerbeg'in Trump ile arası iyi değildi. Trump, birçok kez Bezos'a hakaret etmiş, Demokratları fonlamakla suçladığı Zuckerberg'i de bir keresinde açıkça hapse atmakla tehdit etmişti.
Ancak Zuckerberg, Trump'ın seçim zaferinin ardından kendisi ile çalışmaya istekli olduğunu açıklamıştı. Amazon da Trump'ın yemin töreni için 1 milyon dolar bağışlamayı taahhüt etmişti. Öte yandan New York Times'a göre Trump, seçim zaferinden bu yana 200 milyon dolardan fazla bağış toplayarak rekor kırdı.
'TESLİM OLDULAR'
Trump'ın 2017'deki yemin töreninde ailesi dışında kimse fotoğraf kadrajına girmezken bu kez milyarderlerin boy göstermesi ABD basınında da oldukça geniş yer buldu.
Donald Trump'ın eski baş stratejisti Steve Bannon, Trump'ın ikinci yemin törenine katılacak olan milyarderleri hedef aldı. Bannon, Pazar sabahı ABC'nin "This Week" programına katılarak milyarderler "yalvaranlar" olarak suçladı ve katılımlarını "resmi bir teslimiyet" olarak nitelendirdi.
Tarım ve Orman Bakanlığı her gün taklit ve tağşiş yapılan gıdalar listesini güncelliyor. Bu listeye yeni firmalar ve ürünler ekleniyor. Bakanlığın Türkiye'nin dört bir yanında yaptığı denetimler sonucunda halk sağlığı ile oynayan birçok işletme ifşa edildi.
Listede zeytinyağı üreten firmaların çokluğu göze çarpıyor. Aydın, Muğla, İzmir ve Şanlıurfa merkezli bu işletmelerin zeytinyağlarında tohum yağları tespit edildiği görülüyor. Bir işletmenin de ürettiği zeytinyağına daha düşük kaliteli ürün karıştırdığı tespit edilirken, Gaziantep merkezli bir firmanın da ürettiği ayçiçek yağına tohum yağları karıştırdığı açıklandı.
Karaman'da bir pide fırınında üretilen etli ekmek harcında sakatat (kalp) tespit edilirken, Giresun'da hizmet veren bir ocakbaşının ızgara köftelerinde ise kanatlı et bulundu.
MANTI VE KOL BÖREĞİNDE TAŞLIK
İstanbul'da Kayseri mantısı üreten bir firmanın ürünlerinde kanatlı et ve sakatat (taşlık), kıymalı kol böreği üreten bir firmanın ürünlerinde de sakatat (taşlık) ortaya çıktı.
Mersin'de ve Diyarbakır'da köfte ve Adana kebap üreten 5 ayrı firmanın ürünlerinde sakatat (taşlık) ve kanatlı et tespit edildi.
Bunun yanında keki ve toz biber gibi baharatlar üreten 2 ayrı firmanın ürünlerinde yabancı madde tespit edilirken, takviye edici gıda üreten bir firmanın ürününde de etken maddenin bulunmadığı ortaya çıktı.
TAKLİT VEYA TAĞŞİŞ YAPILDIĞI KESİNLEŞMİŞ ÜRÜNLER
Türkiye'de birçok il hızlı trene kavuşacak. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın yayınladığı 2025 yılı bütçe raporuna göre projesi tamamlanan ya da proje çalışmaları devam eden hızlı tren hatları gün yüzüne çıktı. Bakanlığın raporuna göre ulaştırma yatırımlarında en büyük payı yüzde 51 ile demiryolları alıyor.
Türkiye'de şu anda yapımı devam eden 3776 km hat bulunuyor. Osmaneli - Bursa - Bandırma hattı, Karaman - Ulukışla hattı, Mersin - Adana - Gaziantep hattı, Ankara - İzmir hattı ve Halkalı - Kapıkule, Yerköy - Kayseri hattı gibi Yüksek Hızlı Tren (YTH) hatlarının inşaatı Ulaştırma ve Alt Yapı Bakanlığı tarafından devam ettiriliyor. Bu hatların tamamlanmasıyla Edirne - İstanbul, İstanbul - Bandırma, Ankara - Bandırma, Ankara - İzmir, Ankara - Kayseri, Karaman - Ulukışla ve Mersin - Gaziantep arası kesintisiz YHT seferleri başlayacak. Bu hatların inşasının en geç 2028 yılında tamamlanması bekleniyor.
