Küresel Ticareti 2021’de Neler Bekliyor?

20.04.2021
Murat ÖZSOY
  • Murat ÖZSOY
  • Biz Finansal Danışmanlık - Kurucu Ortak
  • @murozs
Dünya ticareti, kovid-19 salgını etkisi altında olumsuz yönde etkilenen tedarik zincirlerindeki kırılmalar, hammadde temininde yaşanan zorluklar ve üretim tesislerinin kapanmaları neticesinde 2020 yılında ciddi gerilemeler kaydetmişti.

Dünya Tcaret Örgütü (WTO) tarafından 8 Nisan tarihinde yayınlanan basın açıklamasına göre 2020 yılında dünya ticaretinin yüzde 13 ile yüzde 32 arasında bir oranda gerilemesi tahmin ediliyor. Aynı basın açıklamasında WTO Direktörü Roberto Azevêdo, 2021 yılında hızlı bir toparlanmanın mümkün olduğunu belirterek güçlü, sürdürülebilir ve sosyal açıdan kapsayıcı bir iyileşmenin temellerin atılması gerektiğini ekliyor. İlaveten; maliye ve para politikasının yanı sıra ticaretin burada önemli bir bileşen olacağını, bunun için hem piyasaları korumak hem de açık ve öngörülebilir olmanın yanı sıra genelde elverişli bir iş ortamını teşvik etmek gerekliliğini ifade ediyor. 

2021 yılının ilk çeyreğini geride bıraktığımız şu günlerde, her ne kadar mutasyona uğramış virüsün etkilerini vaka artışlarında görmeye devam etsek de dünya ticaretinin yeniden toparlanmasına dair iyimser senaryolar karamsar senaryolara göre daha baskın nitelikte. Emtia ve hizmetler ticaretine baktığımızda ise emtia ticaretinin hizmetler ticaretine kıyasla daha iyi bir toparlanma sergilemesi bekleniyor. Bunun ardında yatan gerekçe ise hizmetler tarafında kötüleşen durumu yeniden toparlayacak bir stok yatmaması. Mal ticareti tarafında ise mevcut stokların bir kaldıraç etkisi görmesi ile üretim hatlarının da yeniden açılarak hammaddelerin servis edilmesi sonucunda emtia ticareti daha hızlı toparlanabilecektir şeklinde tahmin ediliyor.

Coğrafi kırılım açısından bakıldığında 2021'de, mali önlemler sayesinde, ticareti yapılan mallara olan talebin Kuzey Amerika tarafından yönlendirilmesi bekleniyor. Küresel ithalat talebinin çoğunun ise ihracatın artması beklenen Asya tarafından karşılanması bekleniyor.  2021'de Avrupa ihracatının ise yaklaşık olarak yüzde 8,3 artacağı tahmin ediliyor. Afrika'da yüzde 8,1 Orta Doğu’da ise yüzde 12.4 oranında artışlar beklenirken Orta Doğu’daki bu artışın artan seyahat harcamalarına bağlı şekilde petrole olan talebi güçlendirmesi de tahmin ediliyor.

WTO’nun yanısıra IHS Markit tarafından yapılan tahminlere baktığımızda da o taraftaki beklentiler küresel emtia ticaretinin 2021 yılında yüzde 7,6;  2022 yılında ise yüzde 5,2 oranında artması bekleniyor. Hacimler açısından bakıldığında da küresel emtia ticareti hacminin 2021'de 13,65 milyar metrik tona ve 2022'de 14,2 milyar metrik tona yükseleceği tahmin ediliyor. Bu durum gerçekleşirse, küresel ekonominin 2020'deki ticaret çöküşüyle oluşan kayıplarının bir kısmını telafi edilmesine olanak sağlayacağını düşünüyorum.

