TÜİK'ten Sağlık Modülü raporu açıklaması

"Sağlık Modülü" adlı özel konulu çalışma, 2025 yılında Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması ile birlikte modül olarak uygulanmıştır. Avrupa Birliği ülkeleri ile aynı dönemde uygulanan modülün amacı, hanelerdeki 15 yaş ve üstündeki tüm fertlerin sağlık durumlarını ve sağlık harcamalarının hanehalkına getirdiği yükü tespit etmektir.

MUAYENE VE TEDAVİ HARCAMALARI HANELERİN %6,1'İNE ÇOK YÜK GETİRDİ

Hanelerin %6,1'ine doktor muayene ve tedavi harcamalarının çok yük getirdiği, %50,2'sine biraz yük getirdiği, %40,9'una ise yük getirmediği görüldü. Diş muayene ve tedavi harcamaları hanelerin %5,3'üne çok, %37,2'sine biraz yük getirirken %28,9'una yük getirmedi. İlaç harcamaları ise hanelerin %5,0'ına çok, %50,9'una biraz yük getirdi. Hanelerin %44,0'ı ilaç harcamalarının yük getirmediğini belirtti.

Son 12 ay içerisinde hanelerin %2,7'si muayene veya tedavi, %28,6'sı diş muayenesi veya tedavisi, %0,1'i ise ilaç harcaması yapmadı.

Son 12 ay içerisinde yapılan sağlık harcamalarının haneye yük getirme düzeyi (%), 2025


EN YÜKSEK %20'LİK GELİR GRUBUNDAKİ HANELERİN %25,5'İNDE DİŞ MUAYENESİ HARCAMASI OLMADI

Doktor muayene ve tedavi ile ilaç için harcama yapmayan hanelerin gelir gruplarından çok etkilenmediği görüldü. Diş muayene ve tedavisine ilk (en düşük) %20'lik gelir grubunda olanların %45,4'ünün, ikinci %20'lik gelir grubunun %36,5'inin, üçüncü %20'lik gelir grubunun %32,0'ının, dördüncü %20'lik gelir grubunun %28,1'inin, beşinci (en yüksek) gelir grubunun ise %25,5'inin harcama yapmadığı görüldü.

En düşük %20'lik gelir grubundaki hanelerin %62,9'una doktor muayene ve tedavileri, %37,6'sına diş muayene ve tedavileri, %65,5'ine ise ilaç harcamaları yük getirdi. En yüksek %20'lik gelir grubundaki hanelerin %53,0'ı doktor muayene ve tedavilerinin, %38,0'ı diş muayene ve tedavilerinin, %59,5'i ilaç harcamalarının yük getirmediğini belirtti.

Yüzde yirmilik gelir gruplarına göre yapılan sağlık harcamalarının haneye yük getirme düzeyi (%), 2025


YOKSULLUK RİSKİ ALTINDA OLMAYANLARIN %31,7'Sİ ÇOĞUNLUKLA OTURARAK ÇALIŞANLAR

Bir işte çalışan 15 yaş ve üstü fertlerin tüm çalıştıkları süredeki aktivite yoğunlukları incelendiğinde, çoğunlukla bu fertlerin %29,4'ünün oturarak, %45,5'inin ayakta durarak, %18,7'sinin yürüyerek veya orta düzey fiziksel aktivite yaparak, %6,4'ünün ise ağır iş ya da ağır fiziksel aktivite yaparak çalıştığı görüldü.

Yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında olan fertlerin %17,2'si oturarak çalışırken risk altında olmayan fertler için bu oran %31,7 oldu.  Yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında olan fertlerin %11,2'sinin ağır iş ya da aktivite yaparak çalışma hayatını geçirdiği görüldü.

İktisadi olarak faal olan fertlerin çalışırken çoğunlukla yaptığı fiziksel aktivite yoğunluğu (%), 2025


FİZİKSEL AKTİVİTE VEYA BOŞ ZAMAN FAALİYETLERİNE ZAMAN AYIRMAYANLARIN ORANI %63,3 OLDU

Bir işte çalışsın ya da çalışmasın 15 yaş ve üstü fertlerin olağan bir haftada iş dışında geçirilen zamanları incelendiğinde, bu fertlerin %1,4'ünün 'Günde iki kere veya daha fazla", %11,6'sının 'Günde bir kere', %5,6'sının 'Haftada 4-6 kere', %11,5'inin 'Haftada 1-3 kere', %6,7'sinin 'Haftada 1 kereden az' en az 10 dakika boyunca aralıksız devam eden fiziksel aktivite veya boş zaman faaliyetleri yaptıkları tespit edildi. Fertlerin %63,3'ünün ise fiziksel aktivite veya boş zaman faaliyetlerine zaman ayırmadığı görüldü.

FERTLERİN %96,9'U İLETİŞİM FAALİYETLERİNDE ZORLANMIYOR

Araştırma kapsamındaki 15 yaş ve üstü fertlerin %96,9'u iletişim kurmada, %95,8'i öz bakımında, %90,0'ı işitmede, %85,2'si bir şeyleri hatırlamada, %80,5'i görmede ve %79,7'si yürümede sorun yaşamadığını ifade etti. En çok zorlanılan faaliyetler ise sırası ile %17,3 ile görme, %15,2 ile yürüme, %12,6 ile hatırlama olurken fertlerin sadece %2,2'si iletişim faaliyetlerinde zorlandığını söyledi.

Fertlerin en çok yapamadığını belirttiği faaliyetler ise %0,5 ile öz bakım, %0,4 ile yürüme, %0,2 ile bir şeyleri hatırlama ve iletişim kurma faaliyetleri oldu.

Yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında olma durumuna göre faaliyetlerinde zorlanma düzeyi (%), 2025