PO, ‘ev’e girmeye hazırlanıyor
Güncelleme Tarihi:
Oluşturulma Tarihi: Şubat 17, 2003 09:37
Petrol Ofisi A.Ş. (PO) Genel Müdürü Ertuğrul Tuncer, akaryakıt pazarlama şirketi olmaktan çıkıp, bir enerji şirketine dönüşmek istediklerini söyledi. 2003 planları içinde LPG sektörüne girmeye öncelik verdiklerini belirten Tuncer, ‘‘Oto LPG ile zaten bu sektöre adım attık. Yerel bir LP şirketi satın alıp, tüp dolum ve dağıtım işine de girmek istiyoruz’’ dedi.
PETROL Ofisi A.Ş. (POAŞ) Genel Müdürü Ertuğrul Tuncer, akaryakıt pazarlama şirketi olmaktan çıkıp, bir enerji şirketine dönüşmek istediklerini söyledi. Bu amaçla 2003 planları içinde LPG sektörüne girmeye öncelik verdiklerini belirten Ertuğrul Tuncer, ‘‘Oto LPG ile zaten bu sektöre adım attık. Yerel bir LP şirketi satın alıp, tüp dolum ve dağıtım işine de girmek istiyoruz’’ dedi.
Petrol Ofisi istasyonlarının akaryakıt pazarlamasında birinci ligde olduğunu söyleyen Ertuğrul Tuncer, büyük potansiyel gördükleri ikinci ligde ‘‘Erk’’ markalı yeni bir istasyon zinciri oluşturacaklarını belirtti.
Tüpraş`ın özelleştirilmesiyle de ilgilendiklerini vurgulayan POAŞ Genel Müdürü Ertuğrul Tuncer ile akaryakıt sektörünün genel durumunu ve sorunların yanısıra POAŞ`ın yeni yatırımlarını konuştuk.
Akaryakıt sektörü geçen yılı nasıl geçirdi?
- Geçen yıl Türkiye`deki benzin piyasası yüzde 5 daraldı. Motorin piyasası püzde 5 büyüdü, ama bu rakam kandırıcı. Çünkü daha önce Irak`tan gelen ve sınır ticareti adı altında giren akaryakıt bu rakamların içinde yoktu. Geçen yıl bu olaylara bir son verildi, artık sınırdan akaryakıt ticareti yapılmıyor. Irak`tan motorin gelmeyince, pazar sanki bir önceki yıla göre yüzde 5 büyümüş gibi göründü.
1998`de geçilen Akaryakıtta otomatik fiyatlandırma mekanizması tam olarak işliyor mu?
- Ham petrol, dolayısıyla petrol ürünleri çok doğurgan bir zam etkisi görüyor. Petroldeki artışlar, birçok ürüne otomatikman yansıyor. 1998`de Türkiye`de akaryakıt otomatik fiyatlandırma mekanizması diye bir sisteme geçildi. Bu mekanizma için de Akdeniz piyasasındaki uluslararası fiyatlar dikkate alınıyor. Uluslararası fiyatlar artı-eksi yüzde 3 değiştiğinde bunun Türkiye`deki fiyatlara otomatik yansıması lazım. Artış olduğunda bu yansıtılıyor, ama eksi üç değiştiğinde hükümetler bunu tercih etmiyor, yine yüksek vergiler alıyor. ÖTV ve KDV yoluyla Hazine`nin toptan vergi gelirleri içinde akaryakıt yüzde 25 pay alıyor. Geçen yıldan bu yana vergiler de on puan arttı. Vergi oranı benzinde yüzde 70, motorinde yüzde 60`lara geldi.
Sektördeki kár marjları yeterli mi?
- Kár marjları en azından 2000 yılındaki düzeyine getirilmeli. Bu kár marjlarıyla bu sektörün ayakta kalması imkansız. Kár marjı benzinde 10 sent, motorinde 8 sent düzeyine çıkarılmalı.
