Kasım ayında ihracat rekoru

Bakan Bolat'ın konuşmasından satır başları şöyle: 

Ülkemizdeki büyümenin de en önemli motor güçleri arasında yatırımları görüyoruz sanayideki 106,5 büyümeyi görüyoruz.

Hizmetler sektöründeki büyümeyi görüyoruz ve de özel tüketiminde artışını görüyoruz. Tabii ki ihracatın bu sanayideki büyümenin ana itici güçlerinden biri olduğunu da özellikle vurgulamak istiyorum çünkü ihracatın olmadığı yerde yatırım da üretimde istihdamda döviz gelirimizde ortadan kalkacak. O nedenle ihracat ekonomik büyümenin de en önemli bileşeni Türkiye böylece tam 21 çeyrek üst üste büyüme başarısı gösterdi. Bu büyük bir başarı yani 5 yıldan fazla bir süredir ülkemizde ekonomisi kesintisiz büyümekte ve milli gelirimiz bir buçuk trilyon doları aşarak bir trilyon 538 milyar dolara yükseldi. Kişi başına milli gelirimizde yine yıl sonu OVP hedefini aşarak 17.8 86 dolara çıktı.

Burada bize ayrıca sevindiren faktör üçüncü çeyrekte ihracatımız 2 çeyreğe göre yüzde 2 artarken ithalatımız 2 çeyrek kıyasla yüzde 4,4 azaldı. Bu önümüzdeki sürece ilişkin ve 4 çeyreğe ilişkin ümit verici bir veridir diğer taraftan cari işlemler açığının da Gayri safi yurtiçi hasıla içindeki Payı yüzde 1, olarak gerçekleşti. Böylece tam 21 çeyrek üst üste büyüme başarısı gösterdik. Bu büyük bir başarı yani 5 yıldan fazla bir süredir ülkemizde ekonomisi kesintisiz büyümekte ve milli gelirimiz bir buçuk trilyon doları aşarak bir trilyon 538 milyar dolara yükseldi.

Bunun önemli bir yansıması da Türkiye'nin ülke risk priminin düşmesidir. Son 7,5 yani Mayıs 2018'den bu yana en düşük seviye olan 233 baz puan gerilemiştir. Dün de enflasyon verisi açıklandı Burada da son 30 ayın en düşük aylık verisi olan yüzde 0,7 olarak kasım enflasyonu TÜFE'de gerçekleşti. Yıllık oranı gerçekleşmiş oldu. Böylece 2023 yılı sonunda yüzde 65 olan, 2024 mayısta yüzde 76 ile tepe noktayı gören TÜFE enflasyonunda tam 44,5 puanlık bir gerileme yaşanarak enflasyon kasımda yıllık yüzde 31,87 oldu. 

Ağustos, eylül ve ekim ayında özellikle kira eğitim ve gıda ürünlerindeki beklenmeyen bir artış eylemi olmamış olsaydı biz bu yıl sonunu yüzde 28 ile kapatabilecektik. Ancak yüzde 20'li rakamlar inşallah önümüzdeki Ocak ayında görmek mümkün olmaya başlayacak. 2026 sonunda da 20'li oranların en alt seviyesini gerçekleştirmeyi hedefleyeceğiz. Burada gıda enflasyonu yüzde 27'ye hizmetler enflasyonu yüzde 44'e geriledi. Kiralarda da yüzde 63,5 ile son 32 ayın en düşük enflasyonu olarak gerçekleşti. 

İstihdam piyasasında da işler Allah'a şükür iyi gidiyor. İşsizlik oranı ekim ayında yüzde 8,5 kaldı ve işsiz sayımız 3 milyon civarında duruyor. İstihdam edilen insanlarımızın sayısı da tam 185.000 ile ekim ayında toplamda 32 milyon 772 bine yükseldi. 

