Oluşturulma Tarihi: Eylül 23, 2004 09:17
Bu yıl ulaştığı 1.8 milyar dolarlık yabancı sermaye rakamı ile umut veren Türkiye, geçen yıl 140 ülke arasında 57`nci olabildi. Dünya Yatırım Raporu`na göre, geçen yıl dünya genelinde 560 milyar dolarlık doğrudan yabancı yatırım pastasından Türkiye sadece 586 milyon dolarlık pay alabildi.
BİRLEŞMİŞ Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü`nün (UNCTAD) hazırladığı Dünya Yatırım Raporu`na göre, Türkiye`nin yabancı yatırımda potansiyeli artarken, performansı düştü. Dünya genelinde 560 milyar dolarlık doğrudan yabancı yatırımın olduğu 2003 yılında Türkiye, aldığı 586 milyon dolarlık pay ile sıralamada 57`inci oldu.
Bütün dünya ile eş zamanlı olarak Yabancı Sermaye Derneği (YASED) tarafından dün açıklanan Dünya Yatırım Raporu, geçen yıl tüm dünyada doğrudan yabancı yatırımların düştüğünü gösterirken, Türkiye`nin performansının da gerilediğini ortaya koydu. YASED Genel Sekreteri Mustafa Alper, Yönetim Kurulu Üyeleri Ahter Kutadgo ve Gülden Türktan tarafından Türk kamuoyuna duyurulan raporun, ortaya koyduğu bazı sonuçlar şöyle oldu:
DÜNYA GENELİ GERİLEDİ:
Dünyadaki toplam yabancı yatırım miktarı, 2003`te önceki yıla göre yüzde 18`lik bir düşüşle 560 milyar
dolar olarak gerçekleşti. Gelişmiş ülkelerde yüzde 25`lik düşüşle 366 milyar dolarlık bir yatırım olurken, gelişmekte olan ülkelere yüzde 9`luk artışla 172 milyar dolarlık doğrudan yabancı yatırım gitti. Asya-Pasifik ve Afrika Bölgesi artan yatırım miktarı ile dikkat çekerken, AB`nin yeni üyelerinin yer aldığı Orta ve Doğu Avrupa`da 2002`ye göre yüzde 36`lık bir düşüş yaşandı.
ÇİN`DE ARTIŞ SÜRÜYOR:
Ülkelere giden doğrudan yabancı yatırımlar sıralamasında 2003`te düşüş yaşamasına rağmen Belçika&Lüksemburg 117 milyar dolarla ilk sırayı alırken, artışın sürdüğü Çin (Hong Kong dahil) 67 milyar dolarla ikinci oldu. Bu ülkeleri 46.9 milyar dolarla Fransa, 29.7 milyar dolarla ABD, 25.6 milyar dolarla İspanya izlerken, yabancı yatırım stoklarına bakıldığında ABD 1.5 trilyon dolarla birinci oldu. Çin 876 milyar dolarla ikinci, İngiltere 672 milyar dolarla üçüncü oldu. Türkiye’de ise 18 milyar dolarlık yabancı yatırım bulunuyor.
57`NCİ OLABİLDİK:
Ülkelere giden doğrudan yabancı yatırım miktarı sıralamasında Türkiye 57`nci sırada yer aldı. Dünya genelinde 560 milyar dolar olan yabancı sermaye yatırımlarından Türkiye sadece 586 milyon dolarlık pay alabildi. Türkiye, 0.5 milyar dolarlık yatırımı ile Angola, Sudan, Vietnam, Bermuda, Brunei, Kazakistan, Pakistan gibi ülkelerin gerisinde kaldı. Yabancı yatırımları etkileyen GSM, ihracat, enerji kullanımı, ar-ge harcamaları, eğitim gibi birçok faktörün dikkate alındığı Dünya Yabancı Yatırımlar Potansiyel Endeksi`nde Türkiye, 2001-2003 döneminde 72`nci oldu. Bu endekste Türkiye 17 sıra yükseldi. Ancak Türkiye, ülkelerin ekonomik büyüklüklerini çektikleri yabancı yatırım miktarı ile kıyaslandığı Yabancı Yatırımlar Performans Endeksi`nde bir sıra gerileyip 110`uncu sıraya indi.
YATIRIM İHRACATI ARTTI:
Yatırım alma konusunda, -dünyanın 17’inci büyük ekonomisi olmasına rağmen-, ilk 50’nin dışında kalan Türkiye, doğrudan yabancı yatırımların çıkışında ise 2003`te bir önceki yıla oranla 80 milyon dolarlık artış sağlayarak yaklaşık 495 milyon dolarlık yatırım ihraç etti. Bu artışa rağmen Türkiye, ilk 10’a giremedi. Yatırım ihracatı konusunda, ABD, 151 milyar dolar ile lider durumda bulunurken, Belçika-Lüksemburg 132 milyar dolar ile ikinci, Fransa da 57 milyar dolar ile üçüncü oldu.
Babacan: 1.8 milyar dolara ulaştık rekora gidiyoruz
DEVLET Bakanı Ali Babacan, temmuz sonu itibariyle giriş rakamı 1.8 milyar dolara ulaştığına dikkat çekerek, bu yıl da doğrudan yabancı sermaye girişinde rekora doğru gidildiğini söyledi.
Milletlerarası Ticaret Odası (ICC) Türkiye Milli Komitesi`nin 70`inci kuruluş yıldönümü nedeniyle düzenlenen törende konuşan Babacan, siyasi ve ekonomik istikrarın bir sonucu olarak önemli başarılar elde edildiğini anlattı. ‘Şu anda pek çok alanda Türkiye`nin elinde tarihi fırsatlar var’ diyen Babacan, bu yılın ilk 6 ayında özel sektör yatırımlarının 20 milyar doları bulduğunu belirtti. Yatırım ortamını iyileştirme konusunda önemli çalışmalar yaptıklarını, geçen yıl yeni bir yabancı sermaye yasası çıkardıklarını hatırlatan Babacan, Haziran 2003`e kadar olan dönemde Cumhuriyet tarihinde kurulan yabancı sermayeli şirket sayısı 6 bin 600 iken, Haziran 2003`ten bugüne 2 bin 300`ü aşkın şirket kurulduğunu belirtti. Babacan, bu konuda şunları söyledi:
‘Doğrudan yabancı sermaye girişinde bu sene yine bir rekora doğru gidiyoruz. Temmuz sonu itibariyle giriş rakamı 1.8 milyar dolara ulaşmış durumda. Bu Türkiye ekonomisinin kapasitesi yanında yine de çok çok az bir rakam. Ancak, geçen yılın ilk 7 ayına baktığımızda 3 mislini aşkın bir artış söz konusu. Özellikle önümüzdeki dönemde Türkiye`nin AB ile ilgili üyelik sürecinde her şeyin planlandığı gibi gittiği durumda, doğrudan yabancı sermaye girişinde ciddi artışlar bekliyoruz. Kişi başına düşen milli gelirimiz bu yıl 4 bin dolar civarında olacak. ’