Sütte `Rekabet Kurumu` devrede
Güncelleme Tarihi:
Oluşturulma Tarihi: Ocak 26, 2001 00:00
Üretici ile sanayicinin fiyat anlaşmazlığını, Prof. Tamer Müftüoğlu, Tarım Bakanlığı`na götürdü.
Süt sanayicilerinin süt alım fiyatlarını 25-30 bin lira düşürmesinden sonra başlayan üretici-sanayici tartışmasına çözüm aranırken, Rekabet Kurumu devreye girdi. DÜNYA`nın bir haftadan beri konuyla ilgili yayınları sektör tarafından ilgiyle izlenirken, Tarım ve Köyişleri Bakanı Prof.Dr. Hüsnü Yusuf Gökalp, Rekabet Kurumu Başkanı Prof.Dr. Tamer Müftüoğlu ve SETBİR Genel Sekreteri Prof.Dr. Erkan Benli, konuyla ilgili görüşlerini ve çözüm önerilerini DÜNYA`ya açıkladılar.
Rekabet Kurumu Başkanı Prof.Dr. Tamer Müftüoğlu, bir çok tarım ürününde olduğu gibi süt konusunda da fiyat oluşumunun tamamen serbest piyasa şartlarına bırakılmasının sosyal sorunlara neden olacağını belirtti. Bu konudaki görüşlerini ve önerilerini Tarım ve Köyişleri Bakanlığı`na yazılı olarak bildirdiklerini hatırlatan Müftüoğlu DÜNYA`ya şu bilgileri verdi:
Yaptığımız incelemeler sonucunda ABD ve Avrupa`da bu tür sorunları çözmek amacıyla sektörel seviyede düzenleyici kuruluşların olduğunu gördük. Türkiye`de de buna benzer bir kurumun oluşturulması sorunun köklü bir biçimde çözümünde etkili olacaktır. Biz bu amaçla Tarım ve Köyişleri Bakanlığına yazılı olarak görüşlerimizi açıkladık. DÜNYA Gazetesi olarak konuyu gündemde tutmanız hem sektör açısından, hem de bu konudaki çalışmalara önemli katkılar sağlamaktadır.
Rekabet Kurumu Başkanı Prof.Dr.Tamer Müftüoğlu imzasıyla Tarım Bakanlığına gönderilen yazıda özetle şu ifadeler yer alıyor:
Sütün kısa zamanda bozulabilir yapıda olması, süt piyasasında karşılaşılan sorunların temelini oluşturmaktadır. Üretici sütü hemen satma mecburiyetinde olduğundan, sanayici bu noktada pazar üzerinde büyük bir güce sahip olmaktadır. Bu sebeple, süt toplama ve soğutma komplekslerine sahip olmayan üretici, sanayicinin teklif edeceği fiyattan sütü satmak zorunda kalmaktadır. Bunlara ilaveten süt üretiminde yaşanan mevsimsel dalgalanmalar, üretimin fazla olduğu dönemlerde süt fiyatının düşük belirlenmesine neden olmaktadır. Sektörde yaşanan bu özellikler, piyasada arz ve talebe etki eden güçler arasında dengesizliğe sebep vermekte, buda piyasanın istenilen şekilde çalışmasına engel olabilmektedir. Arz ve talep arasındaki bu aşırı dengesizlik, gelişmiş ülkelerde sütün taban fiyatının devlet tarafından belirlenmesini beraberinde getirmiştir. Süt piyasasına talep yönünden bakıldığında ise, sütün nakliye maliyetinin değerine göre fazla olduğu,ayrıca kolay bozulabilir bir ürün olması sebebiyle fazla riskli olduğu görülmektedir. Bu sebeple, sanayici sütü düşük fiyattan almak için çaba sarfetmekte, bu ise ihale sisteminin yeterince verimli işlemesine engel oluşturmaktadır. Süt alım sektöründe rekabetçi bir yapının tesis edilmesinde devletin piyasa müdahalesinin sektörde yaşanan sıkıntıların aşılmasında önemli rol oynayabileceği, bu nedenle Bakanlık`ın sektörde fiyat mekanizmasının oluşturulması ve süt üretiminin arz tarafının güçlendirilmesi önceliklerini gözeterek oluşturabileceği politikalarla sektöre iyileştirici katkılar sağlayabileceği düşünülmektedir.
