Krea, Türkiye`de 2 milyar dolarlık yatırım yapacak

Son 1 yılda, 1 milyar dolarlık gayrimenkul projesine imza atan, 500 milyon dolarlık yatırıma hazır fonu bulunan Krea Grup, yeni projeler için içinde devlet fonlarının da bulunduğu 2 milyar dolarlık ikinci bir fon kuruyor.

Yüzyılın krizi olarak nitelendirilen küresel mali krizde zora girdiği için Bank of Amerika`ya satılan Merrill Lynch`in Türkiye`de yüzde 50 ortaklıkla kurduğu Krea Grup, çoğu Asya ve Ortadoğu kökenli devlet fonlarıyla Türkiye`de yeni yatırımlar planlıyor. Yaklaşık 1 yılda 1 milyar dolarlık gayrimenkul projesine imza atan, 500 milyon dolarlık da yatırıma hazır fonu bulunan Krea, yeni projeler için 2 milyar dolarlık ikinci bir fon kuruyor.

Avrupa`da gayrimenkul dünyasına yön veren ULI`nin (Urban Land Instute-Şehir Yerleşim Enstitüsü) yönetim kurulu üyeliğine seçilen ilk Türk olan Krea`nın İcra Kurulu Başkanı Hakan Kodal ile küresel krizin Türkiye`ye etkisini konuştuk.

RESESYON TEHLİKESİ VAR

2001 krizinde bizde reel sektör de ciddi bir şekilde vurulmuştu. Bugün aynı şey batıda da olur mu?

Resmi verilerde şu anda küçülme yok ama yaşanacak. 2001 krizinde yaşadığımızı bugün batılı ülkeler yaşıyor. Bunun reel sektöre yansıması olacaktır. Önümüzdeki üç dört aylık süreçte finansal piyasalar artık dibe vurmuş olacak. Yurtdışında 2-3 aylık yoğun ama 2-3 senelik de büyümeyi düşürecek, hatta resesyonu getirecek bir süreç yaşanıyor.

TÜRKİYE ŞANSLI

Türkiye nasıl etkilenecek bu süreçten?

Türkiye bu süreçte şanslı. Yabancılar da zaten hep bunu söylüyor. Türkiye, yabancı perspektiften baktığınızda krizin temel sebeplerini oluşturan faktörler açısından şanslı. Gururunu duyuyoruz. Eskiden Türkiye`de kriz olduğunda keşke dışarıda olsaydık diyorduk, şimdi tam tersi. Türkiye`de olmanın şansı var.

Krea`nın yabancı fonlardan oluşması sizin için bir risk oluşturuyor mu?

Tam tersine yurtdışındaki finansal piyasalardaki yatırımcıların genel sermaye ve likiditelerinde daralma var ama bizde yok. Krea olarak Bosphorus isimli bir fon oluşturduk. Ortaklık yapısı; yüzde 25 Merrill Lynch, yüzde 75 de 14 ayrı fondan oluşuyor. Asya`dan, Ortadoğu`dan, Dubai ve Kuveyt kökenli yatırımcılarımız var, Avrupa ve Amerikalı yatırımcılarımız var. Bütün projeleri geliştiriyor. Bu fonun sahipleri, sermaye anlamında banka satışındaki kurumlar değil.

Merrill Lynch`in satılışı yatırımlarınızı etkiler mi?

Bank of Amerika, ticari bankacılık kökenli bir kuruluş. Merrill Lynch ise fon yönetimi, yatırım bankacılığı ve uluslar arası yatırımlarda daha aktif. Birbirini tamamlayan iki grup oldular. Yatırım kapasitesi büyümüş durumda. Şu anda 2. bir fonun kurulması üzerinde çalışılıyor. O da yaklaşık 2 milyar dolar civarında. Birinci fonun ağırlığı Ortadoğu ve Asya`dandı. Yeni gelişecek piyasada da aynı ağırlıkta olacak.

Mortgage çöktü dargelirliye ev hayal

Dünyayı batıran mortgage sisteminin bizde gecikmesi Türkiye`yi kurtardı. Mortgage`nin geleceği hakkında ne düşünüyorsunuz?

Mortgage sistemi iyi ki çıkmadı. Eski şanssızlığımız yeni şansımız oldu. Mortgage`nin gecikmesi bizi kurtardı. Fakat batılı ülkelerde, mortagage enstrümanına bakış açısı da değişiyor. Finansal piyasalardaki kredi kriziyle beraber mortgage kavramı da değişecek. Eskiden orta gelir ve altına uygulanan özellikle Amerika`da uygulanan sistem artık çökmüş vaziyette. Kira öder gibi ev alma sistemi orta gelirin altına hayal. Orta gelirin üzerinde olabilir. O yüzden hükümetler devreye giriyor. Hükümetlerin TOKİ gibi orta gelirin altına konut üreten firmalara destek vermesi şart. Çünkü kaynak bulmak çok zor olacak.

