KOBİ’lere yapay zekâ rehberi

Türkiye ekonomisinin bel kemiğini oluşturan KOBİ’lerin, son yıllarda dijital dönüşümün yarattığı hızlı değişim karşısında önemli bir yol ayrımında olduğunu söyleyen Kobi AI Kurucusu Baran Kaya, “Dijitalleşme ve yapay zekâ, KOBİ’ler için artık yalnızca operasyonel bir destek değil; iş modellerini korumanın, büyütmenin ve geleceğe taşımanın temel unsurlarından biri hâline geliyor. Pek çok işletme yapay zekâyı kullanıyor, fakat süreçler hâlâ dağınık, karar alma hâlâ sezgilere dayanıyor ve verimlilik artışı ölçülemiyor. Önemli olan yapay zekâyı kullanmak değil; onu doğru yerde, doğru amaçla ve doğru yapıyla yönetmek” dedi.

MOR YAKA ÇALIŞAN

“Kobi AI, yapay zekâyı KOBİ’ler için erişilebilir, anlaşılır ve fayda odaklı hale getirmek amacıyla kuruldu” diyen Kaya şunları söyledi: “Yapay zekâyı yeni bir yazılım gibi değil farklı türde çalışanlar gibi konumlandırıyoruz. Agentic-AI diye de isimlendirilen, bizim mor yaka çalışanlar dediğimiz, birbiriyle iletişim halinde çalışan, verilen yetki doğrultusunda karar alabilen, verilen işi baştan sona tamamlayabilen, farklı yetkinliklere sahip yeni nesil yapay zekâ çalışanları. Ekibin içinde asistandan karar vericiye, uygulayıcıya kadar farklı çalışanlar bulunuyor. Beyaz yaka, mavi yaka çalışanlarla birlikte uyum içinde çalışabiliyorlar. Kendilerine verilen yetkiyi eksiksiz kullanarak büyük bir katma değer yaratıyorlar.”

Kaya, “Peki sürecin başında olan işletmeler yeni nesil çalışanları ekibine nasıl dahil etmeli? sorusunu şöyle yanıtladı:

1. Doğru alana öncelik verin. Çok zaman harcandığı ya da hataya açık olduğu için para kaybettiren yerleri belirleyin. En çok kaybettirenlerden, yapay zekâ çalışanlarının yetkinliklerine uygun olanı seçin ve buradan başlayın. Sağlayacağınız kazanç, yapacağınız yatırımı, yıllar değil aylar içinde fazlasıyla geri getirecektir.

2. Bugüne kadar çözümsüz kalan birçok sorun artık çözülebilir durumda. Ancak yöneticiler bunların çözümsüz olduğunu kabul ettiği için çözüm aramıyorlar. Para kaybına neden olan her şeyi tekrar masaya yatırın.

3. Gerçek fark, yapay zekâyı kullanmakla değil, onu doğru şekilde yönetmekle ortaya çıkıyor. Yeni nesil çalışanlarınızın görev tanımlarını, yetkilerini, sınırlarını belirleyin. Hangi noktada devreye girip, neler yapacaklarını netleştirin. Çalışmaya başladıktan sonra performanslarını ölçün, gelişmelerini sağlayın.

4. Dışarıyla iletişimde olan yapay zekâ ajanlarıyla, diğerlerini ayırın. İçeride tutulması gereken bilgilere ulaşabilen ajanların, bu bilgiyi ayıklayarak dışarıyla paylaştığından emin olun.

5. Sahip olacağınız yeni sistem ve gerekiyorsa ekibinizin ihtiyaç duyacağı başka konularda 7/24 destek alabileceğiniz bir yapay zekâ asistanı da olsun.

İŞLETMELERE FAYDALARI

“Yapay zekâyı kullanmayan KOBİ’ler oyunun dışında kalır” vurgusu yapan Kaya’ya, ‘Oyunu kuralına göre oynayanlar hangi avantajları sağlar?’ diye sorduk, şunları söyledi:

* Hatasız çalışarak tasarruf sağlar: Eksik ya da geç satın alma nedeniyle kaçan satışlar, maliyet yüksek hesaplandığı için kaçan satış ya da düşük hesaplandığı için düşen kâr marjı, kur farkı, vade farkı hesaplamalarındaki hata nedeniyle oluşan kayıpları yapay zekâ asistanları çözebiliyor.

* Rekabette öne geçirir: En iyi mühendisi, ustayı çalıştıran KOBİ’lerin rekabette öne geçtiği gibi, en iyi yapay zekâ asistanlarını çalıştıranlar da öne geçecek. Bünyesinde hiç yapay zekâ asistanı hiç olmayan şirketler ise hızla geriye düşecekler.

