1 Temmuz 2026'ya kadar uzatıldı: Bu tuzaklara dikkat! Alınan karar ne kadar etkili? Fiyatlara nasıl yansıyacak?

Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan “Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. 

Buna göre, ikinci el motorlu kara taşıtı ticaretiyle iştigal edenler, motosiklet, otomobil ve arazi taşıtlarının pazarlanmasını veya satışını, ilk tescil tarihinden itibaren 6 ay ve 6 bin kilometre geçmedikçe 1 Temmuz 2026’dan önce doğrudan veya dolaylı olarak yapamayacak.

Bu düzenlemenin amacı, sıfır araç alınıp hemen daha pahalıya “ikinci el” diye satılmasının önüne geçmek. Ayrıca, ikinci el motorlu kara taşıtlarının üretici veya distribütör tarafından tavsiye edilen güncel satış fiyatının üzerinde bir fiyattan ilan yoluyla pazarlanamaması uygulaması da 1 Temmuz 2026'ya kadar uzatıldı. Burada da amaç internette fahiş fiyatlı ilanlarla piyasayı şişirmeyi engellemek…

Ancak bu noktada akla gelen soru şu: Peki alınan bu kararlar ne kadar etkili? Uygulamanın 1 Temmuz 2026'ya kadar uzamasının piyasaya yansıması nasıl olacak?

‘FİYAT SEVİYELERİ HIZLI BİR ŞEKİLDE NORMAL DENGESİNE GERİ DÖNDÜ’

RS Holding Yönetim Kurulu Üyesi ve CMO’su Dr. Naim Çetintürk, “Bu uygulama, özellikle pandemi döneminde dünya genelindeki tedarik zincirlerinde yaşanan sorun nedeniyle ortaya çıkan otomobile erişim sıkıntısının, fiyatlar üzerinde yarattığı suni artışı dengelemek ve otomobil almak isteyen vatandaşların bundan etkilenmesinin önüne geçmek amacıyla başlatılmıştı” dedi.

Sonrasında bu düzenleme genişletilerek verilen ilanlar ve pazarlama faaliyetlerine kadar daha yaygın ve sıkı tedbirlerle uygulamaya konduğunun altını çizen Çetintürk, “Sıkı denetimlerin ve cezai müeyyidelerin de etkisiyle pazardaki fiyat seviyeleri hızlı bir şekilde normal dengesine geri döndü. Özellikle son iki yıldır ekonomik veriler ile uyumlu şekillenen bir pazar ve fiyat dengesi görüyoruz, Dolayısıyla ilk günden bu yana bu düzenlemenin özellikle tüketici lehine olan faydasını açıkça görmüş durumdayız” ifadelerini kullandı.

‘PİYASADA KÖPÜK ALINDI, DENGE GELDİ’

Otomerkezi Genel Müdürü Muhammed Ali Karakaş, uygulamanın ilk döneminde en önemli kazanımın spekülatif al-sat faaliyetlerinin büyük ölçüde ortadan kalkması olduğunu belirterek şunları söyledi:

“Daha önce sıfır araç alıp hemen daha yüksek fiyata ikinci elde satan spekülatif yapı piyasayı bozuyordu. Bu uygulamayla bu davranış neredeyse tamamen bitti. İkinci el ile sıfır arasındaki anormal fiyat farkı kapandı ve piyasa normalleşti. Özeyle piyasada köpük alındı, denge geldi.”

‘6001 KM'DE DİYEREK SATMAYA ÇALIŞANLAR OLMUŞTU’

Uygulamanın net bir şekilde etkili olduğunu söylemenin mümkün olduğunu yineleyen Dr. Naim Çetintürk, “Hatırlayacağınız üzere düzenlemenin internet ilanlarına yönelik genişlemesi sonrası sıfır araçları “6001 km’de” diyerek satmaya çalışanlar olmuştu. Alıcılar da bu ilanlara mesafeli yaklaşınca fiyatların doğru seviyelerde oturduğunu gördük. Bugün artık bir ikinci el aracı fahiş fiyatla satabilmek zaten mümkün değil, ederinin üzerinde fiyatla ilana çıkan araçların zaten uzun süre alıcı bulamadığını görüyoruz” dedi.

