TİM’de yasa kavgası

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) ile İhracatçı Birliklerinin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Tasarısı Taslağı sektörde büyük tartışma yarattı. 10’dan fazla oda ve birlik başkanı arka arkaya açıklamalarla sert eleştiriler getirdi. Birlik başkanları, Dış Ticaret Müsteşarlığı yetkilerinin artırılarak birlik yetkilerinin kısıtlandığını, ihracatçılardan astromik kesintiler öngörüldüğünü savunuyor.
Başkanlar, tasarı ihracatı zorlaştırıcı, ihracatın maliyetlerini artırıcı hükümler içerdiği görüşünde. TİM Başkanı Oğuz Satıcı, sessizliğini koruyor. Tasarının mimarı Devlet Bakanı Kürşad Tüzmen, kesinti ile oluşacak kaynakları ihracatçıların ar- ge’de, pazarlamada harcayabileceklerini, söyledi. Tepkileri değerlendiren Tüzmen, “Şimdi diyeceksiniz ki, bu olmasa ne olur? Olmasa da olur” dedi.
Tasarıda en çok eleştirilen konulardan biri aidat ve kesintiler. Bu konudaki açıklamalar eleştiriden çok tepki boyutunda. Çünkü tasarı, giriş aidatı, yıllık aidat, nispi aidat ve maktu aidat gibi dört ayrı kesinti öngörmesine karşın bir de beşinci ve büyük kesinti getiriyor. Buna göre ihracatçıdan ‘hizmet karşılığı’ adı altında, ‘FOB ihracat bedelinin yüzde 10’una kadar kesinti’ yapılacak. Birlik başkanlarını en çok endişelendiren konu da bu. Çünkü buna göre 1 milyar dolarlık ihracatta 100 milyon dolar kesinti getiriliyor.

‘Mesleği devam ettirmem’

“Taslaktaki ifadeleri umarım yanlış anlamışımdır” diyen TOBB Hazır Giyim Meclis Üyesi ve Hey Tekstil Yönetim Kurulu Başkanı Aynur Bektaş, şöyle devam etti:
“200 milyon dolar ihracat yapan bir firmayız. Taslağa göre bunun yüzde 10’unu, yani 20 milyon dolarını kesinti olarak vermek zorundayım. Böyle bir para yok. Bunu verirsem bu mesleği devam ettirmem. Bir anlamı yok. Hiçbir ihracatçı için anlamı olmayacaktır. Bunun yanı sıra yeni taslak maktu aidat da getirdi. Daha önce yoktu. Taslak yasalaşırsa ihracat yapmam mümkün değil. Taslak yasalaşırsa TİM’in yarı özerk hali kalmayacak. Bakanlığa bağlı bir kurum olacak.”

Satıcı, toplantı yapacak

TİM Başkanı Oğuz Satıcı da bu konuda konuşmak istemediğini belirterek, gelen tepkileri gördükten sonra birkaç gün içinde geniş bir açıklama yapacağını söyledi.
İhracatçıların ihtiyaç duydukları zaman, yönetim kurulu kararlarıyla verebilecekleri bir karar neticesinde yüzde 10’a kadar kesinti yapıp bunları iş geliştirmede harcayabileceklerini belirten Devlet Bakanı Kürşad Tüzmen de, “Limitin yüzde 10 olarak belirlendiğini ifade ederek, “Şimdi diyeceksiniz ki, bu olmasa ne olur? Olmasa da olur” diye konuştu.
Kesintinin zorunluluk olup olmadığı yönündeki soruya da Tüzmen, “Kesinlikle böyle bir zorunluluk yok” yanıtını verdi.

Tepki yağıyor

TİM yasasıyla ilgili TOBB’a bağlı odalardan sert tepkiler geldi.  Bu tepkiler şöyle:

-  ASO Başkanı Nurettin Özdebir: TİM, bir yandan değerli YTL’den şikâyet edip ‘Rekabet gücümüz azalıyor’ derken, bir yandan da binde 5 olan ihracat vergisinin üst sınırının yüzde 10’a çıkarılmasını istiyor.
-  Gaziantep Sanayi Odası Başkanı Nejat Koçer: Birçok ihracatçının zararına mal ihraç ettiği bir dönemde tasarıyı kabul etmek mümkün değil.
-  Balıkesir Sanayi Odası Başkanı Rona Yırcalı: Bu birlik önerisinin hangi sorunumuzu çözeceğini anlayamadık.
-  Antalya Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Kemal Özgen: Taslağın, birlikleri güçlendirme görünümü altında yeni yükler getirmesinden ciddi kaygı duyuyoruz.
-  Adana Sanayi Odası Başkanı Ümit Özgümüş: Tasarı yasalaşırsa, sanayici ihracatta zorlanacak.
-  Ankara Ticaret Odası Başkanı Sinan Aygün: Tasarı bu haliyle ihracatın maliyetini ve bürokrasiyi artıracak.
-  Bursa Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Celal Sönmez: Hedef ihracat ama yapılmaya çalışılan engel.
-  Samsun Sanayi ve Ticaret Odası Başkanı Adnan Sakoğlu: Kabul edilirse ihracat zorlaşacak.
-  Bilecik Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Ahmet Özünlü: İhracatı zorlaştırıcı ve maliyet artırıcı hükümler var.