‘Trump’ın Çin tarifesi Türkiye’ye yarar’
Güncelleme Tarihi:
Sabancı Üniversitesi Öğretim Üyesi Timothy Scott, Trump’ın Çin’e yönelik gümrük tarifeleri sonrası ABD’li şirketlerin Türkiye’ye yönelik ilgisinin arttığını söyledi. “Çin’e yönelik gümrük tarifeleri uygulaması, şirketleri Türkiye’de dış kaynak kullanımına yönlendirebilir. Bu eğilime yönelik ilk işaretler zaten gözlemlenmektedir” diyen Scott, “Walmart, Türkiye’de dış kaynak kullanımı için görüşmelere başladı” diye konuştu.
ABD Başkanı Donald Trump’ın ilave gümrük vergileri küresel ticarette ve piyasalarda endişe yaratmaya devam ederken; Türkiye’nin ise bu tarifelerden dolaylı da olsa nasıl etkileneceği merak ediliyor.
Konuyla ilgili Hürriyet’in sorularını yanıtlayan Sabancı Üniversitesi Öğretim Üyesi Timothy Scott, Trump’ın Çin’e yönelik gümrük tarifeleri sonrası ABD’li şirketlerin Türkiye’ye yönelik ilgisinin arttığına işaret etti. “Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Trump, iki ülke arasındaki ticaret hacmini 2 katına çıkarmak istediklerini ifade etmiş olsalar da, şirketlerin bunu gerçekleştirmesi için doğru imkânların sağlanması gerekiyor. ABD ve AB’nin Çin’e yönelik gümrük tarifeleri uygulaması, şirketleri Türkiye’de dış kaynak kullanımına yönlendirebilir. Bu eğilime yönelik ilk işaretler zaten gözlemlenmektedir” dedi. Walmart ve diğer ABD merkezli firmaların, Türkiye’yi Çin’e kıyasla daha yakın bir lojistik merkez olarak gördüklerini ve bu nedenle Türkiye’deki dış kaynak kullanımına yönelik fırsatları değerlendirdiklerini ifade eden Scott, “Walmart, Türkiye’de dış kaynak kullanımı için görüşmelere başladı. Bu, ABD’li şirketlerin Trump’ın ilave gümrük vergilerini gerçekten uygulayabileceğine dair endişelerinin artmasından sonra oldu” dedi.
WALMART’TAN DIŞ KAYNAK GÖRÜŞMESİ
ABD’nin Çin’den ithal edilen mallara yüzde 10 ek gümrük vergisi 4 Şubat’ta yürürlüğe girmiş; böylece dünyanın en büyük iki ekonomisi arasında yeni bir ticaret savaşı başlamıştı. ABD’nin bu hamlesine Çin’den de misilleme gelmişti.
Walmart’ın yıllık gelirinin 648 milyar dolar olduğunu ve sattığı ürünlerin yüzde 70-80’ini Çin’de ürettiği bilgisini veren Scott, “Dolayısıyla, Çin’den gelen ürünlere yüksek gümrük vergileri uygulanması doğrudan fiyat artışlarına neden olacak. Bu, özellikle tüketici harcamalarına dayalı sektörlerde büyük bir etki yaratabilir. Çinli firmalar ABD’de üretim tesisleri açmak istemiyor ve ABD de bu yatırımları teşvik etmiyor, dolayısıyla geriye yalnızca ABD’li firmaların üretimlerini ülkeye geri getirmesi kalıyor” dedi. “Ancak, ABD’de işsizlik oranının yüzde 4 olduğu ve sendikalı bir otomobil fabrikası işçisinin yıllık ortalama maaşının 200 dolar olduğu göz önüne alındığında, büyük şirketlerin üretimi ABD’ye kaydırması için hiçbir ekonomik gerekçe görünmüyor” diyen Scott, şöyle devam etti: “Örneğin, Apple’ın net kârı 94 milyar dolar ve üretiminin tamamını Çin’deki Tayvan merkezli Foxconn’a yaptırıyor. Apple, Hindistan’da Foxconn aracılığıyla yeni tesisler açmayı planlıyor, ancak bu süreç oldukça yavaş ilerliyor. Bununla birlikte, ABD’li şirketlerin Trump’ın ilave gümrük vergilerini gerçekten uygulayabileceğine dair endişeleri artınca Walmart, Türkiye’de dış kaynak kullanımı için görüşmelere başlamıştı.”
OTOMOTİVDE ENDİŞE
Trump’ın politikaları sonrası bazı sektörlerin ise zarar görebileceğine işaret eden Scott, bunun ucunun Türkiye’ye de dokunabileceği öngörüsünde bulundu. “AB’nin yakın gelecek için elektrikli araçları zorunlu kılması, Avrupa’daki otomobil sektörünü olumsuz etkiliyor. Sadece Volkswagen 30 binden fazla çalışanını işten çıkaracağını duyurdu” diyen Scott, “Türkiye’nin otomotiv sanayisinde büyük bir üretici olması, bu değişimin Türk otomotiv pazarına da olumsuz yansımasına neden olabilir” dedi.
‘BYD VE CHERY’NİN AMACI BAŞKA’
Bir diğer önemli noktanın da, Trump’ın yalnızca Çin’e değil, Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması’na (NAFTA) odaklanması olduğuna dikkat çeken Scott, “Meksika’da tamamen Çinli firmalar tarafından işletilen ve doğrudan ABD’ye ihracat yapan üretim tesisleri bulunmakta olup, bu şirketler ticaret anlaşmasının avantajlarından faydalanmaktadır. Benzer bir durum Türkiye’de de gözlemlenmektedir” dedi. “Örneğin, BYD’nin Türkiye’ye 1 milyar dolarlık yatırım yapacağı söyleniyor ve Chery’nin de Tükiye’de bir üretim tesisi açmak için görüşmelere başladığı ifade ediliyor” diyen Scott, “Bu
yatırımların temel amacı, AB’nin Çin’e uygulayabileceği gümrük vergileri ve düzenlemeleri aşmak ve Türkiye’nin AB ile olan serbest ticaret anlaşmasından faydalanmaktır” değerlendirmesinde bulundu.