32 trilyon dolarlık sızıntı

05.04.2013 - 08:54 | Son Güncelleme :

<ımg hspace="10" vspace="5" align="right" src="http://i.bigpara.com/i/55big/dolar_565.jpg">Uluslararası Araştırmacı Gazeteciler Konsorsiyumu (ICIJ), dün Azerbaycan’dan Kanada’ya, Pakistan’dan Rusya’ya aralarında siyasetçi ve ünlülerin de bulunduğu 130 bin kişinin adının geçtiği offshore sistemindeki 32 trilyon doları bulan para üzerinden vergi kaçakçılığıyla ilgili kirli çamaşırları ortaya döktü.

Tolga TANIŞ/WASHINGTON

ULUSLARARASI Araştırmacı Gazeteciler Konsorsiyumu (ICIJ), 1997’de kurulan ve bugün 60 ülkeden 160 gazetecinin uluslararası dosyalarda işbirliği halinde  çalıştığı bir gazetecilik platformu.

2.5 MİLYON DOSYA

* ICIJ ekibi, 2.5 milyon dosya, 2 milyon e-posta içeren 260 gigabyte büyüklüğündeki datayı incelemeye başladı. Belgelerin taranması için 46 ülkeden 86 gazeteci destek verdi. Bu süreçte ICIJ’nin uyguladığı yöntemler ise modern araştırmacı gazeteciliğin nasıl bir noktaya ulaştığını gösteren önemli bir örnek oluşturdu.

* ICIJ editörleri, Virgin Adaları, Cook Adaları ve Singapur’daki 10 offshore bölgesinde 122 bin şirket, 12 bin aracı ve 130 bin kişi hakkında bilgi içeren dosyaları önce özel bir yazılımla tekrarlardan arındırdı. Böylece ilk datanın yüzde 40’ı temizlendi.

* Daha sonra 170 ülkeye yayılan offshore’cuları araştırmak için örgütün üyeleri gazeteciler ve Azerbaycan’da olduğu gibi OCCRP (Organize Suçlar ve Yolsuzlukları Haber Projesi) türü benzeri başka saygın araştırmacı gazetecilik kuruluşlarının temsilcilerinden dünya çapında bir ekip oluşturuldu. Böylece projeye 46 ülkeden 86 araştırmacı gazeteci katıldı.

* Data analiz edilirken, resim ve klasik arama motorlarının tanımlayamadığı bilgiler için FTR (metin dışı) yazılım sistemleri kullanıldı. Avustralyalı NUIX ve Amerikalı dtSearch şirketlerinden bedava yazılım desteği sağlandı. Ayrıca Almanya, İngiltere, Yeni Zelanda ve Kostarika’daki bilgisayar programcıları örgüte kod yazarak destek oldu.

WIKILEAKS’TEN 130 KAT BÜYÜK

* Dünya çapında ortak bir projede buluşan gazetecilerin iletişimi için ise İngiliz bir programcı 2012’nin Aralık’ında iki haftalık bir çalışmayla ICIJ için internet bazlı bir platform yarattı. Interdata adlı sistemde, Wikileaks’ın yayınladığı ABD Dışişleri Bakanlığı kriptolarından 130 kat daha büyük olan araştırma için 28 bin arama yapıldı.

* Araştırmayla bugün birçok ekonomiste göre dünyayı darboğaza sokan offshore bankacılığın dünyadaki finansal sistemin nasıl içine işlediği ve politikacıların bu sistemi yolsuzluklarını gizlemek için nasıl kullandıkları gözler önüne serilmiş oldu. Offshore hesapların, küresel finans sistemine yılda ortalama 1-1.6 trilyon dolar zarar verdiği hesaplandı.

GELECEĞİN GAZETECİLİĞİ

ICIJ’in yürüttüğü bu proje, başka bir açıdan özellikle gelişmekte olan ülkelerde tüm baskılara rağmen gazeteciliğin nasıl devam ettiğini gösteren bir örnek. ICIJ, OCCRP gibi kuruluşlar özellikle son 10 yıldır şeffaflıktan uzak hükümetlerin olduğu ülkelerde bu türden uluslararası çalışmalar yürütüyor. Ve belge, bilgi desteğiyle bu ülkelerde yaşanan yolsuzluk ve usulsüzlüklere uluslararsı medyada ışık tutuyor. Bağışlarla ayakta kalan bu örgütler, bazı ülkelerde önde gelen yayın kuruluşlarının mensuplarıyla çalışırlen, bazı ülkelerde de sadece kendileri için araştırma yürüten gazeteler istihdam edebiliyor.

Azerbaycan’da Aliyev çiftliği

* ICIJ’in yürüttüğü ‘Offshore Projesi’nin en çarpıcı kısmı, hiç şüphesiz Azerbaycan’da Aliyev Ailesi’nin gizli ticari faaliyetlerini ortaya çıkaran bölüm.

* Buna göre Azerbaycan Devlet Başkanı İlham Aliyev, karısı Mihriban Aliyev ile British Virgin Adaları’nda 2003’te Rosamund adlı bir şirket kuruyor.

* 2008’de ise bu sefer Azeri işadamı Hassan Gozal ile o tarihlerde 19 ve 23 yaşlarında olan Aliyevlerin iki kızı ortak iş yapıyor.

* Gozal, yine British Virgin Adaları’nda kurulan Aliyevlerin kızları Arzu ve Leyla Aliyev’in sahibi gözüktüğü üç şirketin direktörü oluyor.