* Hız ve daha çok iş fırsatı: Teklif asistanını örnek alırsak, bir insanın bir günde 3 teklif hazırlayabildiği bir işte, bir yapay zekâ asistanı günde binlerce ya da daha fazla teklif hazırlayabiliyor. Bu teklifleri hazırlarken gibi birçok veriyi analiz edebiliyor. Farklı dillerde 7/24 cevap verebiliyor. İstenirse sonrasında e-posta gönderip takip edebiliyor.

* Veri odaklı karar: Karar verirken sadece veriye ve kurallara baktığı, duyguları olmadığı, geçmiş veriye bakarak tahmin yapabildiği için kararları daha sağlıklı oluyor. İnsan yorumunu, şirket hedeflerini, önceliklerini de karar mekanizmasının içinde kullanabiliyor.

* Daha fazla kazanç: Daha hızlı, daha yüksek miktarda, daha doğru yapılan işler ve düşen maliyetlerle rakiplerin önüne geçmek, daha yüksek ciro, daha yüksek kâr marjı, daha yüksek kazanç sağlıyor.

* Yüksek verimlilik artışı: Yapay zekâyı sohbet modunda kullanmak şirket çalışanlarının bireysel verimliliğini artırsa da, şirketin toplam verimliliğindeki artış sınırlı oluyor. Yapay zekâ asistanlarını süreci yürütecek şekilde kullanan şirketlerde ise iş konusuna göre değişmekle birlikte yüzde 30-60 arasında, özel durumlarda daha yüksek verimlilik artışı yakalanıyor.

SATIN ALMA DA ÜRETİM DE ONLARDAN SORULUR

İnsan müdahalesi olmadan otonom kararlar alıp eyleme geçen yazılım sistemleri olan ajanlar birçok aşamada kritik görevler üstleniyor. Kaya bunu örneklerle şöyle özetledi:

* Satın alma ajanı: Siparişler için ürün ve miktar belirleyen bir yapay zekâ ajanı, geçmiş dönem satışlarını, stok miktarlarını, müşteri ve tedarikçi siparişlerini, tedarik sürelerini, ideal sipariş büyüklüklerini, ürünlerin stokta bulunma oranlarının ne olması gerektiğini, muadil ürünleri, varsa son kullanma tarihlerini, üretim yapılıyorsa üretim planını, nakit akışına bakması istendiyse tahmini ödeme tarih ve tutarlarını ve buna benzer birçok veriyi değerlendirip sonuca ulaşır. Bunu yaparken üretim ajanı gibi farklı yapay zekâ ajanlarıyla iletişim kurar. Atıl stoğun ve eksik stoğun önüne geçer. Stok için ayrılmış parayı, olabilecek en verimli şekilde kullanır.

* Üretim planlama ajanı: Üretilmesi gereken ürünler için önceliklendirme yapar. İptal, acil iş, sipariş değişikliği, müşteri ödemesinde aksama, tedarikte aksama, kalite sorunu nedeniyle yeniden üretim, makine arızası gibi tüm koşulları değerlendirerek dakikalar içinde, değişen koşullara göre yenilenen üretim planını, her değişimde tekrar yapar. Hızlı sipariş, erken tahsilat gibi birçok avantaj sağlar.

* Maliyet hesaplama ajanı: Döviz veya TL bazında, nakliye, depolama, gümrükleme, fire, imha, finansman gibi ek maliyetleri de göz önünde bulundurarak gerçek ve hızlı maliyet hesabı yapar. Kârlılıkla rekabetçilik arasındaki ince çizgiyi yakalamanızı sağlar.

YOL HARİTASI BELLİ OLUYOR

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır geçtiğimiz günlerde NSosyal hesabından yaptığı paylaşımda, Millî Teknoloji Hamlesi doğrultusunda hazırlanan ‘Yapay Zekâ Eylem Planı’ için paydaşların görüş ve önerilerinin alınmaya başlandığını duyurdu. Kacır, paylaşımında şu değerlen-dirmelerde bulundu: “Tüm vatandaşlarımıza açık olan bu süreçte paylaşacağınız fikirler, ülkemizin yapay zekâ alanındaki stratejik önceliklerinin belirlenmesine, fırsatların etkin şekilde değerlendirilmesine ve somut adımların hayata geçirilmesine katkı sunacak. Hedefimiz; Türkiye’yi yapay zekâ teknolojilerinde tasarlayan, üreten ve küresel ölçekte rekabet eden, güçlü altyapıya sahip öncü ülkelerden biri haline getirmek.” Görüş ve öneriler; 10 Nisan’a kadar, yapayzekavizyonu.sanayi.gov.tr adresi üzerinden iletilebilecek.