Bunun yanında proje çalışmaları tamamlanan ve proje çalışmaları devam eden hatlar ile birçok ile ilk defa tren hattı gelecek. Birçok hattın projelendirme çalışmaları tamamlandı. Bu hatlarda demiryolunun geçeceği zeminin etüdü, hatlar için gerekli olan tüneller ve viyadükler, durak yapıları, sinyalizasyon... gibi projeler hazırlandı. Projesi tamamlanan hatların yatırım programına alınıp ihaleye çıkılması bekleniyor. Bu hatların inşasına başlama tarihleri kesin olmamakla beraber 2050 yılına kadar tamamlanması hedefleniyor. Bazı hatlarla ilgili proje çalışmaları ise devam etmekte. 6978 km hattın projelendirme çalışmaları tamamlanırken 5785 km hattın da etüt çalışmaları da devam ediyor. Bu hatların da inşa edilmesi ile 2050 yılında toplam 28590 km demiryolu hattı hedefleniyor.
Bu projelerin tamamlanması ile Bursa, Antalya, Muğla, Trabzon, Çorum, Ordu, Giresun, Rize, Artvin, Iğdır, Tokat, Şanlıurfa, Siirt, Mardin, Kırşehir, Aksaray... gibi illere de tren ile seyahat etmek mümkün olacak.
YAPIMI DEVAM EDEN HATLAR: BURSA'YA HIZLI TREN GELİYOR
3.2 milyon nüfusu ile Türkiye'nin 4. büyük ili Bursa trenle tanışıyor. Osmaneli - Bandırma arası 204 kilometrelik hızlı tren hattı inşaatının yüzde 64'ü tamamlandı. Osmaneli - Bursa arasının 2025 yılında hizmete alınması ile İstanbul - Bursa ile Ankara - Bursa arası hızlı tren seferleri başlayacak. Bursa - Bandırma arası hızlı tren ise 2028'de açılacak. Ulaştırma Bakanı Abdulkadir Uraloğlu 2024 yılı Eylül ayında "Bu projemiz bittiği zaman Ankara'dan Bursa'ya seyahat süresi 2 saat 15 dakika sürecek. Aynı şekilde buradan İstanbul'a da 1 saat 15 dakikalık bir seyahat süresiyle seyahat etmiş olacağız." demişti.
Yapay zeka çılgınlığının başlamasının üzerinden 3 sene geçmesine karşın bu teknolojiye olan ilgi katlanarak artıyor. Bu trendden 2024 yılında en kârlı çıkan şirket şüphesiz yapay zekaya yönelik çipler üreten ABD'li Nvidia oldu. Sadece 18 ay önce, Nvidia'nın ç aylık geliri 7,5 milyar dolardan az iken şirket 2024'ün üçüncü çeyreğinde 35,1 milyar dolarlık rekor üç aylık gelir bildirdi. Bu büyüme büyük ölçüde, yapay zeka ve veri merkezi çiplerine artan taleple desteklenen, 30,8 milyar dolarlık rekor bir gelire ulaşan şirketin veri merkezi segmenti tarafından yönlendirildi.
Otonom sürüşe ilgi ve akıllı cihazlardaki gelişmeler sayesinde yapay zekaya olan ilgi sayesinde 2024 yılında çip üreticisi NVIDIA'nın hisseleri bu yıl yüzde 200'ün üzerinde arttı. Değeri 3,3 trilyon dolara ulaşan şirketin CEO'su Huang da bu yıl 79 milyar dolar kazandı. Huang'ın serveti ise 120 milyar dolara çıktı.
FED'İN VE TRUMP'IN HAMLELERİ YÜKSELİŞİ GÖLGELEYEBİLİR
Şirket 2025 yılında da şüphesiz bu büyümeyi devam ettirmek istiyor. Bir önceki nesil Hopper çipleri ve yeni nesil Blackwell çipleri ile Nvidia'nın 2025'te de önemli bir büyüme yaşaması bekleniyor. Ancak şirketi bekleyen tehlikeler de var.
ABD merkez bankası Fed'in faiz indirimlerinde olası gecikmelere ilişkin endişeler, Joe Biden yönetiminin Çin'i hedef alarak yapay zeka çiplerinin ihracatına getirdiği kısıtlamalar gibi gelişmeler son haftalarda teknoloji hisselerinin rüzgarını biraz söndürdü. Piyasa ayrıca yeni ABD Başkanı Donald Trump ve destekçisi Elon Musk'ın politika planlarına odaklanmış durumda.