2002, Petrol Ofisi açısından nasıldı?
- Olumsuz dış etkenlere rağmen başarılı bir yıl geçirdik. Benzinde pazar payını yüzde 1 artırarak, yüzde 26.6`ya, motorinde ise yüzde 0.8 artırarak yüzde 35.9`a çıkardık. 2001`de 2.9 milar dolar olan ciromuz, 2002`de 4 milyar dolara çıktı. 2003 hedefimiz ise 4.2 milyar dolar. Madeni yağda ilk kez 100 bin tonu geçen bir satışa ulaştık. Yüzde 35`lik bir pazar payımız var. 14 ülkeye ihracat yapıyoruz.
PO`yu devraltıktan bugüne ne kadarlık yatırım yaptınız?
- İstasyon ve lojistik tesislere ilk yıl 88 milyon dolar, ikinci yıl 63 milyon dolar yatırım yaptık. 2003`te de bir 55 milyon dolarlık yatırım daha yapmayı planlıyoruz.
Oto LPG pazarından memnun musunuz?
- Oto LPG pazarı çok hızlı şekilde büyüdü, ama arkasındaki vergi desteği çekildikten sonra daha düz bir seyir izliyor. Petrol Ofisi olarak piyasanın yüzde 35`ine sahip bir hale geldik. Yaklaşık 900 oto LPG istasyonumuz var.
LPG pazarında yeni yatırım düşünüyor musunuz?
- 2003 planlarımız arasında öncelikli olarak LPG sektörüne girmek yer alıyor. Petrol Ofisi, akaryakıt pazarlama şirketi olmaktan çıkıp, bir enerji şirketine dönüşsün istiyoruz. Zaten oto LPG ile sektöre adım attık. Ama bir LPG şirketi satın almak ve dağıtım yapan kuruluş haline gelmek istiyoruz. Yerel LPG şirketini satın alınca, tüp dolum ve dağıtım işine de gireceğiz. Bu amaçla Rize`de bir LPG deposu inşaatımız var. Rize, Gürcistan, Azerbaycan ve Türkmenistan`a yani ham maddeye çok yakın bir yer.
Operasyon uzun sürmezse petrol 25 dolara geriler
Olası bir Irak operasyonunun petrol fiyatlarını nasıl etkileyeceğini düşünüyorsunuz?
- Benim beklentim ise bu operasyonun uzun süreli olmayacağı yönünde. Petrolün varil fiyatının 35-38 dolarlara çıktıktan sonra 22-25 dolar seviyesinde seyredeceğini düşünüyorum. Irak operasyonu ve petrol fiyatları konusunda değişik senaryolar var. İyimser senaryo, ABD operasyonu yapacak, ama çok kısa sürecek ve bu süreçte petrolün varil fiyatı 36 dolara çıkacak. Operasyon hemen sona ereceği için daha sonra petrol fiyatları 20 dolara kadar inecek. Ya da Saddam, kendi ülkesindeki petrol tesislerini bombalayacak ve Irak petrolü uzun süre devre dışı kalacak. Bu durumda petrol fiyatları 40 doların üzerine çıkacak, sonra 30 dolara gerileyecek. En kötü senaryo Saddam`ın komşu ülkelerdeki petrol tesislerine zarar vererek, büyük bir krize yol açması. Böyle olursa, petrol fiyatları 80 dolara kadar çıkacak, sonra 50 dolara düşecek.
Tüpraş`la ilgileniyoruz
Özelleştirilmesi planlanan Tüpraş`la ilgileniyor musunuz?
