Akaryakıt fiyatlarında yükü devlet üstlenecek
Güncelleme Tarihi:
İran, ABD ve İsrail geriliminin ardından yaşanan petrol fiyatındaki artışı sınırlamak amacıyla eşel mobil uygulaması devreye alındı. Sistem, 2 Mart günü baz alınarak, bu tarihten itibaren bazı petrol ürünlerinin fiyatı artarsa, artış tutarının yüzde 75’ine kadar bu ürünlerin ÖTV’sinin indirilmesi yöntemiyle uygulanacak.
Bu kapsamda, benzinde litre başına 14,8277 liraya, motorinde litre başına 13,9006 liraya, LPG’de kilogram başına 11,3830 liraya kadar indirim olabilecek. Bu ürünlerin fiyatı düşerse de azalış tutarının yüzde 75’ine kadar ÖTV’si artırılacak ve artırılan bu tutar da 2 Mart’ta uygulanan ÖTV’yi geçmeyecek.
2.5 TL’Sİ YANSIYACAK
Örneğin, fiyat artışı 10 lira olursa, bu tutarın 7.5 lirası vergiden karşılanırken, 2.5 lirası fiyata yansıyacak. Zam 2.5 liraya inmiş olacak. Motorin ve benzine hafta başından itibaren olası yapılacak zamlar piyasalara yansımıştı. Gündeme gelen zam beklentisinin ardından dün gece eşel mobil devreye girdi. Devreye girmesiyle motorindeki zam 3 lira 11 kuruş, benzindeki zam da 92 kuruş olarak netleşti.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, jeopolitik gelişmelerin ekonomiye etkisini sınırlamak amacıyla kamu maliyesi olarak dezenflasyonu önceliklendiren önemli bir adım attıklarını kaydetti. Şimşek, “Geçici olduğunu değerlendirdiğimiz petrol fiyat şokunun etkisini azaltmak için eşel mobil sistemini geçici olarak devreye alıyor, akaryakıttaki fiyat artışlarının yüzde 75’e kadar olan kısmını vergilerden karşılıyoruz. Dezenflasyonu desteklemeye devam edeceğiz” dedi.
EŞEL MOBİL NEDİR?
EŞEL mobil sistemi daha önce 17 Mayıs 2018’den geçerli olmak üzere uygulanmış; 2021 sonunda sistemden çıkılmıştı. Uygulandığı dönemde ise Hazine’ye maliyeti 18 milyar TL’yi bulmuştu. Eşel mobil sistemi akaryakıt fiyatlarındaki dönemsel artışların enflasyonist etkilerini önlemek amacıyla uluslararası petrol fiyatları ve döviz kuru artışlarına bağlı olarak oluşacak fiyat artışlarının Özel Tüketim Vergisi’nden (ÖTV) karşılanarak akaryakıtın pompa satış fiyatına yansımamasını sağlamaya yönelik bir sistem. İndirim olması durumunda ise öncelikle ÖTV tutarı artırılarak vazgeçilen ÖTV karşılanıyor. Geçmiş uygulamadan farklı olarak eşel mobilde bu sefer karar yüzde 75’ine kadar uygulanması yönünde alındı.
2026’DA 656.5 MİLYAR LİRA BEKLENİYOR
2026 yılı bütçesinde petrol ve doğalgaz ürünleri üzerinden alınan Özel Tüketim Vergisi’nden (ÖTV) yıllık 656 milyar 504 milyon liralık gelir bekleniyor. Geçen yıl bütçe tahmini 534 milyar 944 milyon liraydı, yıl sonu gerçekleşmesi 522 milyar 203 milyon lira oldu. Ocak ayında ise 49 milyar 395 milyon lira tahsil edildi.