6 soruda emekli olacaklara tavsiyeler

24.09.2021 - 10:40 | Son Güncelleme :
6 soruda emekli olacaklara tavsiyeler | Ekonomi Haberleri

Okuyucuların en çok merak ettiği konuların başında ‘ne zaman emekli olmalıyım, şimdi mi emekli olsam yeni seneye mi bıraksam?’ sorusu geliyor. Bu soruların altında yatan gerekçe ise yüksek emekli maaşı alabilmek. Aslında merak edilen konu, sene sonuna kadar emekli olmakla, yeni senenin başında emekli olmanın maaşı ne kadar etkileyeceği. Kimileri de emekliliği gelse de biraz daha çalışıp emekli maaşını arttırmanın yollarını arıyor.

Peki, 2021’in sonuna kadar emeklilik dilekçesi vermekle, 2022’nin başında vermek arasında maaş açısından bir fark var mı? İşte, tüm merak edilenler.

İşte Hürriyet gazetesi yazarı Noyan Doğan'ın bugünkü yazısı...

1)Emeklilik başvurusunu sene sonuna kadar mı, yoksa yeni senenin başında mı yapmak daha avantajlı?

2021’in sonuna kadar emekli olmakla, 2022’nin ocak ayında başvuru yapmak arasında emekli maaşı açasından belirli bir fark var. Sene sonuna kadar başvuruda bulunursanız bu yılın ocak ve temmuz emekli zamları emekli maaşınızı eklenecek, 2022’nin başında başvurursanız sadece yeni senenin ocak ayında zam tutarı aylığınıza eklenecek. Ayrıca emekli maaşının belirlenmesinde de fark olacak. 

2) Emekli maaşı nasıl belirleniyor?

İlk sigortalı olduğu tarih 2000 yılı öncesi ile 2000-2008 arası olanlar ve 2008 sonrası sigorta girişi olanların emeklilik maaşları farklı hesaplanıyor. En basit haliyle, yatırılan prim gün sayısı, aylık ortalama kazanç, enflasyon, büyüme hızı gibi faktörlere göre emekli aylığı hesaplanıyor. Ortalama aylık kazancın, prim gün sayısına göre hesaplanan aylık bağlama oranı ile çarpılması sonucu emekli aylığı tutarı belirleniyor. Ortalama aylık kazanç da dönemsel tüketici enflasyonuna göre hesaplanıyor ve büyüme hızının yüzde 30’u üzerine ekleniyor. Güncellenmiş aylık kazanç ile aylık bağlama oranının çarpımı sonucu emekli maaşı belirleniyor, bu maaş da geçmiş enflasyon oranında artırılıyor.

OLUMLU ETKİLİYOR

3) İlk işe başlama tarihi önemli mi?

Önemli. Şöyle ki; 2000 yılından önce, SSK’lı girişi olanların emekli aylıkları kat sayı, aylık bağlama oranı ve gösterge rakamına göre hesaplanıyor. Aylık bağlama oranının da yüzde 60’ı, katsayı için de 12000 alınıyor. 2000-2008 arası ilk sigorta girişi olanlarda ise hesap değişiyor ve gösterge rakamı yerine güncelleme katsayısı kullanılıyor, büyüme rakamları ve TÜFE hesaba katılıyor. 2008 yılından sonra sigortalı olanlarda ise yine emekli maaşı formülü değişiyor ve aylık kazancın ortalamasına, güncelleme katsayısına, TÜFE oranına bakılıp hesaplama yapılıyor, aylık bağlama oranı yüzde 40 olarak ele alınıyor. 2021’de emekli olacaksınız, 2020 yılındaki güncelleme katsayısı baz alınıyor, 2022’de emekli olunacaksa 2021 yılının güncelleme katsayısına göre maaş hesaplanıyor. Ayrıca enflasyonun yüksek olduğu dönemlerde emeklilik dilekçesinin yılbaşından sonra verilmesi daha avantajlı, enflasyonun düşük olduğu dönemlerde ise sene sonuna kadar emeklilik dilekçesi verilmesi daha avantajlı. Tabi burada büyüme hızının yüksek olması da emekli maaşını olumlu etkileyen faktör.