BU KARAR, İLK KEZ ARAÇ ALACAK GENÇLER VE DAR GELİRLİ AİLELER İÇİN BİR AVANTAJ MI?

Muhammed Ali Karakaş düzenlemenin gençler ve dar gelirli aileler için orta vadede avantaj olduğunu söyledi. Düzenlemenin kısa vadede arz kısıtı gibi algılansa da orta ve uzun vadede özellikle ilk kez araç alacak kesimler için avantaj sağladığını vurgulayan Karakaş, “Spekülasyon ortadan kalktığında fiyatlar daha gerçekçi seviyelerde oluşuyor. Bu da gençler ve dar gelirli aileler için erişilebilirliği artırıyor” dedi.

DİKKAT! ‘AKSESUAR VEYA PAKET ADI ALTINDA FİYAT YÜKSELTİLMESİ GİBİ YÖNTEMLER GÖRÜYORUZ’

İlan fiyatına tavan getirilmesi bazı durumlarda sahte ilanlar veya elden pazarlık gibi uygulamalara yol açtı. Örneğin, kişi aracı beğeniyor ve süreç sorunsuz ilerliyor, ancak alım için iletişime geçildiğinde fiyat yüksek gösteriliyor. Bu tür dolaylı satışların önüne geçmek için hangi mekanizmaların devreye alınması planlanıyor ya da neler yapılmalı?

“Kuralları suistimal etmeye çalışanlar geçmişte oldu, önümüzdeki süreçte de mutlaka olacaktır” diyen Dr. Naim Çetintürk, “Burada önemli olan alıcıların bilinçli olması, onları korumak amacıyla getirilen düzenlemelere aykırı olan ilanlara itibar etmemeleri, bu konuda gördükleri suistimalleri yetkililerle paylaşmalarıdır. Nitekim bireysel kazanç için piyasa dengelerini suistimal etmeye çalışan satıcıların geçmişte açmış oldukları yüksek fiyatla ilanların tüm vatandaşlarımıza zararı olduğunu unutmamak gerekir” dedi.

Bazı satıcıların kuralları dolanma girişimlerinin açıkça görüldüğünü ifade eden Muhammed Ali Karakaş, şu uyarıda bulundu: “Telefonda farklı fiyat söylenmesi, aksesuar veya paket adı altında fiyat yükseltilmesi gibi yöntemler görüyoruz. Bunlara karşı platform denetimlerinin ve satış bildirimlerinin daha sıkı olması gerekiyor.”

‘CEZALAR İLAN VEREN KİŞİNİN ELDE EDECEĞİ KAZANCIN ÜZERİNDE’

Dr. Naim Çetintürk, ilanların artık kimlik veya yetki belgesi gibi, araç sahipliği ile ilişkilendirilen doğrulamalardan geçtikten sonra verilebildiğini hatırlattı. Bu sayede piyasa gerçekleriyle örtüşmeyen ilanların neden olduğu sorunlarda, yaptırıma tabi tutulacak kişi veya kurumlara ulaşmanın son derece kolay hale geldiğini belirtti.

Çetintürk, geçmişte bakanlığın çeşitli kontroller yaparak hem bireylere hem de işletmelere para cezası uyguladığını söyledi. Ayrıca, yapılan aktif şikâyetlerin de ilanlardaki suistimallerin önlenmesinde önemli bir rol oynadığını vurguladı. Kendi değerlendirmesini de paylaşan Çetintürk, cezaların ilan veren kişinin elde edeceği kazancın üzerinde olması nedeniyle etkili olduğunu ifade etti.

VATANDAŞ, BİR İLANIN YÖNETMELİĞE AYKIRI OLDUĞUNU NASIL ANLAYACAK VE NEREYE ŞİKÂYET EDECEK?

