Umutlar çiçek açtı

TARIMDA geçen yıl 65 ilde 16 ürünü etkileyen zirai don felaketi geride kaldı, tarım sektörü yeni sezona temkinli bir başlangıç yaptı. Üreticiler bir yandan hasarın izlerini silmeye çalışırken, diğer yandan değişen iklim koşullarıyla mücadele ediyor. Bu yıl sahadan gelen ilk veriler ise tarımda tek tip bir toparlanmadan ziyade ürün bazlı iyileşmeye işaret ediyor. Bazı meyvelerde geçen yılın yarattığı tahribatın ağaçların verimini hâlâ sınırladığı belirtiliyor. Bazı ürünlerde ise iklim koşullarının görece dengeli seyretmesi nedeniyle daha olumlu bir tablo ortaya çıkıyor.

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Yönetim Kurulu Üyesi Yunus Kılınç,  birçok meyve ağacının geçen yıl almış olduğu darbenin etkilerini bu yıl da gözlemlediklerini aktardı.

‘GEÇEN YILIN HASARI SÜRÜYOR’

Kılınç, “Örneğin bu yıl kayısıda geçmiş yıllara kıyasla fazla çiçeklenme yaşandı. İnsanlar geçen yıl bahçelerin meyvesiz kalması nedeniyle umut bağladılar. Ancak bu çiçekler aşırı yağışlar nedeniyle döküldü, meyve oranı şu an seyrek. Tabi geçen yıl kadar umutsuz değiliz ancak düşük rekolteli kayısı bekliyoruz. Bu durum başka meyve ağaçları için de geçerli” dedi. Normal şartlarda Malatya’da 100 bin ton kuru kayısı elde ettiklerini bu sene ise beklentinin 50 bin ton civarında olduğunu söyleyen Kılınç, şöyle devam etti:  “Son birkaç yıldır küresel ısınmayla gelen iklim değişikliği her yönüyle üreticiyi vurdu. Ağaçlarını söküp sökmeme konusunda tereddüt yaşayanlar var.”

ALANYA’DA UMUTLU TABLO

TZOB Alanya Ziraat Odası Başkanı Tahir Göktepe’nin aktardıkları, geçen yıl zirai dondan en çok etkilenen Akdeniz’de tablonun daha iyi olduğunu gösteriyor. Göktepe, “Tablo henüz net değil. Bu sene rekolte kaybını yeniden yaşayabiliriz çünkü sıcaklıklardan etkilenme olabilir. Alanya bölgesinde yağışlar da ve sıcaklıklar da mevsim normallerinde seyrediyor. Bölgemizde yeni narenciye bahçeleri kuruluyor; Trabzon hurması, elma, armutta üretim yaygınlaştı. Bu yıl bu meyvelerden umutluyuz” dedi.

KİRAZDA VERİMLİ BİR YIL

Geçen yıl zirai dondan en çok etkilenen meyvelerden biri de kiraz olmuştu. Türkiye’nin üretiminde dünya lideri olduğu, ‘kraliçenin de sofrasına giren’ Türk kirazında 2025’te yaşanan sert rekolte düşüşü, hem ihracatı hem de iç piyasadaki fiyatları yukarı çekmişti. TÜİK’e göre 2024 yılında 726 bin ton olan kiraz üretimi 2025’te zirai donun etkileriyle yüzde 70 kayıp vermiş ve 213 bin tona gerilemişti. 2024’te 67 bin ton olan kiraz ihracatı ise 2025’te 6 bin tona gerilemişti. Bu düşüş fiyata da yansımış, kiraz geçen yıl 400-600 TL’ye satılmıştı. Ancak kiraz bahçeleri bu yıl üreticinin de ihracatçının da yüzünü güldürecek gibi görünüyor. Öyle ki kiraz ihracatında bu yıl 60 bin tonu aşarak 200 milyon dolarlık bir hedef belirlenmiş durumda. Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Başkanı Hayrettin Uçak, “Bu sene kiraz hasreti bitecek” açıklamasıyla verimli bir sezonun sinyallerini verdi.

‘FİYATLAR AŞAĞI ÇEKİLEBİLİR’

TZOB Yönetim Kurulu Üyesi Eyyup Elmalı’ya ise bu yıl meyve tezgahlarında vatandaşı nasıl fiyatların beklediğini sorduk. Elmalı, geçen yıl neredeyse hiç meyve olmadığına vurgu yaparak, “Bu yıl özellikle kiraz, erik, elma ve armutta rekolte artışı yaşanmasını ve fiyatların aşağı çekilmesini bekliyoruz” diye konuştu. Kirazda bu sezon 2024 yılına kıyasla yüzde 20 rekolte artışı beklendiğini söyleyen Elmalı, “Ziraat odalarındaki başkanlarımızın ifadelerine göre bu yıl özellikle kirazda tablo olumlu. Ağaçlar bol çiçekli, önümüzdeki dönemde bir dolu yağışı olmazsa 10 Mayıs gibi hasat yoğunlaşacak” diye devam etti.