‘Ev gençleri’nde kanıksama sendromu
Güncelleme Tarihi:
RAZI gelmek, gelişimin ya da iyileşmenin en büyük düşmanı. Memnun olmadığınız bir durumu kabullendiğinizde, duvarları kendiniz örmüş oluyorsunuz. Habitat Derneği’nin Infakto RW ortaklığıyla gerçekleştirdiği Gençlerin İyi Olma Hali Raporu 2025 sonuçları, ‘ev gençleri’nin bu duvarlara giderek daha fazla taş koyduğunu gösterdi.
Dünya onları kısaca NEET kapsamında değerlendiriyor, biz ise bu; ne eğitimde ne iş hayatında var olan 15-29 yaş arası gruba Türk usulü bir isim bulmuşuz, ‘ev genci’ diyoruz. Türkiye’de 4 milyondan fazla oldukları tahmin ediliyor. Çoğu okulunu bitirmiş. Aralarında bir süre iş aramış ama sonra bundan vazgeçmiş kişiler var. Kimi donanımının yetersiz olduğunu düşündüğünden kimi artık iş bulmasına imkân olmadığına inandığından bir ‘vazgeçme’ halinde yaşıyor. Türk aile yapısı bu sistemi yürütmeye müsait ama gençlik denilen müthiş değer, gönüllü bir yok oluşa doğru itiliyor ne yazık ki…
HABİTAT’ın araştırmasına gelelim… Araştırmaya göre gençlerin yüzde 44’ü tam zamanlı, yüzde 4’ü yarı zamanlı çalışırken yüzde 52’si çalışmıyor. 2025’te gençlerin yüzde 54’ü yaşamından memnun olduğunu belirtirken yüzde 45’i geleceğe umutla baktığını söylemiş. Memnuniyette 2023’e göre (8 puan artmış) bir iyileşme var. İşte bu ciddi bir sinyal. Kanıksama uçurumuna doğru ilerlendiğinin uyarısı. Infakto RW Ortağı Prof. Dr. Emre Erdoğan’a göre bu bir ‘razı gelme durumu’ ve çok tehlikeli.
İŞ SAHİBİ OLMA HER ŞEYİ BELİRLİYOR
Araştırmaya göre henüz iş aramaktan vazgeçmeyen gençler daha gerçekçi. Çalışan gençlerde yaşam memnuniyeti yüzde 58, öğrencilerde yüzde 55 seviyesinde. Ama iş arayan gençlerde bu oran yalnızca yüzde 27. Benzer bir tablo gelecek beklentilerinde de görülüyor. Geleceğe umutla bakanların oranı; çalışan gençlerde yüzde 50, öğrencilerde yüzde 48, iş arayan gençlerde ise yalnızca yüzde 16. Çalışanlarla iş arayanlar arasındaki 31 puanlık fark, istihdamın gençler için yalnızca ekonomik değil aynı zamanda psikolojik bir güven duygusu yarattığını ortaya koyuyor.
DOĞRU DESTEK ÖNEMLİ
Araştırmanın sonuçlarını Habitat Derneği İcra Kurulu Başkanı Bora Caldu ile konuştuk. Tablo ortada peki bununla ne yapmak lazım? Caldu’nun yanıtı net: “Doğru destek mekânizmaları ve mentorluk imkânları sağlanabildiğinde gençlerin geleceğe dair umutlarının güçlendiğini görüyoruz. Biz bu araştırmayla gençlerin ihtiyaçlarını, sorunlarını veri bazlı ortaya koymak ve kamuoyunda bu durumla ilgili farkındalık yaratmak istedik. Çünkü harekete geçilmesi gerekiyor. Bu sorunun çözümü ancak bütün paydaşların işbirliğiyle olabilir.”
Habitat’ın gençlik gelişim projelerini takip ediyoruz. Caldu, şu anda 38 proje yürüttüklerini söyledi. Hepsinin sonunda da sosyal etki analizi yapıldığının altını çizdi. Ve şunları ekledi:
“Gördük ki gençlere doğru mentörlük ve gelişim alanları sunarsanız her anlamda pozitif değişim gözlemliyorsunuz. İş hayatına da topluma da katılımları artıyor. Bazı projelerimiz kamu, özel sektör ve yerel ortaklığında. İşbirliği çok önemli. Bu sinerji ile yaklaşırsak ev gençlerinin hayata bakışları ve bu kanıksama değişebilir.”
Caldu istihdam odaklı iki yeni projeye daha başlanacağını söyledi. TOBB ile yürütülen meslek projesinin, Citibank işbirliğinde geliştirilen ‘yarına değer’ projesinin değişim yaratan işlere iyi örnekler olduğunun altını çizdi.