Beyaz eşya sektörü hükümetten, teşvik bekliyor

Kriz nedeniyle yüzde 40 daralan beyaz eşya sektörünün gözü kulağı, hükümetin enerji verimliliği yüksek olan ürünlere vergi indirimi getirmek için başlattığı çalışmada. Beyaz eşyacılar vergi indiriminin krizin etkisindeki sektörün hareketlenmesi açısından büyük önem taşıdığını belirtiyor.

Sanayiciden küçük esnafa kadar herkesin gözü kulağı hükümetten gelecek haberlerde. Kriz nedeniyle yüzde 30`a varan oranda daralan otomotiv sektörü gibi yüzde 40 daralan beyaz eşya sektörü de teşvikin hayalini kuruyor.Hükümetin daha önce başlatılan enerji verimliliği yüksek olan ürünlerde yüzde 6.7 olan ÖTV`nin düşürülmesine yönelik çalışması belirsizliğini korurken şimdi de A, A+ ve B serisindeki tasarruflu ürünlere vergi indirimi getirmek için başlattığı çalışma sektörün son umudu oldu.

Vergi indiriminin hem enerji verimliliği hem de krizin etkisindeki sektörün hareketlenmesi açısından büyük önem taşıdığına dikkat çeken sektör yetkilileri, çalışmaların bir an önce sonuçlandırılması gerektiğini ifade ediyor.

Koç Holding Dayanıklı Tüketim Grubu Başkanı Aka Gündüz Özdemir, sektöre yönelik yeni önlemlerin alınması gerektiğini vurgularken Beyaz Eşya Sanayicileri (BESD) Genel Koordinatörü Rıfat Öztaşkın, teşvik konusunda hükümetle görüşmeler yaptıklarını ancak şu anda belirsizliğin hâkim olduğunu söyledi. Vestel İcra Kurulu Başkanı Ömer Yüngül ise Bu tür ürünlere destek verilerek bunların satışının artırılması, baraj yapmak kadar önemli dedi.

6 milyar dolarlık pazar

Yıllık hacmi 6 milyar dolara ulaşan beyaz eşya sektöründe, yılda ortalama 5.5 milyon adet ürün satılıyor. Son dönemde doğalgaz, elektrik ve su zamları nedeniyle tüketicilerin tasarruflu ürünlere yönelmesi, beyaz eşya firmalarının da üretimlerini yüzde 90 oranında tasarruf sağlayan A++, A+ ve A kategorisindeki ürünlere kaydırmasına neden oldu. Enerji Bakanlığı da geçen aylarda enerji verimliliğinde A, A+ ve B serisinde olan beyaz eşyalara vergi indirimi getirmek için Maliye Bakanlığı ile çalışma başlatmıştı. Ancak, daha önce başlatılan enerji verimliliği yüksek olan ürünlerde yüzde 6.7 olan ÖTV`nin düşürülmesine yönelik çalışmada şu ana kadar bir yol alınamadı.

A sınıfı ürünler B sınıfına göre yüzde 25 enerji tasarrufu sağlarken A+ ürünlerde bu rakam yüzde 40`a kadar çıkıyor. Bosch`un yaptığı bir araştırmaya göre Türkiye`de tüm hanelerdeki eski beyaz eşyaların yenilenmesi durumunda İstanbul`a su sağlayan Terkos Gölü`nün yıllık su kapasitesinin yarısı oranında su tasarrufu ve Muğla`nın da bir yıllık enerji tüketimine denk gelen bir enerji tasarrufu sağlanabiliyor.

Bazen ışık var, bazen yok

Teşvik konusunda hükümetle görüşmeler yaptıklarını ancak şu anda belirsizliğin hâkim olduğunu anlatan BESD Genel Koordinatörü Rıfat Öztaşkın, Olur ve olmaz diye hiçbir bilgimiz yok. Biz çalışmaların hızlanması için çaba sarf etmeye çalışıyoruz. Bazen bakıyorsunuz bir ışık görüyoruz, bazen de hiçbir açık kapı göremiyorsunuz dedi.
Kriz döneminde satışları artıracak birtakım enstrümanların bulunması gerektiğini ifade eden Beyaz Eşya Yan Sanayicileri Derneği Başkanı Murat Önay da tasarruflu ürünlere yönelik teşviklerin sektörü harekete geçirebileceğine işaret etti.