* Ve bu arada Azerbaycan’da milyarlarca dolarlık inşaat ihaleleri kazanıyor. Şirketlerin isimleri ise Arzu Aliyev’in üzerinde gözüken Arbor Investment ile Leyla Aliyev’in sahibi olduğu LaBelleza Holding ve Harvard Management.

* Her üç şirkette de aracı olarak Malezya merkezli Naziq &Partners şirketi var. Şirketlerin kuruluş formaliteleri için hizmet sağlayıcı ise Singapur merkezli Portcullis TrustNet.

* Belgeler, 2003’te İlham Aliyev’in Azerbaycan Parlamentosu’nda görev yaparken aynı zamanda offshore şirketlerin başında olduğunu doğrularken, babası Haydar Aliyev’in ölümünden sonra o yılın Ekim ayında devlet başkanı olmasından sonra da görevinin devam ettiğini, offshore işinin 2004 ortasına kadar sürdüğünü gösteriyor. 2008’den sonra da işi kızlarının üzerinden yürüttüğü belgeleniyor. Halbuki Azerbaycan Anayasası, Azeri Parlamentosu mensuplarının bir yandan ticari faaliyet yürütmesini kesin bir dille yasaklıyor.

* Offshore kayıtları, Arzu ve Leyla Aliyev’in üzerlerindeki şirketler dışında Dubai’da 100 milyon dolara yakın değerde mülk sahibi olduğunu gösterirken, Hassan Gozal’ın ise sahibi olduğu Azersun, Dia gibi şirketleri üzerinden Azeri Hükümeti’nden 4.5 milyar dolarlık inşaat ve petrol ihalesi aldığı biliniyor.

Listede yok yok...

ICIJ, Yunanistan’da yaygın bir uygulama olmasından dolayı bu ülkeyle ilgili belgeleri ayrı bir bölümde değerlendirirken, ortaya başka ülke ve siyasetçilerle ilgili önemli iddialar da attı. Bunlardan bazıları şunlar:

* Almanya sosyetesinin önde gelen isimlerinden, Brigitte Bardot’nun eski kocası Gunter Sachs’ın Cook Adaları’nda kurduğu iki şirket ve beş vakıfla, vergi kaçırdığı iddia edildi. Mayıs 2011’de intihar eden Sachs’ın ayrıca Panama, British Virgin Adaları ve Lüksemburg’da da benzer “yapıları” olduğu ve malvarlığının büyük bölümünü yurtdışında sakladığı bildirildi. Alman Maliye Bakanlığı offshore Leaks’de adı geçen isimleri vergi kaçırmaktan dava açamak için resmen istiyor.

* Fransa Cumhurbaşkanı François Hollande’ın sağ kolu Jean-Jacques Augier, British Virgin Adaları’nda kurulu bir şirketle birlikte Çin’de dağıtım işi yapan Cayman adaları merkezli bir şirkete yüzde 25 ortak olduğu ortaya çıktı. Augier, ortağının Çinli işkanı Xi Shu olduğunu söyledi.

* Moğolistan eski Maliye Bakanı Bayartsogt Sangajav’ın görevi sırasında İsviçre’deki banka hesabını kullanarak bir offshore şirket kurduğu ortaya çıktı. Sangajav, bu şirketi gizli tutmasının hata olduğunu kabul etti.

* Filipinler’in yolsuzluklarıyla ünlü eski Devlet Başkanı Ferdinand Marcos’un kızı Maria Imelda Marcos Manotoc da vergi cennetlerinde çok sayıda şirket sahibi olan isimler arasında yer alıyor.

* Rusya Başbakan Yardımcısı Igor Shuvalov’un eşi Olga Shuvalova’nın da çok sayıda offshore hesabı olduğu öne sürüldü. Igor Shuvalov, bu hesaplarla hiçbir ilgisi olmadığını açıkladı.


Bu haberi okuyanlar bunları da okudu
 
  • BIST
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
8.910 Değişim: 0,03% Hacim : 23.454 Mio.TL Son veri saati : 10:47
Düşük 8.886 05.03.2024 Yüksek 8.959
Açılış: 8.913
31,5984 Değişim: 0,09%
Düşük 31,4989 05.03.2024 Yüksek 31,8047
Açılış: 31,5708
34,3325 Değişim: 0,04%
Düşük 34,2443 05.03.2024 Yüksek 34,5415
Açılış: 34,319
2.149,27 Değişim: 0,01%
Düşük 2.142,65 05.03.2024 Yüksek 2.166,01
Açılış: 2.148,95
bigpara

Copyright © 2024 Tüm hakları saklıdır.
Hürriyet Gazetecilik Matbaacılık A.Ş.

YASAL UYARI:
Piyasa verileri Foreks Bilgi İletişim Hizmetleri A.Ş. tarafından sağlanmaktadır. Üye girişi yapılan Canlı Borsa sayfaları haricinde Hisse senedi verileri 15 dk gecikmelidir. Tahvil-Bono-Repo özet verileri her durumda 15 dk gecikmelidir.

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Bununla beraber gerek site üzerindeki, gerekse site için kullanılan kaynaklardaki hata ve eksikliklerden ve sitedeki bilgilerin kullanılması sonucunda yatırımcıların uğrayabilecekleri doğrudan ve/veya dolaylı zararlardan, kar yoksunluğundan, manevi zararlardan ve üçüncü kişilerin uğrayabileceği zararlardan dolayı Hürriyet Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

BIST isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez.

BIST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BIST'e ait olup, tekrar yayınlanamaz.