Oluşturulma Tarihi: Ağustos 26, 2004 10:34
BDDK tarafından hazırlanan kredi kartlarıyla ilgili Kanun Taslağı ile kayıp ve çalıntı kredi kartı kullanmak ilk kez `suç` olarak tanımlanıyor. Taslağa göre, bu fiili işleyenlere 2-5 yıl arasında hapis cezası ve neden oldukları maddi zararın 5 katı ağır para cezası verilecek.
BANKA ve kredi kartları kullanımına çeki düzen verilmesine dönük hazırlanan taslak ortaya çıktı. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu`nun (BDDK) hazırladığı Banka ve Kredi Kartları Kanun Taslağı ile kayıp ve çalıntı kredi kartı kullanma ilk kez bir suç olarak tanımlanıyor. Bugüne kadar, bu fiil Türk Ceza Kanunu`na göre `dolandırıcılık` suçu olarak kabul ediliyor ve cezalandırılıyordu. Tasarı ile kayıp ve çalıntı kredi kartını bilerek kullananlara 2-5 yıl arası hapis cezası öngörülüyor.
Taslağın 1 ay içinde ilgili bakan olan Devlet Bakanı Abdüllatif Şener`e gönderilmesi bekleniyor. Kanun Taslağı`na göre, kart sahipleri ile yapılacak sözleşme hükümleri açık, anlaşılır bir şekilde ve kolaylıkla okunabilir puntolarla düzenlenecek. Sözleşmelerde, temerrüt dahil her türlü faiz oranı, faiz benzeri diğer oranlar, vergi, ceza, ücret ve komisyon gibi parasal yükümlülüklere ilişkin hükümler, sözleşmenin yenilenmesi ve feshine ilişkin hususlar kolayca anlaşılır şekilde belirli esaslara bağlanacak.
PARA CEZASI DA VAR
Çalıntı ya da kayıp kartları kullananlar, kartı fiilen elinde bulundurmayıp numarasını, şifresini kodunu veya bunların yerine geçecek herhangi bir kullanım yöntemini ele geçirerek karta sağlanan hizmetlerden haksız olarak yararlanan veya başkalarının yararlandıranlar ile bunları bilerek ödemelerde kabul eden kişiler 2 yıldan 5 yıla kadar ağır hapis cezası ve ortaya çıkan zararını 5 katından az olmamak şartıyla ağır para cezasına mahkum edilecek.
Sahte banka kartı veya kredi kartı üreten veya bu kartları bilerek kullananlar da 2 yıldan 5 yıla kadar ağır hapis alacak. Kart kullanılarak üye işyerinden bir mal veya hizmet bulunmaksızın satış yapılmış gibi gösterilerek satış belgesi veya kart sahibine nakit ödeme yapılmaksızın yapılmış gibi gösterilen nakit ödeme belgesi ya da bir malın adresi veya hizmetin alınmasında vazgeçilmesi veya yapılan işlem iptal olmaksızın olmuş gibi alacak belgesi düzenleyenler veya bu belgede tahrifat yapanlar 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası ve ortaya çıkan zararın 5 katından az olmamak şartıyla ağır para cezasına mahkum edilecek.
KART LİMİTLERİ
Taslak uyarınca, herhangi bir hesap bakiyesi ile sınırlı olmaksızın kart çıkaran kuruluşlar, bu kartlar için kendi tespit edecekleri usuller çerçevesinde yapacakları değerlendirmeye istinaden bir kullanım sınırı tespit etmek zorunda olacak. Bankalar için ise Bankalar Kanunu hükümleri saklı kalmak üzere Kurul, kart çıkaran kuruluşların genel ve bireysel risk sınır ve oranlarını bir yönetmelikle belirleyecek.
Bankalar Birliği: Alacaklı hakları mutlaka korunmalı
TÜRKİYE Bankalar Birliği (TBB), tüketici kredileri ve kredi kartlarına ilişkin değerlendirmesinde, ekonomideki gelişmenin öngörülenin dışında bir seyir izlediği ve genel risklerin kontrol altına alınması gerektiği düşünülüyorsa, alınması gereken önlemlerin temel hedeflerle uyumlu ve istikrarın korunmasına yönelik olması gerektiğini bildirdi.
