10 soruda yeni dönüşüm desteği

Ne kadar kredi verilecek, faiz ve aylık taksit ne olacak?

Riskli evini ya da işyerini dönüştürmek isteyenlere, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda, Dünya Bankası finansmanıyla yürütülen “İklim ve Afetlere Dayanıklı Şehirler Projesi” kapsamında 3 milyon liraya varan dönüşüm kredisi verilecek. 180 ay vade ve aylık 0.69 faiz oranı fırsatı sunulacak. Ayrıca ilk yıl taksit ödenmeyecek.

3 milyon lira kredi çekildiğinde, 180 ay vade ve 0.69 faizle aylık ödeme 29 bin 156 lira, toplam geri ödeme de yaklaşık 5 milyon 248 bin lira oluyor.

Hangi illeri kapsıyor?

Bu proje ilk etapta İstanbul, İzmir, Kocaeli, Sakarya, Manisa ve Tekirdağ illerini kapsayacak. İstanbul’un yanı sıra İzmir, Kocaeli ve Sakarya’da da başvuru süreci başladı.

Nasıl başvuru yapılacak?

Vatandaş önce evi için bakanlık lisanslı kurumlardan riskli kararı alacak ve bakanlığın ŞANTİYE-M sistemine kayıtlı bir müteahhit ile anlaşacak. Sonrasında süreç iki aşamada tamamlanacak.

İlk aşama müteahhit başvurusu: Yapım ruhsatını alan müteahhit, e-Devlet üzerinden ARAAD (AFDİS) sistemine giriş yaparak proje bilgi ve belgelerini sisteme yükleyecek, projeyi kaydedecek ve başkanlık onayına gönderecek.

İkinci aşama vatandaş başvurusu: Müteahhit başvurusunun başkanlık tarafından onaylanmasının ardından, hak sahipleri e-Devlet üzerinden ARAAD (AFDİS) sistemine giriş yaparak ön başvurularını yapacak. Ardından gerekli evraklarla birlikte banka şubesine fiziki başvuruda bulunacak.

Kredi koşulları neler?

Tapu üzerinde ipotek, haciz veya şerh bulunmamalı. Hane geliri, taksitin en az yüzde 70’ini karşılamalı.

Ayrıca her hak sahibi, yeni yapıdaki yalnızca ‘bir bağımsız bölüm için’ krediden yararlanabilecek. Ödemeler ise iş bitirme hızına göre etap etap müteahhit firmaya yapılacak.

Sosyal konutta olduğu gibi avantajlı gruplar olacak mı?

 4 avantajlı kategori yer alacak ve bu gruptaki vatandaşlara faiz indirimi yapılacak.

1. kategoride T.C. sınırları dahilinde, kendisi ve hanehalkı bireyleri üzerinde riskli yapıdaki bağımsız birim haricinde başka konutu bulunmayan malikler yer alacak.

2. kategoride orta ve düşük gelirli haneler bulunacak.

3. kategoride şehit aileleri, harp ve vazife malulleri ile dul ve yetimleri, emekliler, en az yüzde 40 oranında engelli vatandaşlar veya hanehalkı reisinin bu bireylere bakmakla yükümlü olduğu haneler, hanehalkı reisi kadın olan haneler yer alacak.

Bu kategorilerin her biri için yıllık 0.25 faiz indirimi uygulanacak.

4. kategoride ise yeni yapısını A sınıfı Enerji Kimlik Belgesi ile inşa edeceklere yıllık yüzde 0.50, B sınıfı Enerji Kimlik Belgesi ile inşa edeceklere yıllık yüzde 0.25 oranında faiz indirimleri yapılacak.

4 kategoriyi birden karşılayanlar ise yıllık 1.25 indirim alabilecek.

Hangi tarihten itibaren riskli ilan edilen yapılar sürece dahil edilecek?

