Gözler siparişlerde
Güncelleme Tarihi:
Ortadoğu’da hızlanan çatışmalar bir taraftan küresel ekonomiyi tehdit ederken; diğer yandan da ihracatta yeni fırsatlar yaratabiliyor. Tedarik zincirinde yaşanacak olası aksamaların siparişleri Uzakdoğu’dan Türkiye’ye kaydırabileceğini söyleyen TASD Başkanı Berke İçten, “Yeter ki enflasyon ve döviz kurunu rekabetçi hale getirelim” diye konuştu.
ORTADOĞU’daki savaşın tedarik zincirinde yaratacağı olası aksamalar, Türk ayakkabı sanayicileri için ‘yeni sipariş umudu’ doğurdu. Türkiye Ayakkabı Sanayicileri Derneği Başkanı Berke İçten, bölgede devam eden savaşın pandemide olduğu gibi bir kırılma yaratacağını ve siparişlerin Türkiye’ye kayabileceğini aktardı. Özellikle artan lojistik maliyetleri ile Türkiye’nin yakın coğrafya olarak ön plana çıkabileceğini vurgulayan İçten, “Tedarik zincirindeki aksamaların siparişleri yeniden Türkiye’ye getireceğin; Uzak Doğu’ya, Bangladeş’e, Çin’e olan siparişlerin Türkiye’ye kayacağını öngörüyoruz” dedi. Bu kapsamda, Türkiye’nin üretim potansiyelinin yeniden ortaya çıkacağına da dikkat çeken İçten, “Yeter ki enflasyon ve döviz kurunu rekabetçi hale getirelim” diye konuştu.
İTHALATA FREN
İç piyasada satışları düşen Türkiye ayakkabı sektörü, ithalat kıskacına girmiş; ithal ayakkabının toplam tüketim içindeki payında yaşanan artış, hızlanmıştı. Ancak İçten’in aktardığına göre, ayakkabıda ‘ithalat fırtınası’ şimdilik dindi. Ticaret Bakanlığı tarafından ayakkabı ithalatına uygulanan ilave gümrük vergisinin 2025’in başında yüzde 30’dan yüzde 40’a çıkarılması ve posta ve hızlı kargo taşımacılığı yoluyla yurtdışından getirilen ürünlere gelen kısıtlama kararı, sektörde bu fırtınanın dinmesinde etkili oldu.
YİNE DE İHRACATI SOLLADI
Ancak İçten’in aktardığına göre, ihracat da gerilemiş durumda. 2025 Ocak’ta ihracatın 14 milyon çift iken 2026 Ocak’ta 9 milyon 16 bin çifte düştüğünü aktaran İçten, “Ocakta 71.2 milyon dolar karşılığında 9 milyon 16 bin çift ayakkabı ihraç edebildik” diyen İçten, “İhracatımız adet bazında yüzde 36.2, geçen sene aynı aya kıyasla değer olarak yüzde 22.6 geriledi. Adet bazında ayakkabı ithalatı ilk kez ihracatın önüne geçmiş durumda. Bu tabloyu iyi analiz etmemiz gerek” dedi ve şöyle devam etti: “Bu noktada da enflasyon ve döviz kurunu üretimi rekabetçi hale getirecek pozisyona getirmemiz gerekiyor.” İçten ayrıca, sektörün son 3 yılda istihdam sayısında yüzde 35-40 düşüş yaşandığını dile getirdi.
200 MİLYON ÇİFT AYAKKABI SAHTE
ÇAKMA (Sahte) ayakkabı ve kayıtdışı üretimlerin sektörde yarattığı sarsıntı ise büyüyor. Berke İçten’in verdiği bilgilere göre, iç pazarda yılda 200 milyon çiftlere varan kayıtdışı, sahte, taklit ayakkabı bulunuyor. Bunun devlete olan vergi ve prim kaybının ise yıllık en az 1 milyar doları bulduğu tahmin ediliyor. İçten, “Restoranda çalışan garsonun maaşına kadar inceleyen Maliye bu kadar kayıtdışına nasıl göz yumar şaşırıyoruz. Maliye Bakanlığı’nın bu işe yeniden yönelmesini bekliyoruz” dedi.
‘PROGRAM UZAYACAKSA DESTEK ŞART’
EKONOMİ programının uzaması halinde özel uygulamaların devreye alınması gerektiğini aktaran İçten, “Savaşta her türlü yerli mamul ve hammadde önündeki engeller kaldırılmalı. 3 bin 500 TL olarak uygulanan istihdam desteğinin ayakkabı sektörü özelinde 6 bin TL’ye çıkarılmasını talep ediyoruz” ifadelerini kullandı.