- Bugünkü mevzuata göre ancak bir önceki yıl sattığınızın yüzde 40`ı kadar ithalat yapabiliyorsunuz. Serbest ithalat olduğu zaman Tüpraş`ın pazarlama organizasyonu olmazsa, Tüpraş bundan zarar görebilir. Tüpraş 3 gün vadeyle akaryakıt satıyor, serbest ithalat yaparsanız 60 gün vadeyle alıyorsunuz. Bu durum Tüpraş aleyhine rekabet yaratacak. Burada yapılacak en akıllıca işlerden biri, pazarlama şirketlerinin Tüpraş`tan hisse almaları olabilir. Tüpraş özelleştirmesi bizim için ilginç olabilir. Ama buna hissedarlarımız karar verecek. Akılcı bir şekilde yabancı şirketlerle oluşturulacak konsorsiyumlarla Tüpraş`la ilgileniyoruz.
İkinci lige yeni marka
İstasyon yatırımlarınız devam ediyor mu?
- Türkiye genelinde 3 bin 800 istasyonumuz var. Devraldığımız istasyonların fiziki standartlarını geliştirmek için başlattığımız değişim projesi kapsamında, büyüklüğü ve satış hacmine göre istasyon başına 40-50 bin dolarlık yatırım gerekiyor. Ama öyle istasyonlar var ki, bu yatırımı size geri döndürmüyor. Ya bu istasyonu kapatacaksınız ya da öyle kalacak, ama bu da sizin imaj yatırımını zedeler. Ancak belli bir potansiyeli olan bu istasyonları da kapbetmemek için ikinci bir marka yarattık. Böylece bazı istasyonların değişimi için 8-10 bin dolarlık bir yatırım yeterli olacak. Petrol Ofisi Türkiye`nin birinci liginde, yeni markamız Erk, ikinci ligde rekabet edecek. Erk markalı zincirde, yaklaşık 800 istasyon olacak.
ERTUĞRUL TUNCER
PETROL Ofisi A.Ş. (POAŞ) Genel Müdürü Ertuğrul Tuncer, 1939 İstanbul doğumlu. Tuncer, 1963 yılında Robert Kolej, İş İdaresi ve Ekonomi Bölümü`nü bitirdi. Daha sonra iki yıl Almanya`da kaldı. 1967 yılında Mobil`de çalışmaya başladı. Burada değişik kademelerde yöneticilik yaptıktan sohnra 1994 yılında Mobil Türkiye Genel Müdürü oldu. Aralık 1996`da BP ve Mobil`in birleşmesinin ardından BP Genel Müdürlüğü ve BP Türkiye`nin Başkanlığı`nı üstlendi. Temmuz 2000`de POAŞ Genel Müdürü oldu.
PETROL Ofisi A.Ş. (POAŞ) Genel Müdürü Ertuğrul Tuncer, akaryakıt pazarlama şirketi olmaktan çıkıp, bir enerji şirketine dönüşmek istediklerini söyledi. Bu amaçla 2003 planları içinde LPG sektörüne girmeye öncelik verdiklerini belirten Ertuğrul Tuncer, ‘‘Oto LPG ile zaten bu sektöre adım attık. Yerel bir LP şirketi satın alıp, tüp dolum ve dağıtım işine de girmek istiyoruz’’ dedi.
Petrol Ofisi istasyonlarının akaryakıt pazarlamasında birinci ligde olduğunu söyleyen Ertuğrul Tuncer, büyük potansiyel gördükleri ikinci ligde ‘‘Erk’’ markalı yeni bir istasyon zinciri oluşturacaklarını belirtti.
Tüpraş`ın özelleştirilmesiyle de ilgilendiklerini vurgulayan POAŞ Genel Müdürü Ertuğrul Tuncer ile akaryakıt sektörünün genel durumunu ve sorunların yanısıra POAŞ`ın yeni yatırımlarını konuştuk.
Akaryakıt sektörü geçen yılı nasıl geçirdi?
- Geçen yıl Türkiye`deki benzin piyasası yüzde 5 daraldı. Motorin piyasası püzde 5 büyüdü, ama bu rakam kandırıcı. Çünkü daha önce Irak`tan gelen ve sınır ticareti adı altında giren akaryakıt bu rakamların içinde yoktu. Geçen yıl bu olaylara bir son verildi, artık sınırdan akaryakıt ticareti yapılmıyor. Irak`tan motorin gelmeyince, pazar sanki bir önceki yıla göre yüzde 5 büyümüş gibi göründü.
