BYD’nin 25 gramlık problemi
Güncelleme Tarihi:
Çinli BYD’nin satışlarındaki düşüş ve yatırımıyla ilgili tartışmalar sürerken kritik bir detay gözden kaçıyor. Emisyon hesaplamasının değişmesiyle şarj edilebilir hibrit (PHEV) otomobiller Türkiye’de ÖTV teşviki için gerekli 25 gr/km CO2 sınırını artık karşılayamıyor. Bu nedenle Avrupa’da hızla büyüyen pazar, Türkiye’de ilk çeyrekte yüzde 83 daraldı. BYD’nin geçen yıl sattığı 10 otomobilden neredeyse 6’sı PHEV’di.
Son günlerin en çok konuşulan konusu Çinli BYD’nin ilk çeyrekte düşen satışları. Türkiye yatırımıyla ilgili uzun süredir sessizliğini koruyan markanın satışları geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 25 geriledi. Ancak bu düşüşte kritik bir detay gözden kaçıyor. Hürriyet’in daha önce gündeme getirdiği üzere; PHEV otomobillerde emisyon hesaplarının 1 Ocak 2026’da değişmesi ve Türkiye’nin ÖTV teşviki için belirlediği 25 gr/km CO2 sınırını güncellememesi; BYD’nin güçlü olduğu PHEV satışlarını vurdu.
TÜRKİYE’DE KÜÇÜLDÜ AVRUPA’DA BÜYÜDÜ
Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) verilerine göre, ilk çeyrek sonunda PHEV otomobil satışları geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 82.9 daralarak 1.618 adede geriledi. Dikkat çekici olan ise bu sert düşüşün, Avrupa’da PHEV’lerin büyüdüğü bir dönemde yaşanması. Avrupa Otomobil Üreticileri Birliği (ACEA) verilerine göre, şubat sonunda AB genelinde PHEV satışları yüzde 30 artarak 163 bin adede ulaştı.
Hatırlanacağı üzere, 1 Ocak 2026’da başlayan Euro 6e-bis standartları, PHEV otomobillerin CO2 emisyonlarını ölçme yöntemini değiştirdi. Yeni hesaplama yönteminde içten yanmalı motorun kullanım payı artırıldı. Sonucunda PHEV’lerin resmi emisyon değerleri neredeyse iki katına yükseldi.
BYD İLE GELMİŞTİ
Türkiye, BYD’nin yatırım imzasının ardından 2024’te PHEV’lerin ÖTV’sini düşüren bir düzenleme yaptı. Bu sayede, 70 km menzil ve 25 gram/km şartını karşılayan PHEV’ler 2025 sonuna kadar yüzde 45, 75 ve 85’lik ÖTV’ler ile satılabildi. Ancak 1 Ocak itibariyle hiçbir model 25 gram/km CO2 sınırını karşılayamadı. Türkiye de düzenlemeyi yeni hesaplamalara göre güncellemeyince vergi avantajı fiilen sona erdi, PHEV satışları çakıldı.
TEŞVİK ÇALIŞIR MI
PHEV teşviki, BYD’nin Türkiye planlarıyla birlikte 2025 yılında pazarı hızla büyüten bir kaldıraç görevi gördü. Ancak emisyon hesaplaması değiştiğinde düzenlemenin güncellenmemesi, Türkiye’nin bu avantajı otomatik olarak sürdürmek istemediğini gösterdi. BYD henüz Türkiye’de somut bir yatırım adımı atmadı. Böyle bir adım atması durumunda teşvik mekanızmasının yeniden çalışıp çalışmayacağı ise merak konusu.
GEÇEN YILIN LİDERİYDİ
2025 yılında 48 bin adetle rekor kıran Türkiye PHEV pazarının lideri, 25 bin 858 adetle satışların yüzde 54’ünü elinde tutan BYD olmuştu. Markanın tam elektrikliler dahil toplam satışı 45 bin 537 adeti. Başka bir ifadeyle BYD satışlarının yaklaşık yüzde 57’sini PHEV modelleri oluşturdu.
3 ARAÇTAN 2’SİNİ BORUSAN SATTI
İlk çeyrekte satılan 1.618 adet PHEV otomobilin 1.095’ini Borusan Otomotiv gerçekleştirdi. Bu satışların 1.025 adedi BMW, 70 adedi ise Land Rover markasından geldi. Aynı dönemde, Volvo 286 adet PHEV satışı gerçekleştirdi.