Savaşın Türkiye`ye maliyeti büyük
Güncelleme Tarihi:
Oluşturulma Tarihi: Ekim 25, 2002 13:57
Morgan Stanley tarafından hazırlanan rapora göre, ABD`nin olası Irak operasyonunun, Türkiye ekonomisine maliyeti 9-15.5 milyar dolar
ABD`nin olası Irak operasyonununTürkiye ekonomisine 9- 15.5 milyar dolar arasında mali külfet yükleyeceği bildirildi.
Bu yük, Türkiye`nin 1999 Ağustos ayında yaşadığı büyük deprem felaketinin yüküne eşdeğer bulunuyor.
New York`un önde gelen finans kuruluşlarından Morgan Stanley tarafından hazırlanan raporda, Irak savaşının Türkiye açısından siyasi ve ekonomik sonuçları olacağında şüphe yoktur.
Bizim görüşümüze göre, Saddam rejimini devirmeye yönelik girişim, sadece Irak`ta Pandora`nın kutusunun açılmasına neden olmayacak, aynı zamanda Türkiyeve tüm Ortadoğu açısından öngörülemeyecek sonuçlar doğuracaktır denildi.
TÜRKİYE KOALİSYONA KATILIR
Araştırmada, Kuzey Irak`ta kurulması olası bağımsız bir kürt devletinin Türkiye açısından siyasi, ekonomik ve güvenlik sorunları yaratacak olmasına rağmen, Türkiye`nin Irak`a yönelik çok taraflı bir operasyona katılmakta fazla çekingen davranmayacağı iddiası da ortaya atıldı. Morgan Stanley raporunda, savaşlardan sonra her zaman galiplerin, kurum ve ticari ilişkilerin oluşmasına yön verdiklerinin farkında olan Türkler, her ne kadar savasakarşıiseler de, kritik önem taşıyan komşularının (Irak`ın) yeniden şekillendirilmesi aşamasının dışında kalmak istemeyeceklerdir görüşüne yer verildi. Savaştan sonra Irak`ın kaosa sürüklenebileceği ya da Bağdat`ta Türkiye`ye düşman bir yönetimin iş başına gelebileceğine işaret edilen raporda, kuzey Irak`ta kurulacak bağımsız bir kürt devletininTürkiye açısından problem yaratacağı ve bölgede istikrarı bozacağı da kaydedildi.
ABD YÜKÜ AZALTMAK İÇİN NE YAPACAK
Savaşın Türkiye ekonomisine maliyetinin 15.5 milyar doları bulacağı tahminine yer verilen raporda, ABD`nin bu yükü bir parça hafifletmek amacıyla, Türkiye`nin askeri borçlarının 5 milyar dolarlıkkısmını silmesinin beklendiği, ayrıca Türkiye ile bir serbest ticaret anması imzalayabileceği görüşü savunuldu. ABD`nin buna ek olarak Türkiye`nin AB üyeliği konusundaki siyasi desteğini sürdüreceği ve birİMF anlaşması sağlaması da bekleniyor.
ZARARIN DÖKÜMÜ
Morgan Stanley raporunun, Türkiye açısından savaşın maliyetinin neolacağının araştırıldığı bölümde, henüz finansal ve siyasal karmaşadan kurtulamamış olan Türk ekonomisi açısından savaşın maliyetinin, sağlayacağı menfaatten daha fazla olacağı net biçimde vurgulandı.
Körfez savaşı öncesinde Irak`ın, Türkiye`nin 2. büyük ticari ortağı olduğunu hatırlatan Morgan Stanley, savaştan önce 2.5 milyar dolar olan iki ülke arasındaki ticaret hacminin savaştan sonra 122 milyon dolara gerilediğine de dikkati çekti. Tahminimize göre savaşın Türkiye`ye maliyeti ilk yıl içinde 15.5milyar dolara kadar yükselebilecektir denilen raporda, buna Türkiye`nin savaş yüzünden alacağı borçların getireceği faiz yükünün dahil olmadığı kaydedildi. Morgan Stanley uzmanlarına göre zararın dökümü şöyle: -İhracat kaybı: 1-2 milyar dolar -Petrol akışından elde edilen gelir kaybi: 1.5 milyar dolar -Hizmet geliri kaybı: 500 milyon dolar -Pahalı petrol satın almanın getireceği ek yük: 2.5 milyar dolar -Turizm geliri kaybı: 2- 3.5 milyar dolar -Savaş yüzünden satın alınacak askeri malzeme için yapılacak harcama: 1.5 ila 3 milyar dolar -İç tüketimde görülecek düşüş yüzünden ekonominin uğrayacağı zarar: 2.5 milyar dolar.
Raporda, artacak petrol fiyatlarının Türkiye`de ekonomik büyümeyi yavaşlatacağına, enflasyonist baskıları arttıracağına, askeri harcamaların artmasının ise istikrar programını tehlikeye atacağına dikkat çekildi.
VAATLER TUTULMADI
Öte yandan Amerikan hükümetinin Körfez savaşı öncesinde Türkiye`yeyılda 1 milyar dolar uluslararası yardım vaadinde bulunduğunu hatırlatan Morgan Stanley, ancak Türkiye`nin hiçbir şekilde doğrudansavaş tazminatı almadığını ve Türk makamlarının bu kez konuya bu kadarbüyük ihtiyatla yaklaşmalarının gerekçesinin bu olduğunu kaydetti. Raporda, Türkler, tarihin tekerrür etmesini istemiyorlar denildi.
