Domates üretim maliyetleri düşecek

Namık Kemal Üniversitesi (NKÜ), Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) işbirliğiyle domates üretim maliyetlerini düşürecek bir projeye imza attı.

AA

Proje Yürütücüsü, NKÜ Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölüm Başkanı Prof. Dr. Servet Varış, yaptığı yazılı açıklamada, TÜBİTAK`ın desteğiyle gerçekleştirilen “İnorganik ve Organik Maddeler Karıştırılmış Cibrenin, Fide Üretiminde ve Topraksız Tarımda, Yetiştirme Ortamı Olarak, Kullanım Olanakları” adlı projeden olumlu sonuç alındığını belirtti.

Bu yöntemin ticari olarak kullanıma geçmesi durumunda üretim maliyetlerinin önemli ölçüde düşeceğini ifade eden Varış, şunları kaydetti:

“Türkiye`de topraksız tarım yönteminde kullanılan materyalin büyük bölümü ithal ediliyor. Ülkemizde fide üretiminde en çok adına `torf` dediğimiz materyal kullanılıyor. Serin ve nemli bölgelerden elde edilen yarı çürümüş haldeki bitki artığı olan torfun metreküp fiyatı 350 liradır. Dünyada torf yataklarının gittikçe azalması ve torfun pahalı olması, araştırıcıları, sürekliliği olan, ucuz alternatif ortamlar bulmaya zorlamıştır. Bu arayışın son örneği olarak da Hindistan cevizi liflerinin çürütülmesiyle elde edilen ve adına kokopit (cocopeat) dediğimiz materyalin, Avrupa, ABD ve Avustralya`da yaygın olarak kullanılmaya başlanmasıdır. Yine bu materyali de ithal ediyor olmamız maliyetlere yüksek şekilde yansıyor.”

MALİYETİ DÜŞÜREN ALTERNATİF MADDE: ÜZÜM POSASI

Prof. Dr. Varış, Türkiye`de üzüm posası ile üretim yapılmasına ilişkin bazı araştırmalar yapıldığını, ancak bu denli olumlu sonuçlar alınan ilk projenin kendi projeleri olduğunu bildirdi.

Varış, bunun nedenini ise şöyle açıkladı:

“Üzüm posasının (cibre), fide üretiminde ve saksılı bitkilerin yetiştirilmesinde, torf ve cocopeat yerine kullanımını sağlamak için, onlar gibi homojen bir yapıya dönüştürülmesi amacıyla, cibreyi öğütmek gerekiyor. Fakat cibre öğütüldüğünde ise içindeki hava miktarı yok denecek kadar azalıyor. Biz öğütülmüş üzüm posasına çeşitli materyaller karıştırarak, havasızlık sorununa çözüm getiriyoruz. Türkiye`de ilk kez bizim denediğimiz bu yöntemle, cibrenin fide üretimi ve topraksız tarımda kullanım olanağı artmış oluyor. Ayrıca bu şekilde üretilen domatesler, hem besin değeri hem de verim açısından diğer pahalı materyallerle üretilen domateslere eşdeğer özellikler taşıyor.”

ÜRETİM MALİYETİ 10 KAT DÜŞÜYOR

Cibrenin metreküp fiyatının 12-15 lira olduğunu belirten Varış, cibrenin içine karıştırılan maddelerin maliyetini az da olsa artırdığını belirtti.

Ancak bu rakamları ithal materyallerin fiyatlarıyla kıyaslandığında, bu yöntemin maliyetinin diğerlerine oranla en az 10-30 kat daha düşük olduğunu ifade eden Varış, “Ülkemizde üretilen ve topraksız tarımda en çok kullanılan perlitin metreküp fiyatı 125 lira, zeolitin 150 lira, hem yerli hem de ithal olabilen torfun 350 lira, ithal ürünlerden cocopeatin 250 lira ve kaya yünününki ise 500 liradır. Ticari olarak bu yöntemin kullanıma başlaması, ülke ekonomisine bu alanda büyük katkı sağlayacaktır” dedi.

Varış, yürüttüğü projede Doç. Dr. Uğur Bal, Doç. Dr. Yeşim Erdem ve Yrd. Doç. Dr. Korkmaz Bellitürk araştırmacı olarak, Ziraat Mühendisleri Aslı Gökgöz ile Onur İnal`ın da öğrenci olarak yer aldığını kaydetti.