Enflasyon direnerek düşüyor... Ekimde yüzde 48.58’e indi
Güncelleme Tarihi:
TÜİK verilerine göre, tüketici fiyatlarındaki artış hızı ekimde de yavaşladı. Dün 2024 Ekim’e ilişkin açıklanan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) verileri, eylülde yüzde 50’nin altına gerileyen enflasyonun ekimde de yıllık yüzde 48.58’e düştüğünü ortaya koydu. Eylülde yüzde 2.97 olan ve ekimde yüzde 2.5’e gerilemesi beklenen aylık enflasyon ise yüzde 2.88 şeklinde gerçekleşti. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, enflasyondaki katılığın giderilmesi zaman alsa da gelişmelerin olumlu olduğunu söylerken; Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, son 5 ayda yıllık enflasyonda 27 puana yakın bir azalışın kaydedildiğine dikkat çekti.
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı 2024 Ekim ayına yönelik enflasyon verileri, tüketici fiyatlarındaki artış hızının yavaşladığını ortaya koydu. Ekim ayı tüketici enflasyonu (TÜFE) aylık bazda yüzde 2.88 artarken, yıllık enflasyon da yüzde 48.58 oldu. TÜFE eylül ayında ise aylık yüzde 2.97 artarken, yıllık bazda yüzde 49.38 ile 2023 yaz aylarından bu yana ilk kez yüzde 50’nin altını görmüştü.
GİYİM VE AYAKKABIDA BİR AYDA YÜZDE 14.32
TÜİK verilerine göre: Ana harcama grupları itibarıyla aylık bazda en fazla artış yüzde 14.32 ile giyim ve ayakkabıda görüldü. Bunu gıda ve alkolsüz içecekler takip etti.
Gıda enflasyonu ekimde aylık bazda yüzde 4.33 oranında artış gösterdi.
Ekim ayında haberleşmedeki artış yüzde 3.52 olurken, konut grubundaki artış da yüzde 2.93 oldu.
Yıllık bazda ise ana harcama grupları içinde en yüksek artış yüzde 93.66 ile eğitim sektöründe görülürken, konut grubundaki yıllık artış yüzde 89.39, lokanta ve oteller grubundaki artış yüzde 62.09, alkollü içecekler ve tütündeki artış yüzde 52.15, sağlık grubundaki artış da yüzde 51.05 olarak görüldü.
Gıda grubundaki yıllık artış ise yüzde 45.28 oldu.
TAZE SEBZELER BAŞI ÇEKTİ
Ekim ayında fiyatı en çok artan ürün taze sebzeler oldu. Taze sebzelerdeki artış yüzde 24.98 olurken, ikinci sırada yüzde 20.20 ile kadın giyim, üçüncü sırada yüzde 17.31 ile çocuk giyim oldu.
Erkek giyimdeki artış da yüzde 14.14 ile erkek giyim oldu. Taze meyvelerdeki artış yüzde 12.79, ilaçlardaki artış yüzde 10.97, kadın ayakkabısındaki artış 10.77 olarak görüldü.
ÜFE EKİMDE YÜZDE 32.24
TÜİK dün aynı zamanda 2024 Ekim’e yönelik Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksini de (Yİ-ÜFE) açıkladı. Buna göre, Yİ-ÜFE 2024 Ekim’de bir önceki aya göre yüzde 1.29 artış, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 27.17 artış, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 32.24 artış ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 43.93 artış gösterdi.
‘KİRA VE EĞİTİM TÜFE’DE DÜŞÜŞÜ SINIRLANDIRIYOR’
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, ekimde yıllık enflasyonun mayısa göre 26.9 puan gerileyerek yüzde 48.6 olduğunu belirterek, “Temel mallarda yıllık fiyat artışı yüzde 28.5, ataletin yüksek olduğu hizmetlerde ise yüzde 69.8 gerçekleşti” dedi. Şimşek, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamaya şöyle devam etti:
“Özellikle geriye dönük fiyatlama davranışının yüksek olduğu kira ve eğitim grubunda yıllık artışlar enflasyondaki düşüşü sınırlandırıyor. Katılıkların giderilmesi zaman alıyor ancak bu konudaki gelişmeler olumlu. Ekimde 12 aylık enflasyon beklentilerinin tüm kesimlerde son iki buçuk yılın en düşük seviyesine gerilemesi hizmet enflasyonundaki ataletin kırılması için önemli.”
‘YILLIK ENFLASYONDA YAKLAŞIK 27 PUAN AZALIŞ’
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, son 5 ayda yıllık enflasyondaki azalışın 27 puana yaklaştığını belirterek, “Ekim ayı enflasyonunda gıda fiyatlarının etkisi hissedilirken, sezon geçişinin de etkisiyle taze meyve ve sebze grubunda fiyat artışları yaşanmıştır” dedi. Yılmaz şöyle devam etti:
“Bununla birlikte tüm geçici etkiler arındırıldığında, çekirdek enflasyon göstergelerindeki aylık değişimler bir önceki aya kıyasla azalmış, yıllık enflasyon düzeyleri gerilemiştir. Ayrıca yurt içi üretici fiyatlarındaki gidişat, tüketici fiyatları üzerindeki maliyet yönlü baskının giderek hafiflediğini göstermektedir. 2024 yılının son çeyreğinde dönemsel fiyatlama etkisinin azalmasını, hizmet enflasyonunda iyileşmenin gerçekleşmesini ve küresel emtia fiyatlarındaki olumlu seyrin dezenflasyon sürecine katkı vermesini bekliyoruz.”
KİRAYA ZAM BELLİ OLDU
Enflasyon rakamlarının açıklanmasıyla kiraya zam oranı da belli oldu. Bu ay sözleşmesi yenilenen konut ve işyeri kiracılarına TÜFE 12 ay ortalamasına göre en çok yüzde 62.02 zam yapılacak. Ev sahibi dilerse daha düşük bir oranda zam yapabilir, ancak aksi bir mahkeme kararı olmadan bu oranın üzerinde zam isteyemez. Kira bedelinin düşük kaldığını düşünen ev sahipleri 5 yılı geçen kiracılarına kira bedelinin yeniden belirlenmesi için kira tespit davası açabilir. Ancak dava öncesi arabulucuya gidilmesi yasal zorunluluk.