Günlük yatırımcılara hisse senedi alım satım ipuçları sağlayan Kore Yatırım Araştırma Enstitüsü'nün CEO'su Ahn Hyunsang, Bloomberg'e "Geçen yıl Nvidia'nın gücü çok daha güçlüydü çünkü yapay zeka çipi fikri hala taze ve hisse senetleri fırladı. Bu yıl Trump ve Musk'ın çok daha büyük bir etkiye sahip olması bekleniyor." dedi.
Nvidia CEO'su Jensen Huang
Milli Savunma Bakanlığı, 2 Ocak'ta MUGEM (Milli Uçak Gemisi), TF-2000 hava savunma muhripleri ve MİLDEN (Milli Denizaltı) inşasının çelik kesme töreninin yapıldığını açıkladı. Böylece İSTİF sınıfı fırkateynler, Reis sınıfı denizaltılar ve diğer deniz platformları ile birlikte donanma için Türk tersanelerinde şu anda 31 parça yeni savaş platormu üretiliyor.
MUGEM projesi ilk olarak Şubat 2024'te Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından kamuoyuna duyurulmuştu. MUGEM, TCG Anadolu'dan sonra Türkiye'nin piste sahip ve hava araçları taşıyabilen ikinci gemisi olacak. Bayraktar TB3 SİHASI'non inip kalkabildiği TCG Anadolu havuzlu çıkarma ve SİHA gemisi olma amacıyla inşa edilirken, TCG Anadolu'dan daha büyük olan MUGEM ise uçak gemisi maksadıyla üretilecek.
Türkiye'nin inşa ettiği yerli ve milli uçak gemisi MUGEM'in hava savunma görevini de TF-2000 hava savunma muhripleri üstlenecek. Milli denizaltılar da bu görev gücünü denizden gelen tehlikelere karşı koruyacak. Türk donanması inşa edilen bu uçak gemisi filosu ile Akdeniz'in yanında okyanuslarda da önemli bir güç haline gelecek. Peki Türkiye neden uçak gemisi ve muhripler inşa ediyor? Türkiye'nin bu kararı almasına neden olan tehlikeler neler?
Güvenlik Politikaları Uzmanı Prof. Dr. Mesut Hakkı Caşın "Türkiye Akdeniz, Hint ve Atlantik Okyanusları görevleri orta büyüklükte bir donanma kuruyor." diyerek Türkiye'nin MUGEM (Milli Uçak Gemisi), TF-2000 hava savunma muhhripleri ve MİLDEN (Milli Denizaltı) gibi yeni deniz platformları inşasına başlamasını değerlendirdi. Uçak gemisi inşası kararının 20 sene önce alındığını söyleyen Caşın, bu donanmanın görev ekseninin Libya muhafazası, Somali ve Afrika boynuzundaki hayati çıkarlar ile asıl önemlisi Anavatan ve Kıbrıs'ın korunması olduğunu söyledi. Caşın "NATO ve BM görevleri dahil olmak üzere Türkiye'nin korsanlık ve kaçakçılık ile mücadele ve çabuk intikal görevlerini icra etmek için böyle bir donanma ihtiyacı var." dedi.
UÇAK GEMİSİ TÜRKİYE'YE PSİKOLOJİK ÜSTÜNLÜK KAZANDIRACAK
Güvenlik Uzmanı Coşkun Başbuğ, uçak gemisi sahibi olmanın günümüzde Türkiye için bir şart olduğunu ve bu sistemin Türk Silahlı Kuvvetleri'ne psikolojik bir üstünlük kazandıracağını ifade ediyor. Başbuğ "Uçak gemisinin psikolojik avantajı, caydırıcı özelliği var. Bugün ABD uçak gemisi yolladığında dünya "eyvah" diyor. O yüzden uçak gemisi sahibi olmak önemli" dedi.
"Her türlü çatışma atmosferinin olduğu bir dünyada küresel bir güç olmak istiyoruz bu silah bizim için şart diyen" Başbuğ "MUGEM'in İngiltere'nin Elizabeth uçak gemisi ile kıyaslaması küresel güçlere karşı denge olarak algılanmalı." diye ekledi.