4) Memurlarda durum farklı mı?

Memurların, emekli maaşı, memur maaş katsayısına göre belirleniyor. Bu durumda sene sonuna kadar emeklilik dilekçesi verilirse son memur maaş katsayısına göre maaş belirlenir, yeni senede başvuru yapılırsa yeni katsayı üzerinden maaş belirlenir. Emekli ikramiyesi de emeklilik dilekçesinin verildiği tarihteki maaş katsayısı üzerinden ödenir.

EMEKLİ AYLIĞI YÜKSELİR

5) Emekli olmayıp çalışmaya devam etsem maaşım düşer mi?

Emekli maaşının düşmesinde asıl etken aylık bağlama oranı. 2008 sonrasında yapılan düzenleme ile çalışma süresi uzadıkça aylık bağlama oranı düşüyor ve 20 yılın üzerinde prim ödeyenler daha fazla prim ödüyor ama karşılığında emekli aylığı düşüyor. Tabi bu durum tüm çalışanlar için geçerli değil. Yüksek prim ödenirse, yani tavandan prim ödenirse, emekli aylığı da o oranda yüksek olur. Ancak asgari ücret ve asgari ücretin biraz üzerinde maaşla çalışanlar emekli olmayıp, yüksek maaş alabilmek için daha fazla çalıştıklarında emekli maaşları her ay 2-3 lira düşer.

6) Kıdem tazminatı açısından sene sonuna kadar emekli olmakla yeni senede emekli olmak arasında fark var mı?

Fark var. Kıdem tazminatı tutarı ocak-temmuz ve temmuz-aralık olmak üzere senede iki kere değişiyor ve bu değişikliği de Hazine ve Maliye Bakanlığı açıklıyor. 2021’nin temmuz-aralık döneminde işçilere ödenecek kıdem tazminatı tavanı 8 bin 284 lira olarak belirlendi. Sene sonuna kadar emeklilik dilekçesini verirseniz kıdem tazminatı bu tavan üzerinden hesaplanır, 2022’nin başında emekli olursanız yeni açıklanan tazminat tavanı üzerinden hesaplama yapılır. Örneğin, bu yılın ocak-haziran döneminde emekli olanların kıdem tazminatı tavanı 7.638 lira üzerinden hesaplandı, sene sonuna kadar emekli olacakların ise 8 bin 284 lira üzerinden hesaplanacak.


Etiketler

Bu haberi okuyanlar bunları da okudu
 
  • BIST
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
1.415 Değişim: 0,40% Hacim : 12.888 Mio.TL Son veri saati : 16:42
Düşük 1.408 18.10.2021 Yüksek 1.417
Açılış: 1.411
9,2936 Değişim: 0,35%
Düşük 9,2378 18.10.2021 Yüksek 9,3083
Açılış: 9,2611
10,7976 Değişim: 0,47%
Düşük 10,7062 18.10.2021 Yüksek 10,8134
Açılış: 10,7467
528,07 Değişim: 0,32%
Düşük 524,52 18.10.2021 Yüksek 528,59
Açılış: 526,39
bigpara

Copyright © 2021 Tüm hakları saklıdır.
Hürriyet Gazetecilik Matbaacılık A.Ş.

YASAL UYARI:
Piyasa verileri Foreks Bilgi İletişim Hizmetleri A.Ş. tarafından sağlanmaktadır. Üye girişi yapılan Canlı Borsa sayfaları haricinde Hisse senedi verileri 15 dk gecikmelidir. Tahvil-Bono-Repo özet verileri her durumda 15 dk gecikmelidir.

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Bununla beraber gerek site üzerindeki, gerekse site için kullanılan kaynaklardaki hata ve eksikliklerden ve sitedeki bilgilerin kullanılması sonucunda yatırımcıların uğrayabilecekleri doğrudan ve/veya dolaylı zararlardan, kar yoksunluğundan, manevi zararlardan ve üçüncü kişilerin uğrayabileceği zararlardan dolayı Hürriyet Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

BIST isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez.

BIST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BIST'e ait olup, tekrar yayınlanamaz.