İstihdam azalıyor, yeni önlemler zorunlu

Koç Holding Dayanıklı Tüketim Grubu Başkanı Aka Gündüz Özdemir, enerji verimliliği sağlayan ürünlerin desteklenmesi gerektiğini belirterek Sektörde istihdam azaldı, ihracat düşüyor. Sektöre yönelik yeni önlemler alınmak zorunda. 10 yıldan eski olan ürünler değiştirilmeli. Yeni ürünler yüzde 50-60 daha az enerji tüketiyor. A plus ürünlerde ÖTV indirilebilir, KDV de düşürülmeli dedi.

Beklentiler aynı ama gelişme sağlanamadı

Bosch ve Siemens`in Ev Aletleri Grubu üreticisi BSH`nin İcra Kurulu Üyesi Ronald Grünberg, enerji tasarruflu ürünlere teşvik ve vergi indirimi istediklerini ancak bu konuda henüz bir gelişme sağlanamadığını belirtti. BESD aracılığıyla zaman zaman yetkililerle görüşmeler yapıldığını hatırlatan Grünberg, şu ana kadar sonuçlanan bir çalışma olmadığını ancak 2009`da teşvik ve vergi indirimi için girişimleri hızlandırmak istediklerini vurguladı.

Teşvik, baraj yapmak kadar önemli

Vestel İcra Kurulu Başkanı Ömer Yüngül, eski ürünlerin yenileriyle değiştirilmesinin devletin enerji verimliliği için yaptığı ENVER projesi açısından çok önemli olduğunu söyledi. Bu tür ürünlerin desteklenmesinin baraj yapmak kadar önemli olduğunu vurgulayan Yüngül, Destek verilirse çok ciddi bir enerji tasarrufu olur. Sonuçta herkes bulaşığını yıkayacak, televizyonunu izleyecek ama bunları düşük enerjiyle yaptığınızda işte size bir baraj dedi.

Krizde tasarruflu ürünlere talep artıyor

Siemens Ev Aletleri Pazarlama Müdürü Bahriye Bayraklı Tavukçuoğlu da tasarruflu ürünlerin uzun vadede daha avantajlı olduğunu ve son 2 yılda tüketicinin bu konuda bilinçlendiğini ifade etti. Marka olarak kriz dönemlerinde daha fazla büyüdüklerini dile getiren Tavukçuoğlu, Kriz dönemlerinde insanlar normal zamanlara göre daha çok bilinçleniyor. Paralarının karşılığını görmek istiyor. Biz de 2001 yılı sonrasında en fazla büyümeyi elde etmiştik diye konuştu.

Uzun vadede avantaj sağlayacak

Tüm dünyanın tasarruflu ürünlere yöneldiğini dile getiren Electrolux Türkiye Genel Müdürü Ziya Öztürk, bu tür ürünlerin kullanılmasının hem çevre hem de ülke ekonomisi açısından çok olumlu olduğunu kaydetti. Bu ürünlerin kullanımının teşvik edilmesi gerektiğini ifade eden Ziya Öztürk, fiyatları daha yüksek olan bu ürünlerin uzun vadede tüketiciye avantaj sağladığını anlattı.

LCD üreticileri kota indirimi istiyor

Son dönemde gerek kriz gerek yüksek maliyetler yüzünden sıkıntıya düşen LCD TV üreticileri de ayakta kalmak için teşvik istiyor. Üreticiler kısa bir süre önce Dış Ticaret Müsteşarlığı`na başvurarak LCD TV`deki ithalat kotasının 465 dolardan 600 dolara çıkarılmasını talep etti. Yerli üreticiyi iç pazarda koruma amacı taşıyan kotaların artırılmasının amacı bu kez farklı. Üreticiler atıl kapasite sorununu çözmek için yabancı markalara fason üretim yapmayı amaçlıyor. İç pazarda üretim maliyetleri yüzde 50`ye yakın artan yabancı markaların yerli üreticilerden destek alması bekleniyor.

