AB ve STA ülkeleri dışından gelecek tüm araçlardan ek gümrük vergileri alınacak... İthal otoda yeni dönem

TÜRKİYE otomotiv ithalatında Avrupa Birliği (AB) ve STA (Serbest Ticaret Anlaşması) yaptığı ülkeler dışında kalan diğer tüm ülkeler için ilave gümrük vergilerini yeniden belirledi. Düzenleme ABD’ye 2018’den beri uygulanan ilave gümrük vergilerinin kaldırılmasıyla eş zamanlı olarak geldi. Dün Resmi Gazete’de yayınlanan karara göre, AB ve STA Ülkeleri dışındaki ithal araçlarda benzinli, dizel ve hibritlerden yüzde 10’a ilave olarak yüzde 25 gümrük vergisi, elektrikli ve şarj edilebilir hibritlerden (PHEV)  yüzde 10’a ilave olarak yüzde 30 gümrük vergisi alınacak.

BÜYÜK DEĞİŞİMLER OLMAYACAK

Türkiye, otomotiv ithalatının yüzde 80’inden fazlasını AB ve STA Ülkelerinden gerçekleştirdiği için ciddi bir değişiklik olmayacak. Düzenleme öncesi yüzde 60’a ulaşan yüksek gümrük tarifelerinin uygulandığı ABD ve Çin’den ithal araçlarda sınırlı da olsa yeni fırsatlar yaşanacak. Çinli araçlar biraz ucuzlayacak, ABD’den daha önce hiç ithal edilmeyen bazı modeller için fırsatlar doğacak. Ancak, Japonya’ya daha önce ilave gümrük vergisi uygulanmadığı için buradan ithal araçların fiyatları artacak. Uygulama iki ay sonra yürürlüğe girecek.
Peki yeni düzenleme ne anlama geliyor? Hangi modelleri etkiliyor? İşte en merak edilen soruların yanıtları... 

Neden ihtiyaç duyuldu? Ne anlama geliyor?

Ticaret Bakanlığı, otomotiv ithalatında cari dengeyi sağlayabilmek ve Türkiye’deki yerli araç üreticilerini korumak maksadıyla, AB ve STA dışında kalan tüm ülkelerden yapılan araç ithalatına ilave yükümlülükler getirildiğini bildirdi. Önceden 2018’deki krizden dolayı ABD’ye ve yüksek ithalattan dolayı Çin’e özel otomotiv tarifeleri vardı. Şimdi AB ve STA dışında kalan ülkeler için bu vergiler bir standarda oturtuldu. Ancak daha önce hiç ilave gümrük vergisi uygulanmamış Japonya, Tayland, G. Afrika vb. ülkeler de bundan etkilendi.

Önceden ne kadar vergi uygulanıyordu?

Düzenleme öncesinde otomotiv ürünlerinde ABD’ye ve Çin’e yüzde 10’a ilave olarak yüzde 50 gümrük vergisi uygulanıyordu. Ayrıca Çin’den ithal elektrikli araçlarda yüzde 40 ilave gümrük vergisi daha vardı. Diğer büyük otomotiv ithalatçılarımızdan Japonya, Güney Afrika, Tayland vb. ülkeler için böyle bir yükümlülük yoktu. Şimdi bu ülkeler de dahil olmak üzere, AB ve STA dışında kalan tüm ülkelerden otomotivde ek gümrük vergisi alınacak.

Hangi motor türlerine ne kadar ek vergi geldi?

Konvansiyonel (benzinli, dizel) ve hibrit motorlu araçların AB ve STA Ülkeleri dışında herhangi bir ülkeden ithalatında yüzde 10’a ek yüzde 25 vergi uygulancak. Elektrikli ve PHEV’lerde ise bu oran yüzde 10’a ek yüzde 30 şeklinde olacak.

ABD’de üretilen elektrikli araçların önü açıldı mı?

Hayır. Ticaret Bakanlığı’nın 2023 ve 2024 yıllarında yine AB ve STA Ülkeleri dışındaki ülkelerden ithal edilecek elektrikli ve PHEV araçlar için bir tebliğ yayınladı. Bu tebliğe göre, ithalatçı markaların 7 bölgede 20 servisi bizzat açma, çağrı merkezi kurma ve Türkiye’de temsilci bulundurması şart koşuldu. Yüksek yatırımlar gerektirdiği için bu araçların ithalatı kesilmiş oldu. Sadece teşvik belgesi alan Çinli BYD elektrikli ve PHEV ithal edebiliyor. Yani yatırım yapılmadığı takdirde bu araçların AB ve STA dışındaki ülkelerden Türkiye’ye gelmesi imkânsıza yakın. 

