Sarımsak kokusu deyip de geçme!
Güncelleme Tarihi:
Oluşturulma Tarihi: Aralık 29, 2006 09:42
Doğalgazın `emniyet sübapı` çürük sarmısak kokusunun Türkiye`de tasarruf tedbiri olarak görüldüğü ortaya çıktı. Kendine has kokusu bulunmayan doğalgaza, tüm dünyada, kaçakları kolay fark etmek, patlama ve zehirlenmenin önüne geçmek için dağıtım noktalarında kokulandırıcı (çürük sarımsak kokusu) ekleniyor. Türkiye`de üretilmeyen bu koku, ithal edilerek gaz firmalarına satılıyor.
Dünyada çürük sarımsak kokusunu yalnızca ABD`li Chevron ve Fransız Arkema üretiyor. Türkiye`de Chevron`u Odo Gaz ve Arkema`yı Promis firmaları temsil ediyor.
Promis`in sahibi Emin Caner, Bazı şehirlerde `Masraf oluyor` diye kokuyu ya az ekliyorlar ya da eklemiyorlar. Bazen `Yurtdışından zaten biraz kokulu geliyor` diye idare ediliyor. Düzgün kokulandırma yapılmazsa gaz kaçağında ya patlama ya da zehirlenme olur dedi.
Odo Gaz`ın satış yetkilisi Onur Erdal da, Yurtdışında koku kullanmayan gaz şirketi yakalanırsa kapatılır. Türkiye`de ise gaz şirketleri tasarruf amacıyla eklemiyor.
TSE metreküpte 8 mg, Botaş 15 mg kullanın diyor. Ancak bazıları kışın 4 mg kullanıyor, yazın hiç kullanmıyor. Bu ortaya çıkmıyor çünkü gaz şirketleri kendi borusundaki denetlemeyi kendisi yapıyor diye konuştu.
Borulara yapışıyor
Türkiye`de kokulandırıcının sık sık yanlış kullanıldığı da belirtiliyor. Yapışkan bir sıvı olan çürük sarımsak kokusunun alçak basınçta kullanılması gerekiyor.
Ancak Türkiye`deki sıklıkla yüksek basınçta kullanıldığından gaza az nüfuz ediyor ve sıvı halde kalıp boru çeperlerine yapışıyor.
`Kokuyor` diye lokantaya alınmadı Promis`in sahibi Emin Caner, doğalgaz kokusu olarak bilinen çürük sarımsak kokusunun çok güçlü bir madde olduğunu belirterek, Bir keresinde yere bir damla koku damlamış. Üstüne basmışım. Lokantaya gidince `Gaz mı saçıyorsunuz` diye korkup içeri bile almadılar. Koku ayakkabıdan bir hafta çıkmadı dedi.
Çürük sarımsak kokusu, THT ve TBM adlı kimyasallarla sağlanıyor. Türkiye dahil, Akdeniz ülkelerinde mutfaklarda çok baharat olduğu için THT kokusu tek başına fark edilmiyor. Bu yüzden TBM eklenerek kesifleştiriliyor. Türkiye`de 2007`de yaklaşık 100 ton koku kullanılması bekleniyor. Bu da yaklaşık 1 milyon dolarlık bir pazar oluşturuyor.
Dünyada çürük sarımsak kokusunu yalnızca ABD`li Chevron ve Fransız Arkema üretiyor. Türkiye`de Chevron`u Odo Gaz ve Arkema`yı Promis firmaları temsil ediyor.
Promis`in sahibi Emin Caner, Bazı şehirlerde `Masraf oluyor` diye kokuyu ya az ekliyorlar ya da eklemiyorlar. Bazen `Yurtdışından zaten biraz kokulu geliyor` diye idare ediliyor. Düzgün kokulandırma yapılmazsa gaz kaçağında ya patlama ya da zehirlenme olur dedi.
Odo Gaz`ın satış yetkilisi Onur Erdal da, Yurtdışında koku kullanmayan gaz şirketi yakalanırsa kapatılır. Türkiye`de ise gaz şirketleri tasarruf amacıyla eklemiyor.
TSE metreküpte 8 mg, Botaş 15 mg kullanın diyor. Ancak bazıları kışın 4 mg kullanıyor, yazın hiç kullanmıyor. Bu ortaya çıkmıyor çünkü gaz şirketleri kendi borusundaki denetlemeyi kendisi yapıyor diye konuştu.
Borulara yapışıyor
Türkiye`de kokulandırıcının sık sık yanlış kullanıldığı da belirtiliyor. Yapışkan bir sıvı olan çürük sarımsak kokusunun alçak basınçta kullanılması gerekiyor.
Ancak Türkiye`deki sıklıkla yüksek basınçta kullanıldığından gaza az nüfuz ediyor ve sıvı halde kalıp boru çeperlerine yapışıyor.
Çürük sarımsak kokusu, THT ve TBM adlı kimyasallarla sağlanıyor. Türkiye dahil, Akdeniz ülkelerinde mutfaklarda çok baharat olduğu için THT kokusu tek başına fark edilmiyor. Bu yüzden TBM eklenerek kesifleştiriliyor. Türkiye`de 2007`de yaklaşık 100 ton koku kullanılması bekleniyor. Bu da yaklaşık 1 milyon dolarlık bir pazar oluşturuyor.