Türkiye`de faiz oranları yüksek. Türkiye`de mortagage açısından öngörünüz nedir?

Türkiye şanslı görünse de kredi maliyetlerindeki gelişmelerden olumsuz etkilenecektir. O yüzden de kredi faizlerinin önümüzdeki 1 yıl içinde düşmesini değil artmasını bekliyoruz. Yani umutlarımız 2-3 sene daha ertelenecek.

Sektörü o zaman sıkıntılı bir süreç bekliyor demek ki!

Mevcut talebin fazlalılığı nedeniyle sektörün genelindeki etki biraz daha az olur ama bölgesel ve proje bazlı bazı sıkıntılar olabilir. Özellikle nakite sıkışmış olanlarda. Sadece arz fazlalığının olduğu bölgelerde daha fazla sıkışma bekleyebiliriz. Kısa vadede durum böyle ama 2-3 yıllık perspektifte baktığınızda, Türkiye yürüyor...

Ülkemize daha sıcak bakıyorlar

ULI`nin başında bir Türk`ün olması Türkiye için ne anlam ifade ediyor?

10 yıl önce ben olsaydım beni yönetime sokmazlardı. Türkiye de kendini ispatlamış vaziyette. Eskiden kendinizden önce Türkiye`yi anlatıyordunuz. Bu değişti. Ülkemize daha sıcak bakıyorlar. Dünyadaki gayrimenkul yatırımlarına yön veren insanların bir araya geldiği bir çatı burası. O yüzden de yönetimde bir Türk`ün olması yatırımların ülkemize kanalize edilmesinde bir ayrıcalık tabii ki. Yapılan bütün organizasyonlar da buna fırsat oluyor. Türkiye cazip ama kulaktan kulağa anlatılanlar da önemli. Organizasyonun Türkiye`ye çekilmesi için lobi yaptık. Birebir markaja aldığımız yatırımcılara burayı anlattık. Bu yapılanlar süreci hızlandırıyor.

Fonla ilgili sorunumuz olmaz

Fonun diğer ülkelerdeki kayıplardan dolayı Türkiye`den para çekmesi gibi bir durum söz konusu olur mu?

Bu fona katılan global oyuncu ortaya koyacağı parayı 7 yıl boyunca bloke ediyor. Bu parayı o süre içerisinde kullanmazsanız geri çağırıyor. Bu demektir ki orta ve uzun vadeli olarak buraya geliyor.

5 yılda 5 milyar dolarlık yatırım hedefinizden sapma olabilir mi?

1 milyar dolarlık yatırım yaptık, 500 milyar dolarlık da kapasitemiz mevcut. Bu global yatırımcıların içerisinde arkasında Asya hükümetlerinin olduğu fonlar var. Bu fonların arzusu daha fazla yatırım yapmak. O yüzden de bu fonun dışında o global yatırımcıların Türkiye`deki yatırımlarını da biz kanalize ediyoruz. Belki önümüzdeki 6 aylık süreçte bir yavaşlama olacaktır ama bizim planımız 5 yıllık bir yatırım planı.

TÜSİAD panik yapmamalı

TÜSİAD Başkanı `kriz` diyor. Siz ne diyorsunuz?

Bu tür açıklamaları, ölçüsünü biraz fazla buluyorum. Birazcık da piyasayı sakinleştirmemiz, güven vermemiz gerekiyor. Yurtdışında çok seyahatlere, toplantılara katıldığım için şunu görüyoruz; Türkiye şanslı. TÜSİAD `Şanslıyız ama rehavete kapılmayalım` diyorsa doğru bir mesaj ama panik diyorsa doğru değil. Panik yapmamalıyız. Kaldı ki bankacılık sistemimiz güçlü. Borçlanma oranımız çok düşük. Sadece 500 bin kişi var konut kredisi kullanan. Yurtdışındaki krizin temel kriterlerine baktığınız bizde bir sebep yok. Bunun artçı sarsıntıları bizi etkileyecektir. Büyümemizi frenleyecektir. Kriz piyasalarındaki maliyetler bizim borçlanma maliyetlerimizi etkileyecek, tüketicileri etkileyecek. Bu piyasada piyasayı frenleyici, bazı sektörlere olumsuz yansıyacak bir faktör ama Türkiye`de bir kriz tanımına girmek çok yanlış.