Bu yük, Türkiye`nin 1999 Ağustos ayında yaşadığı büyük deprem felaketinin yüküne eşdeğer bulunuyor.
New York`un önde gelen finans kuruluşlarından Morgan Stanley tarafından hazırlanan raporda, Irak savaşının Türkiye açısından siyasi ve ekonomik sonuçları olacağında şüphe yoktur.
Bizim görüşümüze göre, Saddam rejimini devirmeye yönelik girişim, sadece Irak`ta Pandora`nın kutusunun açılmasına neden olmayacak, aynı zamanda Türkiyeve tüm Ortadoğu açısından öngörülemeyecek sonuçlar doğuracaktır denildi.
TÜRKİYE KOALİSYONA KATILIR
Araştırmada, Kuzey Irak`ta kurulması olası bağımsız bir kürt devletinin Türkiye açısından siyasi, ekonomik ve güvenlik sorunları yaratacak olmasına rağmen, Türkiye`nin Irak`a yönelik çok taraflı bir operasyona katılmakta fazla çekingen davranmayacağı iddiası da ortaya atıldı. Morgan Stanley raporunda, savaşlardan sonra her zaman galiplerin, kurum ve ticari ilişkilerin oluşmasına yön verdiklerinin farkında olan Türkler, her ne kadar savasakarşıiseler de, kritik önem taşıyan komşularının (Irak`ın) yeniden şekillendirilmesi aşamasının dışında kalmak istemeyeceklerdir görüşüne yer verildi. Savaştan sonra Irak`ın kaosa sürüklenebileceği ya da Bağdat`ta Türkiye`ye düşman bir yönetimin iş başına gelebileceğine işaret edilen raporda, kuzey Irak`ta kurulacak bağımsız bir kürt devletininTürkiye açısından problem yaratacağı ve bölgede istikrarı bozacağı da kaydedildi.
ABD YÜKÜ AZALTMAK İÇİN NE YAPACAK
Savaşın Türkiye ekonomisine maliyetinin 15.5 milyar doları bulacağı tahminine yer verilen raporda, ABD`nin bu yükü bir parça hafifletmek amacıyla, Türkiye`nin askeri borçlarının 5 milyar dolarlıkkısmını silmesinin beklendiği, ayrıca Türkiye ile bir serbest ticaret anması imzalayabileceği görüşü savunuldu. ABD`nin buna ek olarak Türkiye`nin AB üyeliği konusundaki siyasi desteğini sürdüreceği ve birİMF anlaşması sağlaması da bekleniyor.
ZARARIN DÖKÜMÜ
Morgan Stanley raporunun, Türkiye açısından savaşın maliyetinin neolacağının araştırıldığı bölümde, henüz finansal ve siyasal karmaşadan kurtulamamış olan Türk ekonomisi açısından savaşın maliyetinin, sağlayacağı menfaatten daha fazla olacağı net biçimde vurgulandı.
Körfez savaşı öncesinde Irak`ın, Türkiye`nin 2. büyük ticari ortağı olduğunu hatırlatan Morgan Stanley, savaştan önce 2.5 milyar dolar olan iki ülke arasındaki ticaret hacminin savaştan sonra 122 milyon dolara gerilediğine de dikkati çekti. Tahminimize göre savaşın Türkiye`ye maliyeti ilk yıl içinde 15.5milyar dolara kadar yükselebilecektir denilen raporda, buna Türkiye`nin savaş yüzünden alacağı borçların getireceği faiz yükünün dahil olmadığı kaydedildi. Morgan Stanley uzmanlarına göre zararın dökümü şöyle: -İhracat kaybı: 1-2 milyar dolar -Petrol akışından elde edilen gelir kaybi: 1.5 milyar dolar -Hizmet geliri kaybı: 500 milyon dolar -Pahalı petrol satın almanın getireceği ek yük: 2.5 milyar dolar -Turizm geliri kaybı: 2- 3.5 milyar dolar -Savaş yüzünden satın alınacak askeri malzeme için yapılacak harcama: 1.5 ila 3 milyar dolar -İç tüketimde görülecek düşüş yüzünden ekonominin uğrayacağı zarar: 2.5 milyar dolar.
Raporda, artacak petrol fiyatlarının Türkiye`de ekonomik büyümeyi yavaşlatacağına, enflasyonist baskıları arttıracağına, askeri harcamaların artmasının ise istikrar programını tehlikeye atacağına dikkat çekildi.
VAATLER TUTULMADI
Öte yandan Amerikan hükümetinin Körfez savaşı öncesinde Türkiye`yeyılda 1 milyar dolar uluslararası yardım vaadinde bulunduğunu hatırlatan Morgan Stanley, ancak Türkiye`nin hiçbir şekilde doğrudansavaş tazminatı almadığını ve Türk makamlarının bu kez konuya bu kadarbüyük ihtiyatla yaklaşmalarının gerekçesinin bu olduğunu kaydetti. Raporda, Türkler, tarihin tekerrür etmesini istemiyorlar denildi.