Hangi ülkeler bu vergilerden etkilenmiyor?

AB üyesi tüm ülkelerin yanında Türkiye’nin Serbest Ticaret Anlaşması yaptığı 24 ülke (EFTA, İsrail, Makedonya, Bosna ve Hersek, Filistin, Tunus, Fas, Mısır, Arnavutluk, Gürcistan, Karadağ, Sırbistan, Şili, Morityus, Güney Kore, Malezya, Moldova, Faroe Adaları, Singapur, Kosova, Venezuela, Birleşik Krallık, BAE ve Katar) otomotivde ilave gümrük vergilerinden etkilenmiyor. 

En çok etkilenen üreticiler hangileri?

Türkiye’nin otomotiv ithalatı göz önüne alındığında bu düzenlemeden en çok Japonya’da üretilen modeller etkilendi. Honda’nın Tayland’da ürettiği Civic dahil Jazz, HR-V, CR-V gibi tüm modellerinde fiyatların artması kaçınılmaz. Toyota’nın da Japonya’da ithal ettiği Corrolla Cross, RAV4 ve Land Cruiser Prado da vergilerden etkilenecek. Yine Lexus’un Türkiye’de sattığı LBX, NX, RX ve LM modellerinde fiyatların artması bekleniyor. Nissan’da ise X-Trail etkilenecek modeller arasında bulunuyor. 

Çinli araçları nasıl etkiler?

Çin’de ithal konvensiyonel motorlu (benzinli, dizel, hibrit) araçlarda son düzenlemeyle birlikte ilave vergi oranı yüzde 50’den yüzde 25’e inmiş oldu. Bu durum Çinli markaların araçlarında bir miktar fiyat indirimine neden olabilir. 

ABD’den ithal edilecek araçları nasıl etkiler?

Düzenleme öncesinde ABD’den Türkiye’ye araç ithalatı yüksek vergilerden dolayı çok sınırlı sayıda yapılıyordu. Şimdi ilave vergilerin yeni standartlardan dolayı yüzde 50’den yüzde 25’i indirilmesi, ABD üretimi araçlar için yeni fırsatlar yaratabilir. Bazı üreticiler Avrupa pazarına uygunluğu bulunan araçları Türkiye’ye getirmeye başlayabilir.

ARAÇLARIN ÜRETİLDİĞİ ÜLKELERE GÖRE ETKİLERİ

AB: Herhangi bir değişiklik yaşanmayacak. 

Güney Kore: Herhangi bir değişiklik yaşanmayacak. 

Birleşik Krallık: Herhangi bir değişiklik yaşanmayacak. 

Çin: İlave gümrük vergileri yüzde 50’den yüzde 25’e düştüğü için içten yanmalı araçlarda fiyatlar düşebilir. 

ABD: İlave gümrük vergileri yüzde 50’den yüzde 25’e düştüğü için yeni modeller satışa çıkarılabilir. 

Japonya: Yüzde 25 ilave gümrük vergisi eklendiği için fiyatlar artacak. 

Güney Afrika: Yüzde 25 ilave gümrük vergisi eklendiği için fiyatlar artacak. 

JAPONLARA BÜYÜK ŞOK

YENİ düzenleme en çok daha Türkiye’ye araç ithalatında gümrük duvarıyla karşılaşmayan Japon üreticilerini etkiledi. En büyük şoku Türkiye’de sattığı tüm araçları bir gecede ilave gümrük vergisi duvarına takılan Honda yaşadı. Toyota, Lexus, Nissan ve Subaru da etkilenen diğer markalar arasındaydı. Düzenlemenin ardından yüzde 10 + yüzde 25 ilave gümrük vergisi uygulanacak modellerden öne çıkanlar şöyle:

- Honda Civic

-Honda Jazz

-Honda CR-V

- Honda HR-V

- Lexus LBX

- Lexus NX

- Lexus RX

- Lexus LM

- Nissan X-Trail

- Subaru Forester

- Subaru Crosstrek

- ToyotaCorolla Cross

- Toyota RAV4

- Toyota Land Cruiser Prado