KASIM AYINDA İHRACAT REKORU

Şimdi kasım ayında dış ticaret gelişmelerinde neler oldu onları paylaşmak istiyorum. Kasım ayında yıllıklandırılmış mal ihracatında rekor kırdık. 2025 kasım ayında takvim etkisinin olumsuz etkisine rağmen ihracatımız yüzde 2 artarak 22,7 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. Yaklaşık 483 milyon dolar net artış sağladık ve yıllık randevu almış mal ihracat rekorunu kırdık. Kasım ayı itibarıyla 270 milyar dolara yükseldi. 2025 yılının 11 ayının 4'ünde aylık mal ihracat rekoru kırdık ve 2025 yılının ilk 11 ayında mal ihracatımızda net 8,8 milyar dolar artış kaydedildi. Bunu aralık ayında inşallah 9 hatta 10 milyar dolar seviyesine yükseltmek için kıymetli ihracatçılarımızla birlikte canla başla çalışacağız.

Son 31 ayın 23'ünde aylık mal ihracatımızı arttırmış olduk. Bir de son 31 ayın 17'sinde aylıklarda rekorlar kırıldı. 2025 yılının ilk 11 ayında hizmetler ihracatımızda da yüzde 4,7 artış sağlanarak net 5,1 milyar dolar artış sağladık. Bunların sonucunda 2025 kasım ayı itibarıyla yıllıklandırılmış hizmet ihracatımız 122,5 milyar dolara ulaşmış oldu ve böylece geçen yani bu yılın başında Sayın Cumhurbaşkanımızın Tim ile beraber düzenlediğimiz yıl başlangıcı toplantısında bizlere vaat ettiği 390 milyar dolarlık toplam mal ve hizmetler ihracat rakamını, kasım itibarıyla yıllıklandırılmış 393,1 milyar dolar seviyesine yükseltmiş olduk. Bu geçen yılki toplam 379 milyar doların tam 14 milyar dolar fazlasıdır. 

Şubat ayı geçen yıl 29 çekmişti. Bu yıl 28 gün oldu orada bir şanssızlık yaşadık. Ama olan şu. Şubat ve ağustos hariç bizim ihracatımız bu yıl 11 ayın 9'unda net artışlar kaydetti. Ayrıca dünyada petrol fiyatlarındaki düşüş nedeniyle bizim rafine edilmiş petrol ürünleri azalma var. Kasım itibariyle konuşuyorum işlenmiş altın ihracatımızda bir azalma oldu. Kasım ayında geçen yılın kasımına göre parite etkisi avantajlı olarak ihracattaki artış faktörü 853 milyon dolar. Ama Parite etkisinden dolayı ithalattaki artış ise 690 milyon dolar. Burada 163 milyon dolar bir olumlu parite etkisi var. Bunun dışında Ocak Kasım dönemini konuşalım. 11 ayda ihracatımız da yüzde 3'lük bir artışımız var 247,2 milyar dolara yükseldi. Bunun anlamı geçen yılın 11 ayına göre net 8 milyar dolar artışımız var.

İTHALAT RAKAMLARI

Şimdi biraz da ithalata bakalım. 2025 yılı kasım ayında ithalattaki artış yüzde 2 ile toplamda 30,5 milyar dolar oldu. Az önce büyüme rakamlarını yorumlarken söylemiştim. 3 çeyrekte ithalattaki değişim 2 çeyreğe kıyasla yüzde 4. Bunu aylık ithalat rakamlarında da görüyoruz. Kasım ayındaki ithalat artışı sadece yüzde 2,6.

Ocak-kasım dönemine baktığımızda ithalattaki artış oranı yüzde 5,7. Toplam ithalat 11 ayda 329 milyar dolar oldu. Burada da nette 18 milyar dolar 11 ayda bir ithalat artışı söz konusu. İhracat artışı yaklaşık 9 milyar dolar. Demek ki bir 8 milyar dolar dış ticaret açıldı, ilave artış olmuş oluyor.

Kasım'da dış ticaret açığımız 11 ayda 82,5 milyar dolar oldu ve geçen yılki rakama göre 9 milyar dolar ilave artışımız var Yıllıklandırılmış dış ticaret açığımız da 91 milyar dolarlık bir ilave dış ticaret açığımız var. 

Ayrıntılar birazdan...