NAFTA’ya ‘yes’ dedi
Güncelleme Tarihi:
Oluşturulma Tarihi: Aralık 12, 2002 08:55
AKP lideri Tayyip Erdoğan, ABD Başkanı Bush ile görüşmesini anlatırken, Bizi NAFTA’ya (Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması) alın dedim. Bush ‘yes’ diye karşılık verdi. AB’nin Türkiye’yi almaması dünyanın sonu değil dedi.
ABD gezisinin New York ayağındaki Türkevi ziyaretinde konuşan ve ‘Başbakan Erdoğan’ sloganlarıyla karşılanan AKP Lideri, Kopenhag ile ilgili beklentileri ve Bush ile görüşmesini anlattı. Erdoğan AB’ye bizi almazlarsa almasınlar. Başımızın çaresine bakarız. Ben Sayın Bush’a ‘Gelin, bizi NAFTA’ya alın’ dedim. Kendisi ‘yes’ dedi. Her tarafı araştıracak, bir yerden çıkacağız diye konuştu.
Türk’ün onurunu çiğnetmeye kimsenin hakkı olmadığını kaydeden Erdoğan, Para istemeye gelmedik. Aslan gibi işadamlarımızla ‘bize pazar gösterin’ demeye geldik. Güven veren bir yönetimle dünya pazarları Türk işadamlarına açık olacaktır dedi. Popülist yaklaşımların yasak olduğunu da kaydeden Erdoğan, Hani latife olarak yaparlar ya, Kayseri’ye deniz getirme meselesi. Biz Kayseri’ye deniz getirecek değiliz diyerek büyük alkış topladı.
Bilindiği gibi Türk ihracatçılar tarafından geliştirilen ‘Türkiye’nin geçici süreyle NAFTA’ya üye yapılması’ önerisi, Türk lobisi tarafından ciddi bir girişime dönüştürülmüş, kongre Temsilcisi Cliff Stearns ve iki üye tarafından mektup haline getirilen öneri, ABD Başkanı Bush’a sunulmuştu.
Satıcı: Olabilir ama bir bedeli var
Türkiye’nin beş yıl süre ile geçici olarak NAFTA’ya alınması önerisi iş çevrelerinde tartışma yarattı. Önerinin sahiplerinden TİM Başkanı Oğuz Satıcı, Nitelikli bölgeler olmadı. Türkiye’ye destek sağlanması da gündemde. Yapılabilecek başka bir şey de yok zaten. ABD tarafı çalışıyor. Elbette ABD müttefiklerine karşılıksız bir şey vermez. Bunun karşılığı ne derseniz, Irak görünüyor. Bu AB ile ilişkilerde de hiç bir sorun çıkarmaz. Çünkü tek taraflı bir ayrıcalık. Olmayacak bir şey olsaydı, 25 parlamenter mektup yazmazdı dedi.
Sanayi ve Ticaret Bakanı Ali Coşkun da Ön yargılı bir yaklaşımımız yok. Sayın Erdoğan ne istediğini bilen bir liderdir. Karamsarlığa kapılmanın gereği yok. Zira, AB de Tayyip Bey’in temasları çerçevesinde Türkiye’nin önemini daha iyi kavradı. Olumlu bir sonuç çıkacaktır. Sonuç belli olmadan, bir yorum doğru olmaz. O sonuca göre Türkiye kendi kararını verecektir diye konuştu.
NAFTA üyeliği gerçekçi değil
İş çevreleri ve dış ticaret uzmanları ise öneriyi gerçekçi bulmuyor. Bu konudaki görüşler şöyle:
TÜSİAD Başkanı Tuncay Özilhan:
Bizim hedefimiz AB. Onlar tabi ki kafalardan geçecektir. Ama Türkiye AB hedefinden vazgeçemez. Kapı aralanmıştır. Türkiye müzakere tarihini en geç 2005 yılında alacaktır.