Gökalp: Girdi maliyetlerini düşüreceğiz:
Tarım ve Köyişleri Bakanı Prof.Dr. Hüsnü Yusuf Gökalp ise, yaptığı açıklamada DÜNYA`nın süt ile ilgili yayınlarını büyük bir dikkatle incelediğini belirterek sütte girdi fiyatlarının düşürülmesi ve süt fiyatlarının yükseltilmesi gerektiğini belirterek, tarım-sanayi entegrasyonunu sağlayacaklarını söyledi.
Köylünün çiftçinin kalkınmasının fabrika bacasından geçtiğine inandığını söyleyen Gökalp şu değerlendirmeyi yaptı:
Türkiye`de nüfusun yaklaşık yarısına yakınını oluşturan köylü ve çiftçilerimizi refaha kavuşturmak,onların gelirlerini artırarak hayat seviyelerini yükseltmek için Tarım-Sanayi Entegrasyonunun mutlaka sağlanması gereklidir. Bakanlık olarak kısa dönemde süt üretimi ve pazarlanmasına dair düzenlemeleri belirlemek, izlemek ve bu amaçla veri tabanı oluşturmak üzere Tarım ve Köyişleri Bakanı olarak benim bakaşkanlığımda Bakanlığım, Devlet Planlama Teşkilatı, Hazine Müsteşarlığı, Dış Ticaret Müsteşarlığı, Süt Kooperatifleri Birliği, Damızlık Sığır Yetiştiricileri Merkez Birliği, Türkiye Ziraat Odaları Birliği ve Süt ve Et Sanayicileri Birliği`nden temsilcilerin iştiraki ile Süt Konseyi oluşturulmuştur. Benim Tarım ve Köyişleri Bakanı olarak göreve başladığımın ilk aylarında 60-70 bin lira olan üreticinin ürettiği sütün kilogram fiyatı aldığımız tedbirler neticesinde 4 ay gibi kısa bir süre içerisinde 120 bin liraya kadar çıkmıştır. Bugünkü tarih itibariyle üreticinin ürettiği sütün kilogram fiyatı İzmir`de 202-210 bin,Anadolu`nun bazı şehirlerinde 230 bin lira düzeyindedir. Bu fiyatlarda, sütte aldığımız tedbirlerin gerçekliğini ortaya koymaktadır.
Süt ile yem fiyatı oranının istenilen düzeyde olması için girdi fiyatlarının düşürülmesi, gerektiğini belirten Gökalp, bu konudaki çalışmalarının sürdüğünü ifade etti. Süt sanayinin kayıt alına alınması, karma yemde, süt ve süt ürünlerinde KDV oranının düşürülmesine yönelik çalışmalar yaptıklarını anlatan Gökalp, işlenmiş içme sütü tüketimini artırmak amacıyla bir kampanya başlatacaklarını sözlerine ekledi.
SETBİR: Kayıtdışı önlensin:
Türkiye, Süt, Et, Gıda Sanayicileri ve Üreticileri Birliği (SETBİR) Genel Sekreteri Prof. Dr. Erkan Benli, konuyla ilgili olarak DÜNYA`ya yaptığı açıklamada, süt fiyatlarının ihale yöntemi ile belirlendiğine dikkat çekerek şunları söyledi:
Türkiye`de üretilen toplam sütün ancak yüzde 15-20`si kayıt içi, vergi ödeyen süt sanayicisine gider. Sütün geri kalanı, vergi vermeyen kayıt dışı ve kontrol dışı üretim yapan kesime gider. Süt sanayii büyük ölçüde karlarla çalışan bir sanayi dalı değildir. Eğer öyle olsaydı bu sanayi dalına giren firma sayısı çok az sayıda olmazdı.Özellikle son yıllarda bu konuda yatırım yapan yerli firmaların olmaması, sektörün karlılığı konusunda kanımızca iyi bir göstergedir.
ABD`de bir süre önce yaşanan olayda ABD Tarım Bakanlığı elindeki bir fonu kullanarak piyasaya girerek süt alımı yaptığını hatırlatan Erkan Benli, SETBİR Bakanlık bünyesinde böyle bir fonun oluşmasına katkıda bulunacağını yazılı ve sözlü ifade etmiştir dedi.
Üretici eylem planı hazırlıyor:
Ege Bölgesi`ndeki üreticiler ise yaşanan gelişmelerden sonra üretim bölgelerinde toplantılar yaparak eylem planı hazırlıyorlar. Önceki gün Ödemiş`te yapılan toplantıya çok sayıda üretici katıldı. Toplantıda değişik eylem biçimleri gündeme gelirken bir çok üretici sanayicilere verdikleri sütü protesto amacıyla bedava olarak halka dağıtmayı önerdi.
