Konut`ta kavga başlıyor
Güncelleme Tarihi:
Oluşturulma Tarihi: Nisan 02, 2001 00:00
2000`in sakin ortamına güvenip TL ve döviz cinsinden kredi kullananlar, yüzde 30`luk devalüasyon sonucu zor durumda. Yaşananlar 1994 kriziyle benzerlik gösterirken, kervana `TL` zedelerin de katılması bekleniyor.
2000`de vatandaşlar tarafından yoğun ilgi gören ve bankaların da iştahını kabartan konut kredisi, ekonomik kriz ile birlikte yaşanan devalüasyon yüzünden iki tarafı yeniden karşı karşıya getirdi. Uzun vadeli konut ve otomobil kredisi kullanan vatandaşlar, yaşanan devalüasyon, artan faiz ve enflasyon oranları yüzünden zor duruma düştü. Özelikle uzun vadeli olarak kullanılan konut kredilerinde dövize ve enflasyona endekslenen faiz oranlarından zararlı çıkan vatandaşların mahkemelere akın etmesi bekleniyor.
Diğer taraftan TL kredisi alarak ev hayali kuran yatırımcılar, önümüzdeki aylarda yüzde 50`yi aşması beklenen enflasyon karşısında ne yacaklarını bilmez durumdalar. Zira uzun vadeli ve TL bazlı konut kredisi veren bankalar, ilk yılı sabit faizli sözleşmelerin takip eden yıllarında enflasyon artı sabit faiz uyguluyordu.
6 katrilyon kullanıldı
Başta kamu bankaları olan Ziraat, Halk ve Vakıf Bankası olmak üzere birçok bankanın 2000`de büyük ilgi gösterdiği tüketici kredisi miktarı 6 katrilyona yaklaştı. 3 milyona yakın kişinin kullandığı bu krediler içinde özellikle sorun teşkil etmesi beklenen uzun vadeli konut kredisi miktarı ise 673 trilyon lira. Bu miktarın 6.5 trilyonluk kısmı şimdiden kanuni takibe girmiş durumda. Artan döviz oranı ile birlikte özellikle döviz ile kredi kullanan vatandaşların yoğun davalar açması gündemde. Dövizzedeleri, düşük enflasyon ve faiz oranı beklentisi ile Türk Lirası cinsinden kredi kullananların takip etmesi bekleniyor.
Benzeri 1994`de yaşanmıştı
1994 krizi öncesinde de yoğun olarak talep gören dövize endeksli konut kredisi, kriz sonrasında yaşanan yüzde 40 devalüasyonla birlikte bankalar ile kredi kullananları karşı karşıya getirmişti. Uzun süren davalar sonucunda bazı dövizzedelerin mücadelesi haklı bulunmuş ve borçlar Türk Lirası cinsine çevrilmişti. Benzer bir mücadellenin daha yoğun olarak 2001 yılı ve sonrasında yaşanması bekleniyor. Çünkü 2000 yılı içinde kullanılan konut kredisi oranı 1994 ile kıyaslanmayacak kadar fazla miktarda. Sadece Vakıfbank`ın 100 trilyonu konut kredisi olarak kullandırdığını ve ocak 2000`de 1300 kişiye kredi verdiği düşünüldüğünde, ödenmesi gereken miktarın ne kadar fazla olduğu ve bunun muhattaplarının ne kadar çok sayıda bulunulduğu daha iyi anlaşılabilir.
İflaslar ve intiharlar
1994 deneyimine sahip bankacılara göre kredilerin geri dönmeme riski ile birlikte, haciz yolllarının devreye girmesi, banka - müşteri arasında yeni bir düzenlemenin yapılması, iflasların ve intiharların ard arda yaşanması, mahkeme kararlarının beklenmesi gibi durumların önümüzdeki aylarda sık gündeme gelmesi sözkonusu. Geçimişe bakarak kötü örnekleri veren bankacılar arasına olaya biraz daha iyimser bakanlar var. Bunlara göre de 1994`de kamu bankalarından kredi kullanan ve daha sonra mağdur duruma düşenlere yeni bir ödeme planı hazırlanmıştı. Aynı düzenlemeler şimdide gündeme gelebilir.