1998`de geçilen Akaryakıtta otomatik fiyatlandırma mekanizması tam olarak işliyor mu?
- Ham petrol, dolayısıyla petrol ürünleri çok doğurgan bir zam etkisi görüyor. Petroldeki artışlar, birçok ürüne otomatikman yansıyor. 1998`de Türkiye`de akaryakıt otomatik fiyatlandırma mekanizması diye bir sisteme geçildi. Bu mekanizma için de Akdeniz piyasasındaki uluslararası fiyatlar dikkate alınıyor. Uluslararası fiyatlar artı-eksi yüzde 3 değiştiğinde bunun Türkiye`deki fiyatlara otomatik yansıması lazım. Artış olduğunda bu yansıtılıyor, ama eksi üç değiştiğinde hükümetler bunu tercih etmiyor, yine yüksek vergiler alıyor. ÖTV ve KDV yoluyla Hazine`nin toptan vergi gelirleri içinde akaryakıt yüzde 25 pay alıyor. Geçen yıldan bu yana vergiler de on puan arttı. Vergi oranı benzinde yüzde 70, motorinde yüzde 60`lara geldi.
Sektördeki kár marjları yeterli mi?
- Kár marjları en azından 2000 yılındaki düzeyine getirilmeli. Bu kár marjlarıyla bu sektörün ayakta kalması imkansız. Kár marjı benzinde 10 sent, motorinde 8 sent düzeyine çıkarılmalı.
2002, Petrol Ofisi açısından nasıldı?
- Olumsuz dış etkenlere rağmen başarılı bir yıl geçirdik. Benzinde pazar payını yüzde 1 artırarak, yüzde 26.6`ya, motorinde ise yüzde 0.8 artırarak yüzde 35.9`a çıkardık. 2001`de 2.9 milar dolar olan ciromuz, 2002`de 4 milyar dolara çıktı. 2003 hedefimiz ise 4.2 milyar dolar. Madeni yağda ilk kez 100 bin tonu geçen bir satışa ulaştık. Yüzde 35`lik bir pazar payımız var. 14 ülkeye ihracat yapıyoruz.
PO`yu devraltıktan bugüne ne kadarlık yatırım yaptınız?
- İstasyon ve lojistik tesislere ilk yıl 88 milyon dolar, ikinci yıl 63 milyon dolar yatırım yaptık. 2003`te de bir 55 milyon dolarlık yatırım daha yapmayı planlıyoruz.
Oto LPG pazarından memnun musunuz?
- Oto LPG pazarı çok hızlı şekilde büyüdü, ama arkasındaki vergi desteği çekildikten sonra daha düz bir seyir izliyor. Petrol Ofisi olarak piyasanın yüzde 35`ine sahip bir hale geldik. Yaklaşık 900 oto LPG istasyonumuz var.
LPG pazarında yeni yatırım düşünüyor musunuz?
- 2003 planlarımız arasında öncelikli olarak LPG sektörüne girmek yer alıyor. Petrol Ofisi, akaryakıt pazarlama şirketi olmaktan çıkıp, bir enerji şirketine dönüşsün istiyoruz. Zaten oto LPG ile sektöre adım attık. Ama bir LPG şirketi satın almak ve dağıtım yapan kuruluş haline gelmek istiyoruz. Yerel LPG şirketini satın alınca, tüp dolum ve dağıtım işine de gireceğiz. Bu amaçla Rize`de bir LPG deposu inşaatımız var. Rize, Gürcistan, Azerbaycan ve Türkmenistan`a yani ham maddeye çok yakın bir yer.
Operasyon uzun sürmezse petrol 25 dolara geriler
Olası bir Irak operasyonunun petrol fiyatlarını nasıl etkileyeceğini düşünüyorsunuz?
