Emekliliğe YES formülü
Güncelleme Tarihi:
Oluşturulma Tarihi: Kasım 10, 2004 09:46
Sosyal güvenlik kurumlarının açıklarına çözüm TÜSİAD`dan geldi. Yeni Emeklilik Sistemi (YES) ile 5 yıldan az sigortalılar için bireysel emeklilik hesaplarına geçme zorunlu olacak
Türk Sanayicileri ve İşadamları Derneği (TÜSİAD), sürekli açık veren sosyal güvenlik sistemi için yeni bir reform modeli önerdi. Kardeşi Mehmet Sabancı`nın vefatı nedeniyle Londra`ya giden TÜSİAD Yönetim Kurulu Başkanı Ömer Sabancı`nın Yeni Emeklilik Sistemi (YES) modelini aktardığı konuşma metnini, TÜSİAD Yönetim Kurulu Üyesi ve Sosyal İşler Komisyonu Başkanı Arzuhan Yalçındağ okudu.
Okunan metinde Sabancı, önerdikleri YES`in üç ayaklı bir sistem olduğunu açıklayarak, `Modelde, birinci ayak mevcut sistemin revizyonla bir devamını öngörüyor, asgari düzeyde emeklilik gelirini garantiliyor ve zorunlu bireysel hesaplara dayanıyor. İkinci ayak ise emeklilik kurumlarından oluşuyor, zorunlu bireysel emeklilik hesaplarına dayanıyor. 2001`de `gönüllülük` esasına dayanan Bireysel Emeklilik Sistemi de aynen devam ederek üçüncü ayağı oluşturuyor` dedi.
Sabancı, son 5 yılda alınan bütün tedbirlere rağmen sosyal sigorta kurumlarının finansman açıklarının büyüyerek sürmesinin durdurulamadığını ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı`nın Temmuz`da açıklanan `Sosyal Güvenlik Sisteminde Reform Önerisi` çalışmasında da bu noktaya dikkat çekildiğini belirterek, 155 katrilyon lira olan 2005 yılı bütçesinde sosyal güvenlik kurumlarına
22 katrilyon lira ayrılacağını söyledi. Sabancı, `Dolar bazında 15 milyar dolarlık bir büyüklükten söz ediyoruz ve bu büyüklük milli gelirimizin yüzde 5`i kadar bir payı ifade ediyor. AB ülkelerinde çok daha küçük boyuttaki açıklar için çok daha radikal sosyal güvenlik reformları uygulamaya konuluyor` diye konuştu.
ZORUNLU BİREYSEL EMEKLİLİK
TÜSİAD`ın önerdiği sistemin yenilik getiren ikinci ayağında, 5 yıldan az sigortalıların devlete ödediği prim oranı yüzde 20`den yüzde 7`ye düşürülecek. Kalan yüzde 8`lik prim miktarı da zorunlu bireysel emeklilik hesaplarında fon olarak tutulacak. Fon mülkiyeti ve yönetimi sigortalıların elinde olacak. Primlerden oluşacak fonlar Bireysel Emeklilik Sistemi çevresinde kurulan emeklilik şirketleri ve fon şirketlerince yürütülecek.
56 yaşında emekli olacak olan ikinci ayaktakiler, finansal getiriye göre emekliliklerinde aylık 400 ile 500 milyon lira arası aylığa sahip olabilecekler.
KAYITDIŞILIK SORUNU
Raporun açıklandığı toplantıda söz alan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanı Tuncay Teksöz de, mevcut sosyal güvenlik sisteminin amacı olan yoksulu korumayı gerçekleştiremediğini ifade ederek, `Çalışan nüfusun yüzde 50`si kayıtdışı. Kayıtdışı olanların yüzde 82`si de toplumun en yoksul kesimini oluşturuyor. Bunlar yevmiyeli, kendi hesabına çalışan ve ücretsiz aile işçileri. Bu kesimin yoksulluk oranı, işsizlerin yoksulluk oranından daha yüksek. Bakanlık olarak sosyal güvenlik sistemine bir bütün olarak yaklaşmayı hedefliyoruz. Bu amaçla genel sağlık sigortasını hayata geçirmek, farklı emeklilik rejimlerini tek bir çatıda toplamak istiyoruz` diye konuştu.
Bireysel emekliliğe vergi teşviki gerekli
Başak Emeklilik Genel Müdürü Tevfik Cansız, bireysel emeklilik sisteminin gerektiği şekilde büyüyebilmesi için vergisel teşviklerin artırılmasına ihtiyaç bulunduğunu söyledi. Sistemin geleceği ve devlete uzun vadeli ekonomik borçlanma imkanı verecek fon büyüklüklerine ulaşabilmesi için bazı mevzuat düzenlemelerine ihtiyaç olduğunu kaydeden Cansız, `Ödenen katkı paylarının gelir veya kurumlar vergisi matrahından indirilebilecek tutarının, brüt ücretin yüzde 10`undan yüzde 20`sine ve asgari ücret yıllık tutarının 2 katına çıkarılması düşünülebilir ya da kişisel sigortaların yüzde 10 ve asgari ücretin yıllık tutarı limitlerinin tamamen dışına çıkarılarak, bu tip sigortalar için ayrı bir limitlendirme getirilebilir` dedi.