Süt sanayicilerinin süt alım fiyatlarını 25-30 bin lira düşürmesinden sonra başlayan üretici-sanayici tartışmasına çözüm aranırken, Rekabet Kurumu devreye girdi. DÜNYA`nın bir haftadan beri konuyla ilgili yayınları sektör tarafından ilgiyle izlenirken, Tarım ve Köyişleri Bakanı Prof.Dr. Hüsnü Yusuf Gökalp, Rekabet Kurumu Başkanı Prof.Dr. Tamer Müftüoğlu ve SETBİR Genel Sekreteri Prof.Dr. Erkan Benli, konuyla ilgili görüşlerini ve çözüm önerilerini DÜNYA`ya açıkladılar.
Rekabet Kurumu Başkanı Prof.Dr. Tamer Müftüoğlu, bir çok tarım ürününde olduğu gibi süt konusunda da fiyat oluşumunun tamamen serbest piyasa şartlarına bırakılmasının sosyal sorunlara neden olacağını belirtti. Bu konudaki görüşlerini ve önerilerini Tarım ve Köyişleri Bakanlığı`na yazılı olarak bildirdiklerini hatırlatan Müftüoğlu DÜNYA`ya şu bilgileri verdi:
Yaptığımız incelemeler sonucunda ABD ve Avrupa`da bu tür sorunları çözmek amacıyla sektörel seviyede düzenleyici kuruluşların olduğunu gördük. Türkiye`de de buna benzer bir kurumun oluşturulması sorunun köklü bir biçimde çözümünde etkili olacaktır. Biz bu amaçla Tarım ve Köyişleri Bakanlığına yazılı olarak görüşlerimizi açıkladık. DÜNYA Gazetesi olarak konuyu gündemde tutmanız hem sektör açısından, hem de bu konudaki çalışmalara önemli katkılar sağlamaktadır.
Rekabet Kurumu Başkanı Prof.Dr.Tamer Müftüoğlu imzasıyla Tarım Bakanlığına gönderilen yazıda özetle şu ifadeler yer alıyor:
Sütün kısa zamanda bozulabilir yapıda olması, süt piyasasında karşılaşılan sorunların temelini oluşturmaktadır. Üretici sütü hemen satma mecburiyetinde olduğundan, sanayici bu noktada pazar üzerinde büyük bir güce sahip olmaktadır. Bu sebeple, süt toplama ve soğutma komplekslerine sahip olmayan üretici, sanayicinin teklif edeceği fiyattan sütü satmak zorunda kalmaktadır. Bunlara ilaveten süt üretiminde yaşanan mevsimsel dalgalanmalar, üretimin fazla olduğu dönemlerde süt fiyatının düşük belirlenmesine neden olmaktadır. Sektörde yaşanan bu özellikler, piyasada arz ve talebe etki eden güçler arasında dengesizliğe sebep vermekte, buda piyasanın istenilen şekilde çalışmasına engel olabilmektedir. Arz ve talep arasındaki bu aşırı dengesizlik, gelişmiş ülkelerde sütün taban fiyatının devlet tarafından belirlenmesini beraberinde getirmiştir. Süt piyasasına talep yönünden bakıldığında ise, sütün nakliye maliyetinin değerine göre fazla olduğu,ayrıca kolay bozulabilir bir ürün olması sebebiyle fazla riskli olduğu görülmektedir. Bu sebeple, sanayici sütü düşük fiyattan almak için çaba sarfetmekte, bu ise ihale sisteminin yeterince verimli işlemesine engel oluşturmaktadır. Süt alım sektöründe rekabetçi bir yapının tesis edilmesinde devletin piyasa müdahalesinin sektörde yaşanan sıkıntıların aşılmasında önemli rol oynayabileceği, bu nedenle Bakanlık`ın sektörde fiyat mekanizmasının oluşturulması ve süt üretiminin arz tarafının güçlendirilmesi önceliklerini gözeterek oluşturabileceği politikalarla sektöre iyileştirici katkılar sağlayabileceği düşünülmektedir.
Gökalp: Girdi maliyetlerini düşüreceğiz:
Tarım ve Köyişleri Bakanı Prof.Dr. Hüsnü Yusuf Gökalp ise, yaptığı açıklamada DÜNYA`nın süt ile ilgili yayınlarını büyük bir dikkatle incelediğini belirterek sütte girdi fiyatlarının düşürülmesi ve süt fiyatlarının yükseltilmesi gerektiğini belirterek, tarım-sanayi entegrasyonunu sağlayacaklarını söyledi.
