Tariş`e haksız rekabet suçlaması

Güncelleme Tarihi:

Tariş`e haksız rekabet suçlaması
Oluşturulma Tarihi: Şubat 20, 2001 00:00

İhracatçılar, Tariş`in zeytinyağı alımı politikalarının ihracatın önünü tıkadığını ileri sürerken, Zeytinyağı Birlik Başkanı Çetin, `Üreticiyi korumamızdan mı rahatsız oluyorlar?` dedi.


Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçı Birliği Başkanı Şevket Aksoy, Tariş`in zeytinyağı alımlarında uyguladığı politikanın zeytinyağı ihracatının önünü tıkadığını söyledi. Aksoy, `Pazar koşullarına göre oluşmayan fiyatlar sektörün iç dengesini bozuyor` dedi. Aksoy ayrıca özerklik yasasının arkasına saklanan Tariş`in devletin kaynaklarını heba ettiğini ileri sürerek, `Özerklik, kaynak israfı, devlet gücünü kullanarak haksız rekabet mi yaratmaktır` diye sordu. Ege Zeytin ve Zeytinyağı Birliği Başkanı Şevket Aksoy, yönetim kurulu üyelerinin katılımıyla düzenlediği basın toplantısında, ihracatçının hedeflediği 500 milyon dolarlık zeytinyağı ihracat rakamına Tarım Satış Kooperatifleri Birliği`nce uygulanan yüksek alım fiyatı nedeniyle ulaşamadıklarını söyledi. Aksoy, 1998/99`da 53 ülkeye 106 bin ton ihracat gerçekleştiren sektörün, bu yıl var yılı olmasına rağmen 33 değişik ülkeye 8 bin ton ihracat gerçekleştirdiği bilgisini verdi.


Aksoy, `İhracatçı, sanayici satış fiyatını dünya fiyatlarını izleyerek belirliyor. Arz - talep dengesiyle oluşan zeytinyağı fiyatında Tariş ise, sanayici ve ihracatçıyı suçluyor. Oysa fiyatlar ihracat yapabilecek seviyede olsaydı, Tariş de sezonda aldığı yağların hiç olmazsa bir bölümünü ihraç etmiş olurdu. Ama rakamlar Tariş`in hiç ihracat yapmadığını gösteriyor` dedi. Pazar koşullarına göre oluşmayan fiyatın sektörün dengelerini bozduğunu öne süren Aksoy, `1998/99`un aynı dönemi dikkate alındığında 22 bin ton ihracat karşılığı 60 milyon dolar gelmişken, bu yıl aynı dönemde 8 bin ton ihracat karşılığı 38 milyon dolar gelmiştir. Bu, değer bazında yüzde 62.4, miktar bazında yüzde 65.7 azalmayı gösterir` diye konuştu.
Sezon öncesi Tariş yöneticileriyle alım politikaları hakkında görüş alışverişinde bulunduklarını söyleyen Aksoy sözlerini şöyle sürdürdü: `Görüşmelere rağmen, Tariş Birlik Başkanı Cahit Çetin`in `İtalya`nın 450 bin ton yağ açığı var, fiyatlar yükselecek diyerek üreticiye elindeki ürünü tutma çağrısı yapması anlaşılmaz bir yönlendirmedir. Ürününü elinden çıkarmayan üretici stok maliyetleri ve bekleme sonucu oluşacak kalite bozulmasını dikkate almalı. Katma değeri yüksek, doğru pazarlama stratejileriyle bir ihracat politikası hedeflemiş sektörümüzü, Tariş`in uyguladığı yanlış ürün alım politikası negatif etkilemiştir.`