2000`de vatandaşlar tarafından yoğun ilgi gören ve bankaların da iştahını kabartan konut kredisi, ekonomik kriz ile birlikte yaşanan devalüasyon yüzünden iki tarafı yeniden karşı karşıya getirdi. Uzun vadeli konut ve otomobil kredisi kullanan vatandaşlar, yaşanan devalüasyon, artan faiz ve enflasyon oranları yüzünden zor duruma düştü. Özelikle uzun vadeli olarak kullanılan konut kredilerinde dövize ve enflasyona endekslenen faiz oranlarından zararlı çıkan vatandaşların mahkemelere akın etmesi bekleniyor.
Diğer taraftan TL kredisi alarak ev hayali kuran yatırımcılar, önümüzdeki aylarda yüzde 50`yi aşması beklenen enflasyon karşısında ne yacaklarını bilmez durumdalar. Zira uzun vadeli ve TL bazlı konut kredisi veren bankalar, ilk yılı sabit faizli sözleşmelerin takip eden yıllarında enflasyon artı sabit faiz uyguluyordu.
6 katrilyon kullanıldı
Başta kamu bankaları olan Ziraat, Halk ve Vakıf Bankası olmak üzere birçok bankanın 2000`de büyük ilgi gösterdiği tüketici kredisi miktarı 6 katrilyona yaklaştı. 3 milyona yakın kişinin kullandığı bu krediler içinde özellikle sorun teşkil etmesi beklenen uzun vadeli konut kredisi miktarı ise 673 trilyon lira. Bu miktarın 6.5 trilyonluk kısmı şimdiden kanuni takibe girmiş durumda. Artan döviz oranı ile birlikte özellikle döviz ile kredi kullanan vatandaşların yoğun davalar açması gündemde. Dövizzedeleri, düşük enflasyon ve faiz oranı beklentisi ile Türk Lirası cinsinden kredi kullananların takip etmesi bekleniyor.
Benzeri 1994`de yaşanmıştı
1994 krizi öncesinde de yoğun olarak talep gören dövize endeksli konut kredisi, kriz sonrasında yaşanan yüzde 40 devalüasyonla birlikte bankalar ile kredi kullananları karşı karşıya getirmişti. Uzun süren davalar sonucunda bazı dövizzedelerin mücadelesi haklı bulunmuş ve borçlar Türk Lirası cinsine çevrilmişti. Benzer bir mücadellenin daha yoğun olarak 2001 yılı ve sonrasında yaşanması bekleniyor. Çünkü 2000 yılı içinde kullanılan konut kredisi oranı 1994 ile kıyaslanmayacak kadar fazla miktarda. Sadece Vakıfbank`ın 100 trilyonu konut kredisi olarak kullandırdığını ve ocak 2000`de 1300 kişiye kredi verdiği düşünüldüğünde, ödenmesi gereken miktarın ne kadar fazla olduğu ve bunun muhattaplarının ne kadar çok sayıda bulunulduğu daha iyi anlaşılabilir.
İflaslar ve intiharlar
1994 deneyimine sahip bankacılara göre kredilerin geri dönmeme riski ile birlikte, haciz yolllarının devreye girmesi, banka - müşteri arasında yeni bir düzenlemenin yapılması, iflasların ve intiharların ard arda yaşanması, mahkeme kararlarının beklenmesi gibi durumların önümüzdeki aylarda sık gündeme gelmesi sözkonusu. Geçimişe bakarak kötü örnekleri veren bankacılar arasına olaya biraz daha iyimser bakanlar var. Bunlara göre de 1994`de kamu bankalarından kredi kullanan ve daha sonra mağdur duruma düşenlere yeni bir ödeme planı hazırlanmıştı. Aynı düzenlemeler şimdide gündeme gelebilir.