Savaş – Barış İkilemi & Piyasalar

Bardağın dolu tarafı masa devrilmedi ve iki haftalık ateşkes devam ediyor.

Zaten ilk temasta bir anlaşma olması beklenemezdi.

Bu bir süreç ve sonunda bir barış anlaşması olacaksa da inişli çıkışlı biçimde gelişmesi olağan.

Önümüzdeki gün ve haftalarda gerek savaşa gerek barışa işaret eden çok sayıda haber ve açıklama görmeye devam edeceğiz ve bu durum yatırımcıların karar almasını güçleştiriyor.

Böyle zamanlarda detaydan uzaklaşıp basit bakmak ve anlık karar almaktan kaçınmak bence daha doğru.

Sürecin sonunda bir barış anlaşması görecek miyiz? 

Hiçbir savaş sonsuza dek sürmez. Şüphesiz göreceğiz.

Ancak bu aylar sonra mı (Ukrayna-Rusya savaşı 50 aydır devam ediyor) yoksa önümüzdeki 2-4 hafta içinde mi gerçekleşecek?

Hamle planlayan her yatırımcının ilk önce bu sorunun cevabına yönelik tahmin üretmesi gerekiyor.

Ben Nisan sonuna kadar (veya Mayıs ilk yarısı) olan kesitte barış anlaşmasına zemin hazırlayan bir mutabakatın yüzde 75 şansa sahip senaryo olduğunu düşünüyorum.

Önümüzdeki gün ve haftalarda eyvah dedirten haberler görmez miyiz, kuvvetle muhtemel göreceğiz. Bugün bile görüyoruz.  

Ancak bence bunların masanın devrilmesine sebep olma ihtimali düşük.

Yüzde 25 ihtimal verdiğim senaryo gerçekleşir ve savaş yeniden başlar petrol fiyatları da yeniden artışa geçerse borsa endekslerinde yüzde 10 kadar düşüş şaşırtıcı olmaz.

Bu risk gerçekleşirse endekslerde geçici de olsa cari fiyatlardan yüzde 30 kadar düşüş görebilir miyiz derseniz ben beklemem.

Şimdi dönelim ana senaryoya...

Bir barış anlaşmasının gerçekleşmesi durumunda yılsonuna kadar olan kesitte borsa endekslerinde ortalama yüzde 15 kadar artış yaşanabileceğini düşünüyorum.

ABD ve Avrupa endeksleri Mart ayında ortalama yüzde 7 kaybı takiben Nisan ayının ilk bölümünde yüzde 4,7 artış kaydettiler. Seneye başladıkları değerlerin yalnızca yüzde 3 kadar üzerindeler. 

Barış sağlanır ve petrol şoku geride kalırsa borsaların önünde kat edebilecekleri anlamlı bir alan var.

Yıla 61 $ seviyesinde başlayıp geçen haftayı 94 $ ‘da tamamlayan brent petrolde önümüzdeki 3-4 ay içinde 70-75 $ bandına kadar sürebilecek geri çekilme bu rallinin en önemli besin kaynağı olacaktır.

Diğer besin kaynağı ise 3 Kasım tarihinde gerçekleştirilecek ABD ara seçimi.

Temsilciler meclisinde çoğunluğu kaybetme ihtimali son derece yükselen Cumhuriyetçilerin, senatoda da azınlığa düşmemek için önümüzdeki altı ay yoğun çaba sarf etmesi gerekiyor.

Seçim öncesi parkurda gelmesi muhtemel popülist adımlar borsalar için destekleyici olacak.

Trump’ın Mayıs ortası gerçekleştireceği Çin ziyaretini takiben “harika bir anlaşma yaptık” tweet’i atacağını tahmin etmek için de kahin olmak gerekmiyor.

Bunlar işe yarar ve Cumhuriyetçiler seçimden istediklerini alabilir mi derseniz pekala mümkün.

Economist/YouGov tarafından düzenli gerçekleştirilen ankette “ekonominin iyiye gittiğini düşünüyor musunuz?” sorusuna evet yanıtı veren Cumhuriyetçi seçmen oranı savaştan hemen önce yüzde 55’iken Mart sonunda bu oran yüzde 29’a düşmüştü.

Son ölçüm petrol fiyatlarının geri esnediği Nisan ilk haftada yapıldı ve oran yüzde 33’e yükseldi.

ABD seçmeninin hissiyatında benzin fiyatı en güçlü etken ve hızlı bir barış anlaşmasını takiben düşecek benzin fiyatları pekala Trump’ı topal ördek olmaktan kurtarabilir.

BIST ile devam edelim.

1 Mart’ta (savaşın ikinci gününde) yayınlanan bir önceki Pusula’da “Şubat ayını 313 $ seviyesinde tamamlayan BIST’te yüzde 8-10 kadar bir değer kaybı gerçekleşirse, alıcıların baskınlık kazanabileceği şartların oluşacağı görüşündeyim” ifadesine yer vermiştim.

Mart ayında yüzde 9 kayıpla 284 dolara kadar gerileyen BIST Nisan ayında dünya borsaları ile birlikte yükselişe geçerek geçen haftayı 315 dolar seviyesinde tamamladı.  

Masa devrilmez ve barış fiyatlaması sürerse Borsa İstanbul kısa vadede, Şubat zirvesi olan 332 $ civarına (14,750-15,000) yılın son çeyreği içinde de 375-400 $ bandına (19.000 puan civarı) yükselebilir.  

Dolar bazında yüzde 25 artış anlamına gelen bu senaryonun gerçekleşmesi için şüphesiz lokal haber akışının da destekleyici olması gerekir.

Olası barış fiyatlamasında savaşın en çok üzdüğü sektör olan bankacılığın ilk 1-2 perdede önden koşması bu işin doğası gereği.

Bankalar dışında hangi sektör öne çıkabilir derseniz özellikle gayrimenkul yatırım ortaklığı şirketleri içinde ilgi çekici seçenekler oluştuğunu düşünüyorum. 

İran ve ABD’nin anlaşamaması ve savaşın yeniden başlayıp petrol fiyatlarını yükseltmesi durumunda ise borsada rota yeniden 285 dolara (12,800 puan) dönebilir.

Daha öte bir risk yok mu derseniz petrol fiyatlarının 150 dolara sıçraması durumunda BIST geçici de kalsa 235 doları ziyaret edebilir ama ben bu senaryonun şansını çok daha düşük buluyorum. Bir sonraki Pusula’da buluşmak dileğiyle…