Beyaz eşya yan sanayide 9 firma kapandı

Küresel krizin beyaz eşya yan sanayiine de faturası ağır oldu. 2007 yılında yüzde 6 büyüyerek 4.5 milyar dolarlık büyüklüğe ulaşan beyaz eşya yan sanayiinde ibre tersine döndü. Kriz yüzünden 9 firma kapısına kilit vururken birçok firma ise farklı sektörlere üretim yaparak ayakta kalma mücadelesi veriyor.

İç piyasadaki siparişlerin yüzde 40 azaldığını belirten Beyaz Eşya Yan Sanayicileri Derneği Başkanı Murat Önay, Pazar 2008 yılında daraldı. 200 firmanın faaliyet gösterdiği pazarda 9 firma kapısına kilit vurdu. 2009`da da yüzde 15 daralma bekliyoruz. İki ay önce başlayan işten çıkarmalar önümüzdeki üç ayda hız kazanacak gibi görünüyor açıklamasını yaptı.
Önay, sektörün kendine gelebilmesi için Avrupa`nın bir an önce toparlanıp alıma geçmesi gerektiğini söyledi.

Konsolidasyon kaçınılmaz

Bankaların vadesi dolmayan kredileri çağırması nedeniyle sıkıntının daha da arttığını kaydeden Önay, Bankacılar rasyolarını düzeltmek için kredileri geri çağırmak zorunda kaldıklarını ifade ediyor. Hükümetin bu konuda bir paketi var. Bir an önce bu paketin çıkması gerekiyor diye konuştu. Firmaların KOSGEB`in KOBİ`lere verdiği sıfır faizli cansuyu kredisinden yeterince yararlanamadığını söyleyen Önay, bu krediden faydalanmak isteyen firmaların bankalarda kredibilitesi olması gerektiğini ve çoğu firmanın buna sahip olmadığını ifade etti.

İhracatın da eskisi gibi olmadığını dile getiren Vestel İcra Kurulu Başkanı Ömer Yüngül, bu sürecin bir sene daha devam edebileceğini aktararak Çin faktörü kaybolmuştu ama duyuyoruz ki kendi firmalarına yeni teşvikler veriyorlar, bu da bir tehlike. İşler düşüyor, böyle olunca aynı oranda yan sanayi firmasının faaliyet göstermesi mümkün değil. Bu yüzden finansal yapısı güçlü olmayan yan sanayiciler zor duruma düşüyor. Sektörde konsolidasyon kaçınılmaz diye konuştu.

Firmalar alternatif alanlara yöneldi

Siparişlerin yüzde 40 düştüğünü söyleyen Başoğlu Kablo`nun sahibi Halil Başoğlu, sektörde pek çok firmanın zor durumda olduğunu belirtti. Özellikle tek bir sektöre yönelik çalışan firmaların kapanma riskiyle karşı karşıya olduğunu ifade eden Başoğlu, Biz farklı sektörlere ürün yaptığımız için avantajlıyız. Masrafları aza indirip, eleman çıkarmadan idare etmeye çalışıyoruz. Bugüne kadar eleman çıkarmadık ama her an böyle bir şey yapmak zorunda kalabiliriz dedi. Siparişlerin yüzde 70 civarında azaldığını belirten Ekinler Elektronik Proje Geliştirme Müdürü Üzeyir Güler, ayakta kalmak için farklı alanlara yöneldiklerini söyledi. Güneş enerjisi gibi alternatif enerji sistemleri konusunda çalışmalar yürüttüklerini dile getiren Güler, sektördeki kapanmaların ocak ayında artabileceğini aktardı.

(REFERANS)