S&P Global, Türkiye emtia piyasası ile ilgili bir makale yazdı. Makalede 2025'te Türk inşaat demiri piyasasını bekleyen zorluklar olmasına karşın, Suriye'de yıllardır süren savaşın sona ermesinin sektör için bir fırsat yaratabileceği ifade edildi.
Makaleye görüş veren kaynaklar Beşşar Esad rejimin Aralık ayında muhalifler tarafından devrildiği Suriye'de, durumun istikrara kavuşmasıyla birlikte inşaat faaliyetlerinin iyileşeceği ve bunun da Türkiye'den temin edilen inşaat demirine olan talebi artırabileceği yönünde umutlarını dile getirdi.
S&P'ye açıklamada bulunan bir uzman, İskenderun'daki demir çelik üretimine dikkat çekerek "İskenderun bölgesi doğrudan o bölgeyle çalışacak ve bu da iç pazarda arz ve talep arasında bir dengesizliğe yol açacak" dedi. Uzmanlar ayrıca Bu arada Suriye'deki potansiyel satışların Türkiye'ye fayda sağlayabileceğini söyledi. Ancak ülkede henüz istikrarlı bir hükümetin olmaması bu satışlarla ilgili tahminleri zorlaştırdığını belirtti.
TÜİK'in son verilerine göre, ekim ayında Suriye, bir önceki yılın aynı dönemine göre 8 kat artışla 18 bin ton ile Türkiye'nin en büyük üçüncü inşaat demiri ihracat pazarı oldu. Verilere göre, Türkiye'nin çelik ihracatı Ocak-Kasım 2024 döneminde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 29,1 artarak 12,1 milyon tona ulaştı.
Bu dönemde Türkiye'nin en fazla inşaat demiri ihraç ettiği pazar, bir önceki yıla göre yüzde 10 düşüşe rağmen Yemen olurken, Romanya ise bir önceki yıla göre ithalatını iki katına çıkararak 217 bin ton inşaat demiri aldı.
S&P'ye konuşan uzman "2025'in 2024'e göre daha zorlu geçeceğini düşünüyorum ama iyi bir yıl olacağına inanıyorum" dedi.
ZORLUKLARA KARŞIN TÜRK DEMİRİ İSTİKRARINI KORUDU
Marmara Bölgesi'nde demir çelik sektöründeki bir yetkili, Türk inşaat demiri pazarının nispeten düşük ithal hurda fiyatları ve talep eksikliği gibi zorluklarla da mücadele ettiğini ifade etti. Yetkili bunların tümünün piyasa oyuncuları arasındaki rekabeti yoğunlaştırdığını belirtti.
Son yıllarda Türklerin yurt dışında en çok konut yatırımı bulunduğu şehirlerin başında ABD'nin Florida eyaletindeki Miami geliyor. Uzun plajları ve yaz kış güneşli havası ile tanınan şehir konut yatırımı için de adeta cazibe merkezi. Eyalette gelir vergisi olmaması da şehri konut yatırımı için odak noktası haline getiriyor. Şehrin kıyı şeridini oluşturan adalarda milyon dolarlık lüks dairelerin bulunduğu apartmanlar yükseliyor.
DÜNYANIN EN ZENGİNLERİ BURADA OTURUYOR
Bu bölgede bulunan malikhaneler de birbirinden ünlü isme veya dünyanın en zengin milyarderlerine ev sahipliği yapıyor. Örneğin bu bölgede bulunan ve milyarderler sığınağı olarak da bilinen Indian Creek semtinde Amazon'un kurucusu Jeff Bezos, Başkan Donald Trump'ın kızı Ivanka Trump, milyarder Carl Icahn ve ünlü NFL sporcusu Tom Bradley'in de yatırımları bulunuyor.
Amazon'un kurucusu Jeff Bezos
TÜRKLER ŞEHRE AKIN EDİYOR
Türkler de bu şehre adeta akın ediyor. Bu ilgi son yıllarda başta WSJ olmak üzere ABD basınına da yansımış durumda. Yerel kaynaklar kimi Türklerin yerleşmek için kimilerinin de kira geliri veya yatırım amaçlı olarak bu şehirden gayrimenkul aldığını bildiriyor. Şehirde emlak projelerini hayata geçiren ve milyonlarca dolarlık konutlar inşa eden Türk iş insanlarının da sayısı artıyor. Sadece konut değil Türkler şehirde iş yeri yatırımlarında da bulunuyor.
MİAMİ GÜNDEN GÜNE BATIYOR