Yeni yapılacak dönüşüm projelerinin yanında, riskli yapı olarak tescil edilip 1 Ekim 2020 sonrasında yıkılmış olan yapı malikleri de proje kapsamında değerlendirilebilecek. Ancak bu kapsamdaki projelerde; yeni yapıda temel ile ilgili herhangi bir imalata başlanılmamış olması gerekiyor.

Projeye başvuru yapılabilmesi için kat irtifakının kurulmuş olması zorunlu değil. Hak sahipleri arsa payları oranında krediden faydalanabilir, daha sonra kat irtifakı kurulabilir.

Komşulardan itiraz gelmesi desteği almaya engel mi?

Riskli yapılarda kentsel dönüşüm sürecinin başlatılması için arsa payı oranına göre salt çoğunluk (%50+1) yeterli. Yasa gereği salt çoğunluk ile alınan karara katılmayanların arsa payları, başkanlıkça rayiç değeri tespit ettirilerek ve bu değerden az olmamak üzere anlaşma sağlayan diğer paydaşlara açık artırma usulü ile satılıyor. Yani komşunun hayır demesi, salt çoğunluk varsa dönüşümü ve desteği etkilemiyor.

Yarısı Bizden kampanyası ile kredi desteği birlikte kullanılabilir mi?

Aynı kişi iki destekten birlikte yararlanamaz, birini seçmesi gerekiyor. Ancak aynı binadaki farklı maliklerin farklı destekleri seçmesi mümkün.

Kredi çekenler kira desteği de alabilir mi?

Kat malikleri kira desteğinden faydalanabilir. İstanbul’da hak sahiplerine aylık 8 bin lira kira desteği veriliyor. Rakam illere göre değişiyor.

3 milyon lira kredi sabit tutar mı? Kredi verilmesinde bir önceliklendirme yapılıyor mu?

Riskli yapı tespiti bulunan tüm gerçek kişi malikler, herhangi bir önceliklendirme yapılmaksızın kredi imkanından yararlanabiliyor. Her bir malik için yalnızca tek bir bağımsız bölüm esas alınıyor ve bu kapsamda sağlanabilecek kredi üst limiti 3 milyon lira. Kredi üst limiti mevcut fon büyüklüğüne bağlı olarak değişkenlik gösterebilir. Ayrıca kredinin aylık taksit ödeme tutarının belgelendirilmiş hane halkı aylık gelire oranı yüzde70’i aşmayacak şekilde ayarlanıyor.

Vatandaşlar kredi desteğine ilişkin detaylı bilgiye kentseldirenclilik.csb.gov.tr web sitesinden ulaşabilecek.

HİBE DE DEVAM EDİYOR

İstanbul özelinde Yarısı Bizden Kampanyası da devam ediyor.

31 Aralık’a kadar ev ve işyeri için riskli yapı kararı alanlar kampanyadan faydalanabilecek. Vatandaşlara evlerini yeniden inşa ettirmeleri için 875 bin TL hibe, 875 bin TL kredi ve 125 bin TL de tahliye desteği olmak üzere toplam

1 milyon 875 bin TL destek veriliyor. İstanbul’da 316 bin konut bu sürece dahil edildi.

3 ÖNEMLİ AVANTAJ

Mevcutta olan ‘faiz destekli dönüşüm kredisinde’ bankaların isteksizliği ve yüzde 3 seviyesine gelen faiz, kredi seçeneğini kullanılamaz hale getirmişti. Yeni dönemde hem kredi musluğunun açılması, hem de düşük faiz oranı önemli avantaj sunuyor.

Yeni destekte bir yıl ödemesiz dönem fırsatı sayesinde, aynı anda taksit ve kira ödeme zorluğu ortadan kalkıyor.

Artan inşaat maliyetleri nedeniyle verilen destek miktarları kimi konutlarda yeterli olmuyordu. Limitin 3 milyon lira olarak belirlenmesi ile birçok vatandaş fırsattan faydalanacak.