TBB`den yapılan açıklamada, TBB Yönetim Kurulu`nun 19 Ağustos tarihinde yaptığı toplantıda ekonomide ve finansal sektörde yaşanan gelişmeleri değerlendirdiği belirtildi. Açıklamada, bankaların aktif kalitesinin korunması için kullanılan kredilerin zamanında ve üzerinde anlaşılan şart ve disiplinle geri ödenmesinin sağlanmasının zorunluluğuna dikkat çekilerek, şöyle denildi:
‘Bu nedenle, finansal sistemin sağlıklı bir yapıda sürdürülmesi ve kamu menfaati açısından, gerçek ve tüzel kişilerin kendi özgür iradeleri ile kullandıkları kredileri geri ödemediklerinde esas itibarıyla ve peşinen `haksız` olduklarının ve sisteme zarar vereceklerinin düzenlemelerde açıkça yer alması gerekmektedir. Alacaklıların haklarına zarar verilmemeli, hatta korunmalıdır. Gelişmeler ve alınacak önlemlere ilişkin açıklamalarda bankacılık sisteminin ve bankaların itibarını zedeleyecek ve güven kaybına neden olabilecek değerlendirmeler yapılmamalıdır.’
Borçtan ek kart sahibi de sorumlu
EK kart sahibinin yazılı talebi üzerine, üçüncü kişiler adına asli karta bağlı ek kart düzenlenebilecek. Asli kartın bağlı olduğu hesap bakiyesi ve bu karta tanınmış olan kullanımın sınırı bakımından, asıl kart ile buna bağlı ek kartlar tek bir kart gibi işlem görecek. Ek kart sahibi, kart çıkaran kuruluşa karşı kendi yaptığı harcamalardan doğan her türlü borç ve yükümlülükle sınırlı olarak asıl kart sahibi ile birlikte sorumlu olacak.
Fazla limit veren banka ceza yiyecek
BANKALAR, kartlar için kullanım sınırı tespit etmemeleri halinde 10 milyar lira, BDDK tarafından belirtilecek risk sınır ve oranlarına uyulmaması durumunda da 5 milyar liradan az olmamak üzere, aykırılık oluşturan tutarın yüzde 1`i para cezası alacak. Yazılı talepte bulunmayanlara kart çıkarılması halinde ve sözleşmenin kanundaki hükümlere aykırı olması durumunda da 10 milyar lira ceza uygulanacak.
Kimlik sormayan işyeri zarardan sorumlu olacak
KART hamili, kartın kullanımı sırasında üye işyerince talep edilmesi halinde kimlik belgesi ibraz etmek zorunda olacak. Bu kontrollerin yapılmamasından yararlanılarak gerçekleştirilebilecek haksız kart kullanımından doğan zararlardan üye işyerleri sorumlu olacak. İşyerleri, kredi kartı ile yapılacak ödeme tutarının belirli bir tutarı aşması halinde sınırı aşan harcamanın tamamı için yetki almak zorunda.
`ATM ile oynayıp` para almak da suç oluyor
OTOMATİK para çekme makinalarına (ATM) herhangi bir müdahalede bulunarak içindeki parayı alanlar, 2 yıldan 5 yıla kadar ağır hapis ve ortaya çıkan zararın 5 katından az olmamak üzere ağır para cezası alacak. Kartını çaldırdığı yönünde gerçek dışı beyanda bulunarak kartı kullanmaya devam edenler 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılacak.
Visa: Türkiye sorunlu kredi kartında AB`nin gerisinde
VISA Türkiye Genel Müdürü Berna Ülman, kartlı sistemlerin ekonomiye olan katkılarını göz ardı edilmeksizin, kartlarla ilgili bir düzenlemeye gidilmesinin olumlu olacağını söyledi.
Ülman, banka ve kredi kartlarına ilişkin düzenleme hazırlıkları konusunda yaptığı açıklamada, Türkiye`de 1993 yılından bu yana kartlı sistemlere yönelik taslak çalışmanın gündemde olduğunu belirtti. Ülman, bankaların son derece ciddi risk değerlendirme ve uzmanlık gerektiren bir seri işlemden geçerek, tüketicilere kredi kartı verdiğini belirterek, şunları kaydetti:
‘Bu anlamda, bankaların da tüketicilerin de bilinçli olduklarını düşünüyorum. Türkiye`de toplamda, kredi kartlarında geri ödememe oranları hala Avrupa Birliği ortalamasının altında. Büyük tabloya bakmak gerektiğini düşünüyorum.’