Ortaklarından 55 bin ton alım yapacağını duyuran Tariş`in sezon başında 20 bin olan ortak sayısının, usulsüz biçimde 27 bine çıktığını iddia eden Aksoy, Tariş Zeytin ve Zeytinyağı Birliği`nin 1996/97`de benzer fiyat beklentisiyle 50 bin ton ürün stokladığını ve kilogramı 3 dolara mal olan ürünü 1.2 dolara satmak zorunda kaldığını, aradaki zararı da devlete ödettirdiğini ileri sürdü. Aksoy, `Yüksek enflasyonun sorumlusu geçmişteki bu tip şanssız uygulamalardır. Ülkemizin kısıtlı kaynakları çürütülmektedir. Ekonomik İstikrar Programı doğrultusunda her kesim azami fedakarlık yaparken, Tariş yönetimi bu savurganlığı yapma gücünü nereden almaktadır? Özerklik kaynak israfı, devlet gücü ve DFİF kredileriyle haksız rekabet mi yaratmaktır?` diye konuştu. Aksoy, bu imkandan zeytinyağı üreticisi 250 bin aileden sadece yüzde 10`unun yararlanabildiğine dikkat çekerek, tüm üreticilerin desteklendiği bir sisteme geçilmesini önerdi. Aksoy son olarak sofralık zeytinyağı ihracatında da benzer sorunlar yaşandığını belirterek şunları söyledi: `Sofralık zeytinde de KDV yüzde 1`e indirilmeli ve tonu 600 dolardan ihraç edilen katma değeri yüksek ürünün önündeki ihracat engelleri kaldırılmalıdır. Böylece Türkiye 50 bin ton ihracat, 50 milyon dolar ihracat geliri hedefine rahatlıkla ulaşabilir.`


Zeytinyağı ihracatında rakamlar:

250 binin üzerinde aile geçimini zeytinyağından sağlıyor. Bunun 27 bin 726 sı Tariş ortağı. Türkiye var yıllarında dünya zeytinyağı üretiminin yüzde 9` u yok yıllarında ise yüzde 3` ü civarında üretim gerçekleştiriyor. 1994`ten bu yana mevcut zeytinyağı tesislerinin yüzde 90`ı kontinü sisteme dönüştü. İhracat 1998/99`da 106 bin tonla zirveye çıktı. Yok yıllarında ise 17 bin tona kadar düştü. Var yıllarında dünya zeytinyağı ihracatının yüzde 20`sini Türkiye yaptı. Zeytinyağı ihracatının yüzde 78`i dökme, yüzde 13`ü varilli, yüzde 9` u kutulu. 5 asit zeytinyağının İspanya fiyatı 924 bin lira iken, Türkiye fiyatı ise 1 milyon 50 bin lira. Sızma yağında ise İspanya fiyatı 1 milyon 75 bin lira iken, Türkiye fiyatı 1 milyon 325 bin lira. 28 sent primle birlikte Türk üreticisinin eline 2 bin 230 dolar, İspanya` da 2 bin 150 dolar geçiyor.


Zeytinyağı Birlik Başkanı Çetin: Üreticiyi korumamızdan rahatsız mı oluyorlar
Tariş Zeytin ve Zeytinyağı Birlik Başkanı Cahit Çetin, Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçı Birliği Başkanı Şevket Aksoy` un açıklamalarına sert tepki göstererek,
`Sayın Aksoy, ortak sayımızı ve alımlarımızı nereden biliyor? Hesap İşlerim Müdürümüzmüş gibi yaptığı açıklamaları hayretle karşılıyorum. Tariş`in ürün alım kapasitesini artıracak bir tek yeni ortak kaydı yapmadık. İntibak sürecindeyiz. Ayrıca Tarım Satış Kooperatifleri`nin kuruluş amacı aynı ürün grubundaki üreticilerin piyasa koşullarından korunmasıdır. Üreticiyi, piyasayı belirleyen bu beyefendilere karşı korumaktır. Bundan rahatsız olunmasını anlamak mümkün değil. 4 bin 250 dolardan rafine yağın tonunu satıyorduk. Onların teslimiyetçi politikaları nedeniyle bugünkü durumlara geldik. AB`nin politikalarına teslim oldular. Ben kimseye ürününüzü satmayın diye çağrı yapmıyorum. Nizip`teki üreticiye çağrı yaptığım yok. Ancak Nizip`te üretici bile bu direnci gösteriyorsa, bu beyefendilere yardımcı olmuyorlarsa yanlışı bizde değil, kendilerinde arasınlar` dedi.


Haberle ilgili daha fazlası:

BAKMADAN GEÇME!