LenaCars Genel Müdürü Selçuk Nazik, “İlan sitelerinde sıkça karşılaştığımız ‘6001 kilometre’ ibaresi aslında bize bir ipucu veriyor. Bu araçların çoğu, muhtemelen 6 aylık bekleme süresini doldurmuş ancak 6 bin kilometre sınırına ulaşmamış araçlar. Satıcılar sistem engelini aşmak için bu yolu izliyor.Ama şu anki piyasa koşullarında vatandaşın sırf bu kural ihlali nedeniyle şikâyetçi olacağını pek sanmıyorum” dedi. Nazik, şöyle devam etti:

-- Asıl mağduriyet ve şikâyet konusu bence başka bir noktada: Yanıltıcı ilanlar. İlanlarda araç donanım paketlerinin kasti olarak yanlış girildiğini, boş paket bir aracın "full" paketmiş gibi listelendiğini sıkça görüyoruz. Gerçek durum ancak araç başına gidildiğinde veya şasi numarasından sorgulama yapıldığında ortaya çıkıyor. Bu durum alıcı için hem ciddi bir vakit kaybı hem de sinir bozucu bir maliyet.

-- Bu tür durumlarda vatandaşımız, öncelikle ilan platformunun şikâyet mekanizmasını kullanmalı, ancak bununla yetinmeyip ilan numarası üzerinden mutlaka CİMER’e (Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi) başvuruda bulunmalı. Burada teknolojik bir çözüm önerim de var: İlan siteleri, yüklenen araç fotoğraflarını yapay zeka ile tarayıp, satıcının beyan ettiği donanım paketiyle eşleşip eşleşmediğini kontrol edebilir. Mevcut teknoloji buna müsait, sadece biraz yatırım gerektiriyor. ‘Doğrulanmış ilan’ düzenlemeleri gelse de bu konudaki açıkların teknolojiyle kapatılması şart.

2026’NIN İLK YARISI VE SONRASI İÇİN İKİNCİ EL ARAÇ PİYASASINDA NASIL BİR TABLO BEKLENİYOR?

Selçuk Nazik, 2026 otomobil piyasasını değerlendirirken dört ana belirleyici unsurun öne çıktığını söyledi: Faizlerin seyri, AB menşeli araç uygulamaları, Çinli üreticilerin Türkiye yatırımlarının akıbeti ve elektrikli araçlardaki vergi mevzuatındaki olası değişiklikler.

Nazik, bu alanlardan herhangi birinde yaşanacak olağan dışı değişikliğin hem sıfır hem de ikinci el piyasasını derinden etkileyebileceğini belirtti. Uzman isim, pazar hacmi açısından 2026’nın, 2025’e benzer şekilde 1 milyon adet bandının üzerinde kapanmasını öngördüğünü ifade etti. Ancak yılın iki yarısı arasında piyasanın farklı karakter göstereceğini söyledi:

“2026’nın ilk yarısında, 2025’in bir devamı niteliğinde yatay bir seyir bekliyorum. Piyasa bir süre daha temkinli duruşunu koruyacak. Asıl hareketlenme ve kıpırdanma ise ikinci yarıda başlayacak.”

Nazik, ikinci yarının hareketlenmesinin nedenini ise şu sözlerle açıkladı:

“2025, sektör için tam bir ‘arınma ve küçülme’ yılı oldu. Araç kiralama firmaları filolarını küçülttü, sermayesi güçlü olmayan galeriler sektörden çıktı. Hatta bazı firmalar, ‘işe küserek’ sermayelerini farklı iş kollarına kaydırdı. Piyasa tabiri caizse büzüldü. 2026, bu zorlu süreçte ayakta kalmayı başarmış, yapısını korumuş firmaların yılı olacak. İkinci yarıyla birlikte bu ‘sağlam kalanlar’ harekete geçecek, piyasa dengelenecek ve gerçek bir toparlanma süreci başlayacak.”