İran gazı tamamen kesti

Türkmenistan`ın İran`a sattığı doğalgazı kesmesiyle başlayan kriz Türkiye`ye sıçradı. İran, yılbaşından bu yana Türkiye`ye sözleşme rakamlarının altında sağladığı gaz akışını, dün itibariyle kesti. Botaş`ın, soğuklar nedeniyle günlük 125 milyon metreküpe kadar çıkan iç tüketimi karşılamak için Azeri gazının alım miktarını yaklaşık iki katına çıkardığı öğrenildi. Silivri deposunu da kullanan Botaş, Cezayir`den ilave spot LNG (sıvılaştırılmış doğalgaz) almayı planlıyor.
Geçen yıl aşırı soğuklar nedeniyle Türkiye`ye verdiği gazı kesen İran`la bu yıl da gaz krizi yaşanıyor. İran, Türkiye`ye verdiği, günlük 28 milyon metreküp olması gereken gazı önce yüzde 20`lere kadar düşürdü, dün itibariyle vanayı kapattı. Çözüm için Rusya`nın sağladığı gaz miktarını artırmasını isteyen Türkiye bu ülkeden de olumlu yanıt alamadı. Soğuk hava nedeniyle Türkiye`nin ek gaz talebini karşılayamayan Rusya`dan gelen gazda da yaklaşık 5 milyon metreküplük bir kısıntı oldu.
Bu durumda Botaş, Nijerya ve Cezayir`den aldığı LNG miktarını artırmak için harekete geçti. Bu kapsamda sağlanacak ilave LNG kargolarının sıvılaştırılarak sisteme sokulacağı ifade edildi. Yetkililerin spot piyasadan LNG alımının yanı sıra, doğalgazla elektrik üreten şirketlerden bugün alternatif yakıtlara geçmesi isteyeceği de belirtiliyor.

Azeri gazı 13`e çıktı

Krizde Botaş`ın elini rahatlatan en önemli kaynak Azeri gazı oldu. Azerbaycan`dan gelen doğalgaz miktarı yaklaşık 6 milyon metreküpten 13 milyon metreküpe çıkarıldı. Botaş yetkilileri, hava sıcaklıklarının düşmesi nedeniyle Türkiye genelindeki tüketimin günlük yaklaşık 125 milyon metreküpe çıktığını, ancak şu an için arz talep dengesinin sağlandığını belirtti. Yetkililer, sıkıntının konutlara yansımayacağını, krizin büyümesi durumunda sanayi ve elektrikte esneklikleri kullanabileceklerini söyledi.
Bu kapsamda arz açığı büyürse ilk etapta kesintili anlaşması olan sanayicilere verilen gaz kesilecek. Yap-işlet santrallarına verilen gazın yarıya indirilmesi seçeneği de ele alınacak.

İstanbul`a yarı kaynak

Öte yandan Ankara, dün doğalgazda dışa bağımlılığın neden olduğu krizin uzun vadede tekrar etmemesi için neler yapılabileceği sorusuna yanıt aradı. Bu kapsamda, devam eden doğalgaz depolama tesisi çalışmalarının yanı sıra depo işlevi gören Marmara Ereğlisi LNG terminalinin gazlaştırma kapasitesinin artırılmasına karar verildi. Terminalde depolanacak sıvılaştırılmış gazın hem sanayi hem de konut tüketiminin yüksek olduğu İstanbul ve çevresinde kullanılması öngörülüyor.
Botaş yetkilileri, tesisin mevcut kapasitesinin 22 milyon metreküp olduğunu, bu kapasitenin 35-40 milyon metreküpe kadar çıkarılabileceğini, söz konusu kapasite artışının 2010 kışına yetişeceğini kaydetti.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Hilmi Güler, Şahdeniz ve Ege gazı kullanımını arttırdıklarını belirterek, Durumu yönetiyoruz. İran da gaz akışını artıracak dedi.