Köylünün çiftçinin kalkınmasının fabrika bacasından geçtiğine inandığını söyleyen Gökalp şu değerlendirmeyi yaptı:
Türkiye`de nüfusun yaklaşık yarısına yakınını oluşturan köylü ve çiftçilerimizi refaha kavuşturmak,onların gelirlerini artırarak hayat seviyelerini yükseltmek için Tarım-Sanayi Entegrasyonunun mutlaka sağlanması gereklidir. Bakanlık olarak kısa dönemde süt üretimi ve pazarlanmasına dair düzenlemeleri belirlemek, izlemek ve bu amaçla veri tabanı oluşturmak üzere Tarım ve Köyişleri Bakanı olarak benim bakaşkanlığımda Bakanlığım, Devlet Planlama Teşkilatı, Hazine Müsteşarlığı, Dış Ticaret Müsteşarlığı, Süt Kooperatifleri Birliği, Damızlık Sığır Yetiştiricileri Merkez Birliği, Türkiye Ziraat Odaları Birliği ve Süt ve Et Sanayicileri Birliği`nden temsilcilerin iştiraki ile Süt Konseyi oluşturulmuştur. Benim Tarım ve Köyişleri Bakanı olarak göreve başladığımın ilk aylarında 60-70 bin lira olan üreticinin ürettiği sütün kilogram fiyatı aldığımız tedbirler neticesinde 4 ay gibi kısa bir süre içerisinde 120 bin liraya kadar çıkmıştır. Bugünkü tarih itibariyle üreticinin ürettiği sütün kilogram fiyatı İzmir`de 202-210 bin,Anadolu`nun bazı şehirlerinde 230 bin lira düzeyindedir. Bu fiyatlarda, sütte aldığımız tedbirlerin gerçekliğini ortaya koymaktadır.
Süt ile yem fiyatı oranının istenilen düzeyde olması için girdi fiyatlarının düşürülmesi, gerektiğini belirten Gökalp, bu konudaki çalışmalarının sürdüğünü ifade etti. Süt sanayinin kayıt alına alınması, karma yemde, süt ve süt ürünlerinde KDV oranının düşürülmesine yönelik çalışmalar yaptıklarını anlatan Gökalp, işlenmiş içme sütü tüketimini artırmak amacıyla bir kampanya başlatacaklarını sözlerine ekledi.
SETBİR: Kayıtdışı önlensin:
Türkiye, Süt, Et, Gıda Sanayicileri ve Üreticileri Birliği (SETBİR) Genel Sekreteri Prof. Dr. Erkan Benli, konuyla ilgili olarak DÜNYA`ya yaptığı açıklamada, süt fiyatlarının ihale yöntemi ile belirlendiğine dikkat çekerek şunları söyledi:
Türkiye`de üretilen toplam sütün ancak yüzde 15-20`si kayıt içi, vergi ödeyen süt sanayicisine gider. Sütün geri kalanı, vergi vermeyen kayıt dışı ve kontrol dışı üretim yapan kesime gider. Süt sanayii büyük ölçüde karlarla çalışan bir sanayi dalı değildir. Eğer öyle olsaydı bu sanayi dalına giren firma sayısı çok az sayıda olmazdı.Özellikle son yıllarda bu konuda yatırım yapan yerli firmaların olmaması, sektörün karlılığı konusunda kanımızca iyi bir göstergedir.
ABD`de bir süre önce yaşanan olayda ABD Tarım Bakanlığı elindeki bir fonu kullanarak piyasaya girerek süt alımı yaptığını hatırlatan Erkan Benli, SETBİR Bakanlık bünyesinde böyle bir fonun oluşmasına katkıda bulunacağını yazılı ve sözlü ifade etmiştir dedi.
Üretici eylem planı hazırlıyor:
Ege Bölgesi`ndeki üreticiler ise yaşanan gelişmelerden sonra üretim bölgelerinde toplantılar yaparak eylem planı hazırlıyorlar. Önceki gün Ödemiş`te yapılan toplantıya çok sayıda üretici katıldı. Toplantıda değişik eylem biçimleri gündeme gelirken bir çok üretici sanayicilere verdikleri sütü protesto amacıyla bedava olarak halka dağıtmayı önerdi.