- Benim beklentim ise bu operasyonun uzun süreli olmayacağı yönünde. Petrolün varil fiyatının 35-38 dolarlara çıktıktan sonra 22-25 dolar seviyesinde seyredeceğini düşünüyorum. Irak operasyonu ve petrol fiyatları konusunda değişik senaryolar var. İyimser senaryo, ABD operasyonu yapacak, ama çok kısa sürecek ve bu süreçte petrolün varil fiyatı 36 dolara çıkacak. Operasyon hemen sona ereceği için daha sonra petrol fiyatları 20 dolara kadar inecek. Ya da Saddam, kendi ülkesindeki petrol tesislerini bombalayacak ve Irak petrolü uzun süre devre dışı kalacak. Bu durumda petrol fiyatları 40 doların üzerine çıkacak, sonra 30 dolara gerileyecek. En kötü senaryo Saddam`ın komşu ülkelerdeki petrol tesislerine zarar vererek, büyük bir krize yol açması. Böyle olursa, petrol fiyatları 80 dolara kadar çıkacak, sonra 50 dolara düşecek.
Tüpraş`la ilgileniyoruz
Özelleştirilmesi planlanan Tüpraş`la ilgileniyor musunuz?
- Bugünkü mevzuata göre ancak bir önceki yıl sattığınızın yüzde 40`ı kadar ithalat yapabiliyorsunuz. Serbest ithalat olduğu zaman Tüpraş`ın pazarlama organizasyonu olmazsa, Tüpraş bundan zarar görebilir. Tüpraş 3 gün vadeyle akaryakıt satıyor, serbest ithalat yaparsanız 60 gün vadeyle alıyorsunuz. Bu durum Tüpraş aleyhine rekabet yaratacak. Burada yapılacak en akıllıca işlerden biri, pazarlama şirketlerinin Tüpraş`tan hisse almaları olabilir. Tüpraş özelleştirmesi bizim için ilginç olabilir. Ama buna hissedarlarımız karar verecek. Akılcı bir şekilde yabancı şirketlerle oluşturulacak konsorsiyumlarla Tüpraş`la ilgileniyoruz.
İkinci lige yeni marka
İstasyon yatırımlarınız devam ediyor mu?
- Türkiye genelinde 3 bin 800 istasyonumuz var. Devraldığımız istasyonların fiziki standartlarını geliştirmek için başlattığımız değişim projesi kapsamında, büyüklüğü ve satış hacmine göre istasyon başına 40-50 bin dolarlık yatırım gerekiyor. Ama öyle istasyonlar var ki, bu yatırımı size geri döndürmüyor. Ya bu istasyonu kapatacaksınız ya da öyle kalacak, ama bu da sizin imaj yatırımını zedeler. Ancak belli bir potansiyeli olan bu istasyonları da kapbetmemek için ikinci bir marka yarattık. Böylece bazı istasyonların değişimi için 8-10 bin dolarlık bir yatırım yeterli olacak. Petrol Ofisi Türkiye`nin birinci liginde, yeni markamız Erk, ikinci ligde rekabet edecek. Erk markalı zincirde, yaklaşık 800 istasyon olacak.
ERTUĞRUL TUNCER
PETROL Ofisi A.Ş. (POAŞ) Genel Müdürü Ertuğrul Tuncer, 1939 İstanbul doğumlu. Tuncer, 1963 yılında Robert Kolej, İş İdaresi ve Ekonomi Bölümü`nü bitirdi. Daha sonra iki yıl Almanya`da kaldı. 1967 yılında Mobil`de çalışmaya başladı. Burada değişik kademelerde yöneticilik yaptıktan sohnra 1994 yılında Mobil Türkiye Genel Müdürü oldu. Aralık 1996`da BP ve Mobil`in birleşmesinin ardından BP Genel Müdürlüğü ve BP Türkiye`nin Başkanlığı`nı üstlendi. Temmuz 2000`de POAŞ Genel Müdürü oldu.