WTO ve IHS Markit sonrasında üçüncü bir bakış açısı olarak da IMF’in Ocak 2021 tarihli Dünya Ekonomik Görünümü Güncellemesine bakacak olursak, küresel ticaret hacimlerinin 2021’de yüzde 8; 2022’de ise yüzde 6 oranında artması bekleniyor.

2021 yılına dair beklentilerin nispeten olumlu yönde olmasına dair görüşler hakim iken dış ticaret açıklarında büyümeler de gözümüzden kaçmamalı. ABD’nin dış ticaret açığı en son Nisan tarihli verilere göre eksi 70 milyar doların üzerine çıktı. 2020 yılı Nisan ayında açıklanan Şubat verisindeki eksi 40 milyar dolar seviyesine doğru yeniden bir toparlanma yapması hemen olmayacaktır. ABD’nin ticaret savaşı içerisinde olduğu Çin her ne kadar dış ticaret fazlası veriyor olsa da onun da fazla verdiği rakamda gerileme mevcut. Şubat ayında 100 milyar dolar üzerine çıkan dış ticaret fazlası Mart ayında 13,8 milyar dolara kadar gerileyerek 2020 yılı Şubat ayındaki “eksi” veriden sonra ilk defa bu kadar kötü açıklandı.

Euro Bölgesi’nde ise 2020 yılı Haziran ayından bu yana ticaret dengesinin pozitif yönde çok iyi bir seyir izlediğini görmüştük. Almanya’nın önderliğinde 20 milyar euro seviyelerinin üzerinde seyreden dış ticaret dengesi Euro Bölgesinde Ocak ayında 6,3 milyar euro’ya gerilemiş iken Şubat ayında yeniden 17 milyar euro üzerine çıktı.

2021 yılında ticaret dengelerinin küresel çapta sert dalgalanmalar göstereceğini tahmin ediyorum. Bu sert dalgalanmalar da ülkelerin kapanmaları ile de doğru orantılı olarak çıkacak ya da inecek. Tabi bunun ardından da pariteler arasındaki değişimler de oldukça etkili olacak. Ticaretin ana döngüsü de özellikle petrokimya hammadde ürünlerinin tedariğinin sağlanabilmesi, demir cevheri, çelik gibi metallerin ton başı fiyatlarındaki dalgalanması ile de oldukça iç içe etkili olacaktır.

  • BIST
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
1.441 Değişim: -0,25% Hacim : 6.780 Mio.TL Son veri saati : 12:29
Düşük 1.438 12.05.2021 Yüksek 1.445
Açılış: 1.441
8,4554 Değişim: -0,55%
Düşük 8,4096 14.05.2021 Yüksek 8,5093
Açılış: 8,502
10,2709 Değişim: 0,01%
Düşük 10,2081 14.05.2021 Yüksek 10,3044
Açılış: 10,27
501,15 Değişim: 0,37%
Düşük 496,97 14.05.2021 Yüksek 502,11
Açılış: 499,32
  • PİYASALAR
  • ENDEKSLER
Sembol Son %
bigpara

Copyright © 2021 Tüm hakları saklıdır.
Hürriyet Gazetecilik Matbaacılık A.Ş.

YASAL UYARI:
Piyasa verileri Foreks Bilgi İletişim Hizmetleri A.Ş. tarafından sağlanmaktadır. Üye girişi yapılan Canlı Borsa sayfaları haricinde Hisse senedi verileri 15 dk gecikmelidir. Tahvil-Bono-Repo özet verileri her durumda 15 dk gecikmelidir.

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Bununla beraber gerek site üzerindeki, gerekse site için kullanılan kaynaklardaki hata ve eksikliklerden ve sitedeki bilgilerin kullanılması sonucunda yatırımcıların uğrayabilecekleri doğrudan ve/veya dolaylı zararlardan, kar yoksunluğundan, manevi zararlardan ve üçüncü kişilerin uğrayabileceği zararlardan dolayı Hürriyet Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

BIST isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez.

BIST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BIST'e ait olup, tekrar yayınlanamaz.