Hediyeye ortalama 2 bin 800 TL verdik

YENİ yıl sofrası, hediyelerinin paketlenmesi derken bir yılbaşı hazırlık trafiği daha geride kaldı. Kimi işlerini son güne bıraktı kimi aylar öncesinden tamamladı. Perakende sektörünün temsilcileri bu yıl kasım kampanyaları dahil tüketicilerin hediye planları için indirim dönemlerini yakından takip ettiklerini belirtti. Sektörün altını çizdiği bir başka konu da yeni yıl hediyelerinin büyük kısmının online pazar yerlerinden satın alınması oldu.

Tüketici bu dönemde bütçesine göre alışverişe yönelirken, markalar da kampanyalar ve indirimlerle sahaya indi. Yılbaşı alışverişinin perakendeye nasıl yansıdığını ve tüketici davranışlarının hangi yönde değiştiğini konunun uzmanlarına sorduk.

YÜZDE 55.7’Sİ İNTERNETTEN

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) e-ticaret Meclis Üyesi Seyhun Özkara, 2025’te yılbaşı alışveriş trafiğinin kasım kampanyalarıyla başlayan ‘uzun sezon’ haline dönüştüğü görüşünde. Bu sene hediye alışverişine yeni katılan bir kitlenin oluştuğunu aktaran Özkara, bu artışı “TÜİK verilerine göre internetten alışveriş yapan birey oranı 2024’te yüzde 51.7 iken 2025’te yüzde 55.7’ye yükseldi. Bu artış tüketicilerin internet üzerinden daha uygun fiyatlı ürünlere ulaşabilmesi, alternatiflerin artması ve özellikle genç jenerasyonun online alışverişe daha fazla katılım göstermesi ile açıklanabilir” sözleriyle anlattı.

2025’te sepet ortalamalarının yaklaşık 2 bin 800 TL olduğunu söyleyen Özkara, öne çıkan kategoriler hakkında da bilgi verdi. Moda aksesuar, kozmetik ve kişisel bakım ile ev dekorasyonu kategorilerinde yılbaşında yılın ortalamasına kıyasla yaklaşık yüzde 45 daha fazla talep olduğunu kaydetti. Özkara’nın paylaştığı bilgilere göre yılın geneline kıyasla yılbaşı döneminde en belirgin farklılaşma hediyelik ve kişiselleştirilmiş ürünlerde görüldü. Yılbaşı sepetleri, dekoratif objeler ve özel tasarım hediye kategorilerinde de artış yaşandı.

İHTİYACA DEĞİL DUYGUYA YÖNELİK

E-ticaret altyapı sağlayıcısı ikas Kurucu Ortağı ve CEO’su Mustafa Namoğlu ise hareketliliğin olduğu kategorilerde ortak noktanın ihtiyaca değil ‘duyguya’ yönelik alışverişlerde yoğunlaştığını vurguladı. ‘Şimdi alayım’, ‘yetişsin’, ‘sorunsuz gelsin’ gibi beklentilerin öne çıktığını aktaran Namoğlu, “Yani yılbaşında kazanan sadece kampanya yapan değil; hazırlıklı marka oluyor” diye devam etti. Bu yıl önceki dönemlere kıyasla daha bilinçli bir tüketici profiliyle karşılaştıklarını kaydeden Namoğlu, “İnsanlar artık tek seferde büyük harcamalar yapmak yerine, ihtiyaçlarını zamana yayarak ve daha kontrollü sepetlerle alışveriş yapmayı tercih ediyor” dedi. Namoğlu’nun aktardıklarına göre, global verilere bakıldığında tüketiciler yaklaşık yüzde 15’inin alışverişini özel günlere 24-48 saat kala tamamlarken, Türkiye de bu oran yüzde 20 seviyesinde. Z kuşağında tablo daha da net. Neredeyse her 4 genç tüketiciden biri alışverişi son 24-48 saate bırakıyor.

Yılbaşı trafiğiyle ilgili Google verilerine de baktık. Özellikle yoğun alışveriş dönemlerinde tüketicilerin yaklaşık yüzde 80’inin bir ürünü almadan önce en az üç platformda fiyat karşılaştırması yaptığı görüldü. Namoğlu, “Türkiye’de sadece fiyat indirimiyle satışa dönüşüm oranı yüzde 2.5 - 3.5 bandında kalıyor. Avantajlı fiyatın yanına ücretsiz kargo gibi bir hizmet eklendiğinde oran yüzde 4.5 seviyelerine kadar çıkabiliyor” dedi. Namoğlu, e-ticaret sektörünün 2025’i 5 trilyon TL’ye yakın işlem hacmiyle kapatmasını öngördüklerini de kaydetti.

SATIŞLAR YÜZDE 50 ARTIYOR 

Alışveriş hareketliliği geleneksel perakendede de yaşandı. Birleşmiş Markalar Derneği (BMD) Yönetim Kurulu Başkanı Sinan Öncel fiziki satışları yorumladı. Hemen hemen bütün kategorilerde canlılık olduğunu belirten Öncel, hediyelik için çikolata, takı, elektronik, ayakkabı, küçük ev aletleri, oyuncak gibi ürünler tercih edildiğini aktardı. Tüketicilerin büyük bir bölümünün yeni yılı evinde karşıladığını söyleyen Öncel, “Atıştırmalık, kasap ve şarküteri ürünleri ile sebze meyve satışlarında yüzde 100’e varan oranlarda artış bekliyoruz” dedi. “Hediyelik ve yılbaşı alışverişinin etkisi ile yılın son haftasında perakende satışları ortalama yüzde 40–50 artıyor. Bazı kategorilerde ise yüzde 100’ün üzerine çıkıyor” diyen Öncel, şöyle devam etti: “Bankalararası Kart Merkezi (BKM) verilerine göre, 2024’te en fazla kartlı alışverişin 30 Aralık’ta yılbaşı için yapıldığını görüyoruz. Bu yıl da yine benzer bir tablo ile karşılaşacağımızı düşünüyorum.” 

DİJİTAL HEDİYE DİKKAT ÇEKTİ 

GÜNLÜK aktivitelerin dijital ortama kaymasıyla birlikte, ‘dijital hediye’ kavramı da ön plana çıktı. Kaspersky’nin Türkiye’de gerçekleştirdiği araştırmaya göre 18–34 yaş aralığındaki genç katılımcıların yüzde 63’ü bu yılbaşında dijital hediye almayı planladığını, yüzde 46’sı ise daha önce aldığını söyledi.