İstanbul Sanayi Odası Meclis Başkanı Hüsamettin Kavi:
Kopenhag’a kadar her şey konuşulabilir. Her türlü ağlama yapılabilir.
Eczacıbaşı Holding Başkanı Bülent Eczacıbaşı;
Türkiye AB yoluna sabırla devam etmeli. Türkiye’nin üyeliğine karşı olan AB üyesi yok. NAFTA önerisi ortaya konurken bütün yönleriyle değerlendirildiğini ümit ediyorum. Ciddi ve incelikleri olan bir konu. Çok ayrıntılı değerlendirmek lazım.
Türk Amerikan İşadamları Derneği Başkanı Zeynel Abidin Erdem:
Bu çok tartışma götürür. Sayın Erdoğan Bush ile görüşmesinde ‘AB’de sıkışırsak, siz de bizi NAFTA’ya alırsınız’ dedi. Başkan büyük tezahürat gösterdi. Alternatif adı altında söylendi. Ben olabilir görmüyorum.
Uzmanlar: Olmaz
Dış ticaret uzmanları, Türkiye’nin Gümrük Birliği’ nedeniyle, AB’nin ortak ticaret politikasını izlemek zorunda olduğunu, dolayısıyla NAFTA üyeliğinin bu ilişkiye oturtulamayacağını belirtiyorlar. ABD gerek nitelikli bölgeler, gerekse serbest ticaret konularında yıllardır Türkiye’nin isteklerini karşılamadı. Böyle bir şeyi kabul edeceğini beklemek gerçekçi değil diyen uzmanlar, ‘ABD’nin tek taraflı’ NAFTA’ya kabulünün de olanaksız olduğunu belirttiler.
Dış Ticaret eski Müsteşarı ve Dış Ticaret Vakfı Başkanı Ertuğrul Önen ise NAFTA, AB’nin alternatifi olamaz. Öneri gerçekçi değil. Aba altından sopa göstermeye benziyor. Dış ticaretin yarıdan fazlası AB ülekleri ile. Firmalarımız öyle konumlanmışlar. Bunu yok farzetmek olmaz. Türkiye’nin geçici bir süre ile NAFTA üyesi olması zaten olmaz. Oyuncak değil dedi.
ABD gezisinin New York ayağındaki Türkevi ziyaretinde konuşan ve ‘Başbakan Erdoğan’ sloganlarıyla karşılanan AKP Lideri, Kopenhag ile ilgili beklentileri ve Bush ile görüşmesini anlattı. Erdoğan AB’ye bizi almazlarsa almasınlar. Başımızın çaresine bakarız. Ben Sayın Bush’a ‘Gelin, bizi NAFTA’ya alın’ dedim. Kendisi ‘yes’ dedi. Her tarafı araştıracak, bir yerden çıkacağız diye konuştu.
Türk’ün onurunu çiğnetmeye kimsenin hakkı olmadığını kaydeden Erdoğan, Para istemeye gelmedik. Aslan gibi işadamlarımızla ‘bize pazar gösterin’ demeye geldik. Güven veren bir yönetimle dünya pazarları Türk işadamlarına açık olacaktır dedi. Popülist yaklaşımların yasak olduğunu da kaydeden Erdoğan, Hani latife olarak yaparlar ya, Kayseri’ye deniz getirme meselesi. Biz Kayseri’ye deniz getirecek değiliz diyerek büyük alkış topladı.
Bilindiği gibi Türk ihracatçılar tarafından geliştirilen ‘Türkiye’nin geçici süreyle NAFTA’ya üye yapılması’ önerisi, Türk lobisi tarafından ciddi bir girişime dönüştürülmüş, kongre Temsilcisi Cliff Stearns ve iki üye tarafından mektup haline getirilen öneri, ABD Başkanı Bush’a sunulmuştu.
