‘Enflasyonda patikadan çıkmadık’

AYLIK bazda beklentilerin üzerinde gelen enflasyon piyasada karamsar öngörülere yol açsa da, genel beklenti dezenflasyon sürecinin devam ettiği yönünde. Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan da geçen hafta yılın son enflasyon raporu toplantısında buna işaret etmiş ve beklentilerin üzerinde gelen eylül ayı enflasyonu sonrasında ‘dezenflasyonun durduğu yönünde bir havanın oluştuğuna’ dikkat çekmişti. Ancak, “Enflasyon konusunda karamsarlığı gerektirecek bir detay görmüyoruz” diyen Karahan, “Riskler var, evet. Ancak dezenflasyon durmadı, yavaşladı” ifadelerine yer vermişti.

Geçen hafta, bankanın daveti üzerine Gaziantep’te bir araya geldiğimiz QNB Türkiye Genel Müdürü Ömür Tan da ‘enflasyonla mücadelede önemli bir yol kat edildiğine’ dikkat çekti ve ‘sabırsızlık bu işe taş koyar’ mesajı verdi.

‘ÖNEMLİ OLAN DEVAM EDİLMESİ’

“Ciddi kat edilen bir mesafe var” diyen Tan, “Önemli olan bu patikada devam ediliyor olması. İnişler, çıkışlar olabilir ama yoldan çıkılmadı. Yavaş ya da hızlı, aynı patikada devam ediyoruz. ‘Bu iş çok gecikti’ dersek, hayatımız boyunca enflasyonla yaşamak zorunda kalırız. Sabırlı olmamız lazım, sabırsızlık bu işe taş koyar” diye konuştu.

Türkiye enflasyonla mücadele ederken küresel görünümün de bozulduğunu; ‘jeopolitik risklerin tahmin bile edilemeyecek boyutlara ulaştığını’ vurgulayan Tan, “İçeride ve dışarıda her gün bambaşka gelişmeler yaşanabiliyor. Eylülde enflasyon beklentilerin üzerinde gelince hepimiz panik olduk ama
ekim enflasyonu beklentilerin
altında kaldı. Dolayısıyla gecikmeler olabilir ama genel eğilim olumlu. Bunun yanı sıra dış gelişmeler de azımsanmayacak ölçüde” dedi. “İkinci Trump döneminin getirdiği düzen, makro trendleri başka bir noktaya getirdi” diyen Tan, “Bunun etkisiyle küresel enflasyon yukarı yönlü ivmelenmeye başladı. Dolayısıyla dünyanın çok karışık ve stresli bir dönemindeyiz” diye konuştu.

‘TCMB GEREKENİ YAPIYOR’

Yurtiçindeki gelişmeler sonrası faiz indirimlerinin temposunun azalmasına yönelik ise Tan,“Bugüne kadarki gecikmelerin herhangi bir sebebi, ekonomi yönetiminin aldığı yanlış kararlarla olmadı. Bu gecikmelerin nedeni ya iç ya dış hareketlilik. Yine bir şey olursa,
aynı tedbirleri alırlar diye düşünüyorum. TCMB faizi daha çok indirmesi gereken yerde daha çok, daha az indirmesi gereken yerde daha az indiriyor. Arada yine hıçkırıklar olacak, gecikmeler olacak ama yolun doğru olduğunu düşünüyorum” değerlendirmesinde bulundu.

‘ZORLU PATİKA’ VURGUSU

Tan ayrıca, enflasyonla mücadelede bugüne kadar önemli bir yol kat
edilse de, bundan sonraki süreçte ‘izlenen patikadaki yokuşun dikleşeceğine’ de işaret etti.

“Enflasyonu yüzde 60’lardan 30’lara indirmek ile 30’lardan 10’lara indirmek aynı değil, daha zor” diyen Tan, şöyle devam etti: “Enflasyonun yapışkanlığı aşikâr çünkü. Eğitimle ilgili gelişmeler ve kira gibi üst limitlerin konulduğu ve gecikmeli etkilerinin olduğu dönemler yaşadık. Bunlar da ilerleyen dönemde azalacaktır.”

‘KREDİ BÜYÜME SINIRI HEMEN KALKMAZ’

FAİZ indirimlerinin regülasyonlar nedeniyle kredi faizlerine yansımadığını söyleyen Tan, “Bunun 2026’nın ilk 6 ayında da kalkacağını düşünmüyorum” dedi.

Öte yandan, faiz indirimlerine rağmen TL mevduat faizinin yatırımcı için hâlâ cazip olmasının nedeni, bankaların mevduatlarının yüzde 60-65’ini TL tutma zorunluluğu. “Faiz indirimleri olsa da biz aslında mevduatta aynı soğumayı görmüyoruz.  Bu da bizim net faiz marjlarımızı çok sıkıştırıyor” diyen Tan, şöyle devam etti: “Mevduatınızın yüzde 65’ini TL’de tutmanız demek, bankalar arasında ciddi bir mevduat yarışı olması demek. Tutturamazsanız, ceza ödemeniz gerekiyor. Ceza yerine ‘faizde iki puan daha fazla vereyim, mevduat alayım’ yarışı başlıyor bankalar arasında.”

20 ŞEHİRDE 3 BİN 600 ÇOCUĞA SU EĞİTİMİ

QNB Türkiye Genel Müdürü Ömür Tan ayrıca, Habitat Derneği ve Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) işbirliğiyle yürüttükleri ‘Su ile Hayata’ projesi kapsamında Gaziantep’te çocuklarla bir araya geldi. Proje kapsamında çocuklara ‘su bilinci’, ‘su tasarrufu’, ‘yağmur suyu ve kullanımı’, ‘su ve sürdürülebilirlik’, ‘gelecekte su ve su kaynaklarının tüketimi’ ile ‘Türkiye’de ve dünyada su kaynaklarının yönetimi’ olmak üzere başlıca konularda eğitimler veriliyor.

Bugüne kadar 69 gönüllü eğitmenle 20 şehirden 3 bin 600’den fazla çocuğa ulaştıklarını kaydeden Tan, şu değerlendirmeyi yaptı: “Türkiye, sanılanın aksine su zengini bir ülke değil. Artan nüfusla birlikte kişi başına düşen kullanılabilir yıllık su miktarı yıllar içerisinde gerileyerek 2030’da 1.200 metreküpe, 2040’ta 1.116 metreküpe, 2050’de ise 1.069 metreküpe kadar düşmesi bekleniyor. Bu tahminler, bizlere suyu değerini bir kez daha hatırlatarak, Türkiye’nin su kıtlığı çeken bir ülke durumuna gelebileceğini gösteriyor. Gaziantep’te, ‘Su ile Hayata’ projemizin en anlamlı duraklarından birinde çocuklarımızla bir aradayız. Bu proje, suyu yalnızca bir kaynak değil, bir yaşam öğretisi olarak anlatıyor. Bu proje, doğaya ve geleceğe verdiğimiz bir söz.”