Kredi musluğu açıldı konut satışı arttı

GEÇEN seneyi rekor satışla kapatan konut sektörü, ocak ayında yaşanan düşüşün ardından şubatta yeniden yükselişe geçti. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, şubat ayında ülke genelinde konut satışları yüzde 5.9 artarak 124 bin 549 oldu. Böylece 2020’den sonraki en iyi şubat verisi görüldü.

Banka kredili konut satışları şubat ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 42.3 artarak 25 bin 35 oldu. Peşin ve senetli satışı gösteren diğer konut satışları ise yüzde 0.5 azalarak 99 bin 514’e geriledi. Toplam konut satışları içinde kredili satışların payının yüzde 20.1’e ulaşması dikkat çekti. Bu oran Mayıs 2023’ten sonraki (33 ay) en yüksek oran olarak kayıtlara geçti. Kredili satışın payı yükselse de, şubatta her 10 evden 8’i peşin ya da senetle alındı.

NEDEN YÜKSELDİ?

Kredili satışlarda yaşanan artışta, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) konut kredisi kullanım limitlerinde yaptığı değişiklik etkili oldu. 31 Ocak’ta yapılan düzenleme ile ilk evini alacaklar için sıfır konut ve ikinci el ayrımı ortadan kalktı. Geçmişte 5 milyon TL altındaki sıfır konut için evin değerinin yüzde 90’ına kadar kredi veriliyor, ikinci elde ise sadece 1 milyon TL altındaki konutlara bu imkân sağlanıyordu. Düzenleme sonrası ister ikinci el ister sıfır konut olsun, 5 milyon TL’nin atındaki evlerde, evin değerinin yüzde 90’ına kadar kredi alınmasının önü açıldı. Hem ikinci elde dezavantajın ortadan kaldırılması hem de orta gelirli için kredi musluklarının açılması alıcıları harekete geçirdi.

Konut kredi faizlerinde sınırlı da olsa bir düşüş olması, özellikle kiracılıktan kurtulmak ve ev sahibi olmak isteyenleri teşvik etti. Fiyatlar ilerde artar diyenler, kredi yapılandırma imkânını da düşünerek alım yaptı. Yapılan konut kampanyaları da alıcıları teşvik etti.

Faizsiz ev sahibi olmayı sağlayan ‘tasarruf finansman şirketlerine’ ilgi son dönemde katlanarak arttı. Bu sistemde yapılan satışların da kredili satış kapsamında olması yükselişte etkili oldu.

İlk el ve ikinci el ayrımına bakıldığında ise, şubatta sıfır konut satışları 37 bin 785, ikinci el konut satışları 86 bin 764 oldu. Toplam satış içinde ilk elin payı yüzde 30.3, ikinci elin payı yüzde 69.7 olarak açıklandı. Yılın ilk iki ayındaki konut satışları da 236 bin 29 adet olarak gerçekleşti.

YABANCININ PAYI YÜZDE 1.2

YABANCILARA konut satışları ise şubatta yıllık yüzde 2.9 azalarak bin 506 oldu. Toplam konut satışları içinde yabancılara yapılan konut satışının payı yüzde 1.2 olarak gerçekleşti. Şubat ayında ülke uyruklarına göre en fazla konut satışı sırasıyla 191 ile Rusya, 131 ile İran ve 106 ile Irak vatandaşlarına yapıldı.

İŞYERİ SATIŞI GERİLEDİ

Şubat ayında işyeri satışları ise geçtiğimiz yılın aynı ayına göre yüzde 1.1 gerileyerek 15 bin 69 oldu. Konutta olduğu gibi işyerinde de kredili alımlar artış gösterdi. Banka kredili işyeri satışları şubatta yüzde 62.8 artarak 692 adet, peşin ve senetli satışlar yüzde 3 azalarak 14 bin 377 oldu.

ÜRETİM HIZLANDI

KONUT satışları artarken, inşaat üretimi de hız kazanıyor. TÜİK’in açıkladığı inşaat üretim endeksi, ocakta aylık yüzde 0.9, yıllık yüzde 8 arttı. İnşaatın alt sektörleri incelendiğinde, bina inşaatı sektörü endeksi bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 8.1, bina dışı yapıların inşaatı sektörü endeksi yüzde 8.8 ve özel inşaat faaliyetleri sektörü endeksi yüzde 7.1 arttı.