Yargıtay, kirayı enflasyona endeksledi

Yargıtay, kira artışını enflasyona endeksledi. Yargıtay, 2002 yılı içinde yeni dönem kira bedelinin ‘‘DİE tüketici fiyat endeksindeki artıştan az olmamak üzere rayiç ve emsal değere göre artırılmak suretiyle tespitine’’ karar verdi.

Yargıtay, Kira Yasası öncesinde olduğu gibi kira artışını enflasyona endeksledi. Yargıtay, 2002 yılı içinde yeni dönem kira bedelinin ‘‘DİE Tüketici Fiyat Endeksindeki artıştan az olmamak üzere rayiç ve emsal değere göre artırılmak suretiyle tespitine’’ karar verdi.

Yargıtay`ın kararı ışığında yeni dönem kiraları, Hükümet`in 2002 yılı enflasyon oranı olarak hedeflediği yüzde 35 oranından az olmamak üzere ‘‘rayiç ve emsal bedel’’ de dikkate alınarak mahkemelerce belirlenecek.

Yargıtay Kira Yasası`nın, kira artışını 2001 yılında yüzde 10`la sınırlayan hükmünün Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildiğine ancak Anayasa gereği iptal kararlarının geriye yürümediğine dikkat çekti. Bu gerekçeyle, yenilenme tarihi 2000 ve 2001 yılına denk gelen kira bedellerine Kira Yasası çerçevesinde, endeks yerine yüzde 25 ve yüzde 10 artış uygulama yönünde karar verildi.

KİRA ANLAŞMAZLIĞI

Sözkonusu karar, İstanbul`da bir vatandaşla Vakıflar Bölge Müdürlüğü arasındaki kira anlaşmazlığı üzerine alındı. Vakıflar, 1.1.2001 gününden başlayarak kiranın 71 milyon lira olarak tespitini istedi. Beyoğlu 1. Sulh Hukuk Hakimliği de kirayı 71 milyon lira olarak belirledi. Ancak bu kararı davalı temyiz etti. Yargıtay da şu kararı verdi:

‘‘Anayasa`nın 153/5 fıkrasında iptal kararının geriye yürümeyeceği ilkesinin benimsenmiş olmasının nedeni iptal edilen kanuna dayanılarak, o tarihe kadar yapılmış birçok bireysel işlemi gerçersiz kılmamak, bu yüzden kişilerin hukuksal güvenliği ve hukuk düzeninin istikrarı açısından çok büyük sakıcalar doğmasını önlemektir. O halde, taraflar arasından düzenlenen sözleşmenin yenilenme tarihi olan 1 Ocak 2001 tarihinde yürürlükte olan 4531 sayılı Kira Yasası gereğince yüzde 10 artışla karar verilmelidir.

Yasanın emredici hükmüne rağmen endeks uygulaması yapılarak karar verilmesi doğru görülmemiştir.’’

SSK`nın kira zaferi

Yargıtay, Sosyal Sigortalar Kurumu`nun (SSK) taraf olduğu bir davada ise, ‘‘Kurumun gayrimenkullerinin kira bedellerinin enflasyon oranında artırılacağını’’ öngören kararnameyi de dikkate alarak, kira parasını endekse göre belirleme kararı verdi. Bu karar, söyle alındı:

İstanbul`da bir şirketle, SSK kira bedeli konusunda anlaşmazlığa düştü. SSK`nın açtığı kira tespit davası üzerine, İstanbul 7. Sulh Hukuk Hakimliği yeni dönem kira parasını iki yıllığına çıkarılan 4531 Kira Yasası çerçevesinde yüzde 25 artırdı. SSK`nın davasını kısmen kabul eden yerel mahkeme, 25 Kasım 2000 tarihinde başlayan yeni dönem kira parasını, 6 milyar 37 bin 500 olarak belirledi. SSK bu kararı Yargıtay 3. Hukuk Dairesi`nde temyiz etti. Daire, SKK`nın temyiz talebini kabul ederek, yerel mahkeme kararını oybirliği ile bozdu. Kira artışını enflasyon oranına endesleyen Yargıtay 2001/10848 esas ve 2002/357 karar sayılı kararında şöyle dedi: ‘‘Kira artışı yapılırken, 616 sayılı KHK hükmü dikkate alınmalıdır. Yeni dönem kira parası bir önceki dönem kira parasının DİE tüketici fiyat endeksindeki artış oranından az olmamak üzere rayiç ve emsal değere göre artırılmak suretiyle tesbiti gereklidir.

Açıklanan nedenle düşük kira parası tesbiti doğru görülmemiş ve hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.’’