İşte dünyanın borç karnesi

ULUSLARARASI Finans Enstitüsü’nün (IIF), ‘Küresel Borç Monitörü’ raporu, küresel borç birikim hızının geçen yıl keskin bir şekilde hızlandığını ve salgın dönemindeki artıştan bu yana en hızlı yükselişini kaydettiğini ortaya koydu. Buna göre küresel borçlar 2025’te yaklaşık 29 trilyon dolar birden artarak 348.3 trilyon dolara çıktı ve tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı.

Türkiye’ye de yer verilen raporun detayları madde madde şu şekilde: 

 Küresel borç artışının yaklaşık üçte ikisi, bütçe açığı harcamalarının yükselmesiyle gelişmiş piyasalardan kaynaklandı. 

 Borç stokları hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ekonomilerde yeni zirvelere ulaşarak birikimin geniş tabanlı yapısını ortaya koydu.

Gelişmiş ekonomilerin toplam borcu geçen yılın son çeyreğinde 231.7 trilyon dolar olarak hesaplanırken, gelişmekte olan ülkelerde toplam borç 116.6 trilyon dolara ulaştı.

4’TE 3’Ü ÇİN ABD VE AVRUPA’NIN 

Küresel borcun Gayri Safi Yurt İçi Hasıla’ya (GSYH) oranı art arda beşinci yıl düşüş kaydederek 2025’te yaklaşık yüzde 308’e geriledi. Söz konusu düşüş, ağırlıklı olarak gelişmiş piyasalardan kaynaklandı. Gelişmekte olan piyasalarda borcun GSYH’ye oranı yükselmeye devam etti ve yüzde 235’in üzerine çıkarak rekor tazeledi. 

Küresel borcun dağılımına bakıldığında, hanehalkına ait borçlar geçen yılın dördüncü çeyreğinde 64.6 trilyon dolara, finansal olmayan şirketlere ait borçlar 100.6 trilyon dolara, kamu borçları 106.7 trilyon dolara ve finansal sektör borçları 76.4 trilyon dolara yükseldi.

Kamu borçlanmaları 2025’te küresel borç artışının 10 trilyon dolardan fazlasını oluşturdu ve artışın neredeyse dörtte üçü Çin, ABD ve Euro Bölgesi’nden kaynaklandı.

TÜRKİYE’DE KAMU BORÇLARI AZALDI 

 Türkiye’de ise borçların GSYH’ye oranları dikkate alındığında, geçen yılın son çeyreğinde önceki yılın aynı dönemine kıyasla hanehalkına ait borçlar yüzde 9.9’dan yüzde 10.1’e ve finansal olmayan şirket borçları yüzde 37.3’ten yüzde 38.2’ye çıkarken, kamu borçları yüzde 27.5’ten yüzde 26.8’e ve finansal sektör borçları yüzde 17.5’ten yüzde 17.3’e geriledi.

Raporda, ileriye bakıldığında özellikle ABD, Çin, Almanya, Japonya ve Hindistan’da artan kamu borçlanma ihtiyaçları nedeniyle küresel borç birikiminin güçlü kalmasının beklendiği belirtildi.

NAKİT BORÇLANMANIN VADESİ 33.8 AYA İNDİ

HAZİNE ve Maliye Bakanlığı, son günlerde borçlanma politikasına ilişkin eksik bilgiden kaynaklı bazı yanlış değerlendirmelerin yapıldığına yönelik yazılı bir açıklama yayımladı. Kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi amacıyla teknik açıklama yapılmasının gerekli görüldüğü belirtilen açıklamada, borçlanma politikasının; bütçe finansmanı, maliyet, vade, borç servisi profili, piyasa talebi ve verim eğrisinin farklı vadelerde sağlıklı oluşması gibi birçok unsur gözetilerek yürütüldüğü vurgulandı ve şu ifadelere yer verildi: “Son yıllarda gerek küresel, gerekse de yurt içi finansman koşullarında gözlenen geçici dalgalanmaların borç stoku üzerindeki kalıcı maliyet etkisini sınırlandırmak amacıyla iç borçlanmanın ortalama vadesinde geçmiş yıllara nazaran azalış gerçekleşmiştir. Nitekim nakit borçlanmanın ortalama vadesi, 2023 yılı sonu itibarıyla 65.1 ay iken 2026 Ocak ayı itibarıyla 33.8 ay seviyesine inmiştir.”