100 kişiden 34’ü tercih ediyor... Coğrafi işaretler köylerin umudu
Güncelleme Tarihi:
Coğrafi işaretli ürünler, yalnızca bir yörenin lezzetini ve kültürel mirasını yaşatmakla kalmıyor, aynı zamanda köylü ve üretici için ekonomik bir güvence anlamına geliyor. Türkiye genelinde bin 783 tescilli, 864 de başvuru aşamasında olan coğrafi işaretli ürün yer alıyor. Ürünlerin sayısı hızla artmasına rağmen bu başarı pazara yeterince yansımıyor.
FutureBright ve Turizm Restoran Yatırımcıları ve Gastronomi İşletmeleri Derneği (TURYİD) işbirliğiyle hayata geçirilen “Üreticiden Son Tüketiciye Kadar: Coğrafi İşaret Tescilli Ürünlerin Ekonomideki Rolü” araştırmasının sonuçlarına göre, tüketicilerin yüzde 72’si coğrafi işaret tescilli ürünün ne demek olduğunu bilse de 10 kişiden sadece 2’si doğru tanım yapabiliyor. 18-60 yaş aralığındaki 600 kişiyle yapılan araştırmanın sonuçlarına göre:
* Her 100 kişiden 34’ü coğrafi işaret tescilli ürünleri özellikle tercih ettiğini ifade ediyor.
* Coğrafi işaret tescilli ürün denildiğinde tüketicilerin yüzde 58’sinde daha çok yemek, tatlı, hamur işi kategorisi çağrışım yapıyor.
* Antep Baklavası katılımcıların yüzde 26’sının aklına ilk gelen Coğrafi İşaret tescilli ürün olarak öne çıkıyor. Antep Baklavası’nı yüzde 14 ile Malatya Kayısısı, yüzde 9 ile baklava, yüzde 7 ile Adana Kebap takip ediyor.
* Yerel ürün denildiğinde ise akla ilk olarak fındık, peynir, çay ve zeytin geliyor.
* Araştırma sonuçlarını değerlendiren uzmanlara göre bu ürünlerin üretiminin sürdürülebilirliği için işbirlikleri can suyu niteliği taşıyor.
* Üreticilerin ürüne ayırabilecekleri bütçelerin kısıtlı oluşu, üretim faaliyetlerinin gelişimi ve genişlemesi için gerekli altyapı yatırımlarının yapılamamasına yol açıyor.
‘TARIMDAN KOPUŞU DURDURUR’ BEKLENTİSİ
Araştırmayı yürüten FutureBright Kurucusu Akan Abdula, coğrafi işaretlerin bir ekosistem yaratıcısı olduğunu ve ‘toprağın değerini, köyün umudunu’ etkilediğini vurguladı. Son yıllarda genç çiftçilerin üretimi bırakarak büyükşehirlere göç ettiğini hatırlatan Abdula, coğrafi işaretli ürünlerin gençleri köylerinde tutma potansiyelinin yüksek olduğunu belirtti. Abdula, “Türkiye’nin tarım sorununu çözmede en umut verici alanlardan biri burası” dedi. Araştırmaya göre özellikle metropollerdeki tüketicilerin coğrafi işaretli ürünlere istedikleri zaman ulaşabildiklerini vurgulayan Abdula, buna karşılık kırsalda bu ürünlerin daha çok özel günlerde tercih edildiğini ifade etti.
Metro Türkiye olarak coğrafi işaretli ürünlerin güçlenmesi için çalıştıklarını ve mağazalarında 750’ye yakın coğrafi işaretli ürün bulunduğunu belirten Metro Türkiye CEO’su David Antunes de, amaçlarının Türk mutfak kültürünü ve değerlerini korumak, gelecek nesillere aktarmak olduğunun altını çizdi. Araştırma sonuçlarını değerlendiren Antunes, bunun da ancak ürünü yaşatmakla mümkün olabileceğini kaydetti. TURYİD Yönetim Kurulu Üyesi Ebru Koralı ise tüketicilerin menülerde coğrafi işaret tescilli ürünlerin adını görmenin yanı sıra şeflerden ürünün hikâyesini dinlemeyi de talep ettiklerine dikkat çekti.