Satıcı: Olabilir ama bir bedeli var
Türkiye’nin beş yıl süre ile geçici olarak NAFTA’ya alınması önerisi iş çevrelerinde tartışma yarattı. Önerinin sahiplerinden TİM Başkanı Oğuz Satıcı, Nitelikli bölgeler olmadı. Türkiye’ye destek sağlanması da gündemde. Yapılabilecek başka bir şey de yok zaten. ABD tarafı çalışıyor. Elbette ABD müttefiklerine karşılıksız bir şey vermez. Bunun karşılığı ne derseniz, Irak görünüyor. Bu AB ile ilişkilerde de hiç bir sorun çıkarmaz. Çünkü tek taraflı bir ayrıcalık. Olmayacak bir şey olsaydı, 25 parlamenter mektup yazmazdı dedi.
Sanayi ve Ticaret Bakanı Ali Coşkun da Ön yargılı bir yaklaşımımız yok. Sayın Erdoğan ne istediğini bilen bir liderdir. Karamsarlığa kapılmanın gereği yok. Zira, AB de Tayyip Bey’in temasları çerçevesinde Türkiye’nin önemini daha iyi kavradı. Olumlu bir sonuç çıkacaktır. Sonuç belli olmadan, bir yorum doğru olmaz. O sonuca göre Türkiye kendi kararını verecektir diye konuştu.
NAFTA üyeliği gerçekçi değil
İş çevreleri ve dış ticaret uzmanları ise öneriyi gerçekçi bulmuyor. Bu konudaki görüşler şöyle:
TÜSİAD Başkanı Tuncay Özilhan:
Bizim hedefimiz AB. Onlar tabi ki kafalardan geçecektir. Ama Türkiye AB hedefinden vazgeçemez. Kapı aralanmıştır. Türkiye müzakere tarihini en geç 2005 yılında alacaktır.
İstanbul Sanayi Odası Meclis Başkanı Hüsamettin Kavi:
Kopenhag’a kadar her şey konuşulabilir. Her türlü ağlama yapılabilir.
Eczacıbaşı Holding Başkanı Bülent Eczacıbaşı;
Türkiye AB yoluna sabırla devam etmeli. Türkiye’nin üyeliğine karşı olan AB üyesi yok. NAFTA önerisi ortaya konurken bütün yönleriyle değerlendirildiğini ümit ediyorum. Ciddi ve incelikleri olan bir konu. Çok ayrıntılı değerlendirmek lazım.
Türk Amerikan İşadamları Derneği Başkanı Zeynel Abidin Erdem:
Bu çok tartışma götürür. Sayın Erdoğan Bush ile görüşmesinde ‘AB’de sıkışırsak, siz de bizi NAFTA’ya alırsınız’ dedi. Başkan büyük tezahürat gösterdi. Alternatif adı altında söylendi. Ben olabilir görmüyorum.
Uzmanlar: Olmaz
Dış ticaret uzmanları, Türkiye’nin Gümrük Birliği’ nedeniyle, AB’nin ortak ticaret politikasını izlemek zorunda olduğunu, dolayısıyla NAFTA üyeliğinin bu ilişkiye oturtulamayacağını belirtiyorlar. ABD gerek nitelikli bölgeler, gerekse serbest ticaret konularında yıllardır Türkiye’nin isteklerini karşılamadı. Böyle bir şeyi kabul edeceğini beklemek gerçekçi değil diyen uzmanlar, ‘ABD’nin tek taraflı’ NAFTA’ya kabulünün de olanaksız olduğunu belirttiler.
Dış Ticaret eski Müsteşarı ve Dış Ticaret Vakfı Başkanı Ertuğrul Önen ise NAFTA, AB’nin alternatifi olamaz. Öneri gerçekçi değil. Aba altından sopa göstermeye benziyor. Dış ticaretin yarıdan fazlası AB ülekleri ile. Firmalarımız öyle konumlanmışlar. Bunu yok farzetmek olmaz. Türkiye’nin geçici bir süre ile NAFTA üyesi olması zaten olmaz. Oyuncak değil dedi.