İstanbul Kuyumcular Odası Başkanı ‘suçtur’ dedi! Altını olana kritik uyarı

Yer Bursa’nın tarihi ticaret merkezi Kapalıçarşı. Çarşı esnafından kuyumculuk yapan üç şahıs kâr vaadiyle 120 milyon liralık altın topladı. Müşterilerine altınları işletileceğini, belli aralıklarla kâr payı dağıtılacağını söylediler. Her meslekten birçok tasarruf sahibi bu kuyumculara güvendi, altınını teslim etti. 2025’in yıldızı olan altın, rekor üstüne rekor kırarak en çok kazandıran yatırım aracı unvanının sahibi durumunda. Fiyatı arttıkça altınla ilgili olaylar da arttı. Bursa’daki örnekte olduğu gibi 120 milyon liralık altın toplayan kuyumcular, kepenkleri indirip arkalarında mağdurlar bırakarak ortadan kayboldular.

Bunun gibi örnekler aslında ilk kez yaşanmıyor. Konuştuğumuz kuyum sektörünün uzmanları gerek semt kuyumcularında gerekse Kapalıçarşı ya da Kuyumcukent gibi bu işin merkezi olarak bilinen yerlerde benzer durumların sık sık gerçekleştiğini belirtiyor.

İşte bu uygulamalar artınca İstanbul Kuyumcular Odası’ndan konuyla ilgili açıklama geldi. Anadolu Ajansı’na konuşan İstanbul Kuyumcular Odası (İKO) Başkanı Mustafa Atayık, emanet altın mağduriyetine karşı vatandaşları uyardı.

‘KASADA YA DA BANKADA TUTUN’

İKO Başkanı Atayık, “Vatandaşlarımızın altınlarını kasalarda veya bankalarda saklamalarını tavsiye ediyoruz. Emanet altınları kuyumcularımızın alması, saklaması, kullanması suç” dedi. Kuyumculuk faaliyetlerine ilişkin yasal düzenlemede kuyum işletmelerinin, altın veya herhangi bir menkulü emanet alamayacağı ya da başka bir amaçla saklayamayacağı hüküm altına alınmış durumda. Söz konusu düzenleme ile kayıt dışılığın ve vatandaş mağduriyetinin önlenmesi, kara paranın aklanması ve terörizmin finansmanının engellenmesi amaçlanıyor.

Atayık’ın dikkat çektiği suç ve ceza hükümleri ise şöyle: “Ticaret Bakanlığı’nın tespit etmesi halinde, 2025 yılında her bir aykırılık için 22 bin 807 lira ile 684 bin 214 lira arasında idari para cezası uygulama yetkisi var. Uygulanan idari para cezalarının tutarları 2026 yılında yeniden değerleme oranı doğrultusunda artırılacak.”

‘EMANET OLARAK GÖZÜKMEZ’

İKO Başkanı Mustafa Atayık, Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmeliği hatırlatarak, kuyumcuların emanet altın almalarının ve bunları saklamalarının yasal olmadığının altını çizdi. Atayık, “Eğer o emanet altınlar kuyumcuda bulunuyorsa emanet olarak değerlendirilmez. Maliye, o altınları kuyumcunun envanteri olarak tespit eder ve gerekli mali denetimler ile cezai işlemleri uygular. Kuyumcularımızın bu konuda çok dikkatli olması gerekiyor” sözleriyle kuyumcuları da uyardı.
Atayık’ın, altını olan vatandaşlara uyarıları ise şunlar oldu:

NELER YAPILMALI

* “Kuyumculuk yıllardan beridir vatandaşın gözünde çok değerli ve güvene dayalı bir meslek fakat son zamanlarda bu sektöre dışarıdan gelen insanlar kuyumculuk adı altında bu işlere tenezzül ediyorlar ve vatandaşlar da buna kanıp ‘yüksek getiri var, kâr payı var’ diye altınlarını emanet bırakıyorlar. Sonra da altınlarını kaybetme olaylarıyla karşılaşıyorlar. Bu tarz durumların önüne geçmek için vatandaşlarımızın altınlarını kasaları varsa kasalarda veya bankalarda saklamalarını tavsiye ediyoruz.

* Altın alırken oda ve dernek üyesi kuyumculardan alışveriş yapın. Türkiye’de yaklaşık 40 bin kuyumcu bulunuyor. Her ilde, her ilçede, her mahallede kuyumcumuz var ve çoğu kişinin bir aile kuyumcusu mevcut. Vatandaşlar, güvendikleri ve tanıdıkları kuyumculardan bu alışverişleri rahatlıkla yapabilirler.

* İnternetten yapılan alışverişlerde bazı ürünlerin sertifikası yok. Sertifikası olmayan ürünler için tedbir amaçlı çalışmalar yaptık. Oda olarak İKO-güvenCE etiketini çıkardık. Bu etiketi alan firmalar vatandaşlarla bir sözleşme imzalamış oluyor, odayla firma sözleşme imzalıyor. Vatandaşı burada korumuş oluyoruz. Zaten portallara ve büyük sitelere biz bu yazılarımızı yazdık. Biz bu etiketi olmayan veya odalara üye olmayan firmaların satışına imkan verilmesin istiyoruz.”

‘TEMİNAT GEREKİR’

İstanbul Mücevherciler Kuyumcular ve Sarraflar Derneği Başkan Yardımcısı Mehmet Ali Yıldırımtürk de Anadolu’nun değişik yerlerinde güvene dayalı altın saklama uygulamasına yönelik olayların arttığına dikkat çekti. Burada eğer bir ‘getiri sağlanıyorsa’ kesinlikle yasa dışı durum oluştuğunun altını çizen Yıldırımtürk, “SPK’ya göre işletmeler böyle bir tasarrufta bulunamazlar. ‘Altınınızı getirin, karşılığında size aylık şu kadar para verelim, altın verelim’ diyorlar. Bu yanlış. Vatandaş da bunu getiri cazibesi nedeniyle tercih ediyor” dedi.

Güvene dayalı kazanç amaçlı olmayan altın emanetlerine ise dikkat edilmesi gerektiğini belirten Yıldırımtürk, şöyle konuştu: “Bazı insanlar yıllardan beri alışveriş yaptığı kuyumcusunda altını tutmak isteyebilir. Bunun için mutlaka teminat almak gerekir. Ne kadar tanırsanız tanıyın, kışmetli evrak almak gerekiyor. Bu noktada bankalar oldukça güvenli.”

ÇOK ESKİ BİR ALIŞKANLIK

Konuyu sektör temsilcilerine danıştık. Zen Pırlanta Yönetim Kurulu Başkanı Emil Güzeliş, altın emanetçiliğinin çok eski bir alışkanlık olduğunu, temelinin de kuyum mesleğinin güvenilirliğine dayandığını vurguladı. Tarihten gelen bu alışkanlığı günümüz imkânlarında ‘olacak iş değil’ diye nitelendiren Güzeliş, “Artık bankalar var, altın mevduatları var. Bir ay içinde iki olay oldu. İnsanları kepenkleri kapalı buldu. Bugünün şartlarında kuyumcuya neden altın bırakılsın, kuyumcu neden alsın? Artık bu yapılmamalı” dedi.