Türk Sanayicileri ve İşadamları Derneği (TÜSİAD), sürekli açık veren sosyal güvenlik sistemi için yeni bir reform modeli önerdi. Kardeşi Mehmet Sabancı`nın vefatı nedeniyle Londra`ya giden TÜSİAD Yönetim Kurulu Başkanı Ömer Sabancı`nın Yeni Emeklilik Sistemi (YES) modelini aktardığı konuşma metnini, TÜSİAD Yönetim Kurulu Üyesi ve Sosyal İşler Komisyonu Başkanı Arzuhan Yalçındağ okudu.
Okunan metinde Sabancı, önerdikleri YES`in üç ayaklı bir sistem olduğunu açıklayarak, `Modelde, birinci ayak mevcut sistemin revizyonla bir devamını öngörüyor, asgari düzeyde emeklilik gelirini garantiliyor ve zorunlu bireysel hesaplara dayanıyor. İkinci ayak ise emeklilik kurumlarından oluşuyor, zorunlu bireysel emeklilik hesaplarına dayanıyor. 2001`de `gönüllülük` esasına dayanan Bireysel Emeklilik Sistemi de aynen devam ederek üçüncü ayağı oluşturuyor` dedi.
Sabancı, son 5 yılda alınan bütün tedbirlere rağmen sosyal sigorta kurumlarının finansman açıklarının büyüyerek sürmesinin durdurulamadığını ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı`nın Temmuz`da açıklanan `Sosyal Güvenlik Sisteminde Reform Önerisi` çalışmasında da bu noktaya dikkat çekildiğini belirterek, 155 katrilyon lira olan 2005 yılı bütçesinde sosyal güvenlik kurumlarına
22 katrilyon lira ayrılacağını söyledi. Sabancı, `Dolar bazında 15 milyar dolarlık bir büyüklükten söz ediyoruz ve bu büyüklük milli gelirimizin yüzde 5`i kadar bir payı ifade ediyor. AB ülkelerinde çok daha küçük boyuttaki açıklar için çok daha radikal sosyal güvenlik reformları uygulamaya konuluyor` diye konuştu.
ZORUNLU BİREYSEL EMEKLİLİK
TÜSİAD`ın önerdiği sistemin yenilik getiren ikinci ayağında, 5 yıldan az sigortalıların devlete ödediği prim oranı yüzde 20`den yüzde 7`ye düşürülecek. Kalan yüzde 8`lik prim miktarı da zorunlu bireysel emeklilik hesaplarında fon olarak tutulacak. Fon mülkiyeti ve yönetimi sigortalıların elinde olacak. Primlerden oluşacak fonlar Bireysel Emeklilik Sistemi çevresinde kurulan emeklilik şirketleri ve fon şirketlerince yürütülecek.
56 yaşında emekli olacak olan ikinci ayaktakiler, finansal getiriye göre emekliliklerinde aylık 400 ile 500 milyon lira arası aylığa sahip olabilecekler.
KAYITDIŞILIK SORUNU
Raporun açıklandığı toplantıda söz alan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanı Tuncay Teksöz de, mevcut sosyal güvenlik sisteminin amacı olan yoksulu korumayı gerçekleştiremediğini ifade ederek, `Çalışan nüfusun yüzde 50`si kayıtdışı. Kayıtdışı olanların yüzde 82`si de toplumun en yoksul kesimini oluşturuyor. Bunlar yevmiyeli, kendi hesabına çalışan ve ücretsiz aile işçileri. Bu kesimin yoksulluk oranı, işsizlerin yoksulluk oranından daha yüksek. Bakanlık olarak sosyal güvenlik sistemine bir bütün olarak yaklaşmayı hedefliyoruz. Bu amaçla genel sağlık sigortasını hayata geçirmek, farklı emeklilik rejimlerini tek bir çatıda toplamak istiyoruz` diye konuştu.
Bireysel emekliliğe vergi teşviki gerekli
Başak Emeklilik Genel Müdürü Tevfik Cansız, bireysel emeklilik sisteminin gerektiği şekilde büyüyebilmesi için vergisel teşviklerin artırılmasına ihtiyaç bulunduğunu söyledi. Sistemin geleceği ve devlete uzun vadeli ekonomik borçlanma imkanı verecek fon büyüklüklerine ulaşabilmesi için bazı mevzuat düzenlemelerine ihtiyaç olduğunu kaydeden Cansız, `Ödenen katkı paylarının gelir veya kurumlar vergisi matrahından indirilebilecek tutarının, brüt ücretin yüzde 10`undan yüzde 20`sine ve asgari ücret yıllık tutarının 2 katına çıkarılması düşünülebilir ya da kişisel sigortaların yüzde 10 ve asgari ücretin yıllık tutarı limitlerinin tamamen dışına çıkarılarak, bu tip sigortalar için ayrı bir limitlendirme getirilebilir` dedi.