Girişimcilik Finansmanında Melek Yatırım

01.07.2019
Emrah CEYLAN
  • Emrah CEYLAN
  • Bankacılık ve Finans Uzmanı
Türkiye’de melek yatırım kanunu sadece birkaç yıl önce çıkmış olsa da batıda 1970’li yıllardan beri girişimleri ve girişimcileri desteklemek için uygulanan bir sistem.

Finans piyasalarının batıda, özellikle ABD’de gelişmiş olması, girişimciliğin bu ülkelerde gelişmesinin de temel sebepleri arasında gösterilmektedir. Dünya genelinde girişimcilik ekosistemleri incelendiğinde, finansal sistemleri gelişmiş ülkelerin girişimcilik ekosisteminin de diğer ülkelere oranla daha gelişmiş olduğu görülmektedir.

Her ne kadar gelişmiş ülkelerde girişimciliği destekleyen finansal enstrümanlar oldukça geniş bir yelpazede olsa da en çok kullanılan enstrümanlar dünyanın birçok yerinde benzerlik göstermektedir. Bunlar; Melek yatırımlar, girişimcinin kendi girişimini fonlaması (Boostraping), geleneksel banka kredileri ve devlet destekleri belli başlı girişim desteklerine örnek olarak gösterilebilir.

Girişimcilerin melek yatırım ya da banka kredilerine alternatif yatırım araçları aramasının temelindeki sebep, erken aşama girişimlerinin büyük çoğunluğunun banka kredisi ya da melek yatırım bulmakta yaşadığı zorluklardan kaynaklanmaktadır. Bankaların nakit akış tablosu olmayan ya da likit değerleri olmayan girişimlere kredi vermekte çekimser davranması ya da melek yatırımcıların risk değerlemesini öngörememeleri nedeni ile yatırım yapmak istememeleri nedeni ile girişimciler alternatif yatırım araçlarına yönelmektedir.

Melek yatırım, girişimcilerin en çok kullandığı finansal desteklerin basında gelmekte. Küresel Girişimcilik Ağın’ın verilerine göre, melek yatırımcılar 2017 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nde 70 bin girişime toplam 25 milyar dolardan fazla yatırım yapmışlardır. Avrupa Birliği’nde ise melek yatırımcılar 2017 yılı içinde toplam 40 bin erken asama girişime 7.3 Milyar Euro olarak yatırım yaparak, girişimcilerin en büyük destekçileri pozisyonunda olduğunu gösteriyorlar.

ABD ve Avrupa’da bu kadar yaygın kullanımına rağmen melek yatırımcıların ve melek yatırım ağlarının bazı avantajları ve dezavantajları da mevcuttur.

Avantajları;

Melek Yatırımcılar girişimin riskini üstlenirler. Melek yatırımcılar yatırım yapacağı girişimin mevcut durumundan çok gelecekteki potansiyeline baktıklarından girişimin belirli bir hissesi karşılığında girişimcinin yerine risk alan kurum veya kişilerdir.

Melek Yatırım borç değildir. Bir girişimci yatırım aldığında bir süre sonra faizi ile o parayı geri ödemek zorunda değildir. Eğer yatırımınız başarıya ulaşmazsa banka kredilerinde olduğu gibi krediyi/borcu ödemek gibi bir zorunluluğu yoktur.

Melek yatırımcı girişimin başarılı olması için uğraşır. Birçok melek yatırımcı yatırım yaptığı girişimlere destek olur. Girişimciler faaliyette oldukları sektörde girişimcilerin tecrübesinden yararlanabilirler. Birçok melek yatırımcı yatırım yaptığı girişime mentörlük de yapmaktadır.

Melek yatırımcıların yatırım süreci kısa sürer. Kredi veya diğer desteklere karsın melek yatırımcıların yatırım süreci bir aydan daha kısa sürer.

Melek yatırım yapan kişinin is çevresinden yararlanabilirsiniz. İş hayatında çevre kurmak önemlidir. Bir melek yatırımcı bir girişimin yönetim kuruluna girdiğinde onun is çevresi aracılığı ile daha kısa sürede başarı sağlayabilir.

Melek yatırımcılık günümüzde oldukça popüler. Sermayenin sınır tanımaması nedeni ile melek yatırımcılar dünyanın pek çok yerinde farklı girişimlere yatırım yapabilmekteler. O yüzden bir melek yatırımcıyı bulmak günümüzde zor değildir.

Melek yatırım girişimin herhangi bir aşamasında yatırım yapabilir. Bir melek yatırımcı girişimin kuruluş aşamasında 50 bin TL tohum yatırım da yapabilir, ileri ki aşamalarda şirketin değerlemesine göre 1 milyon TL yatırım da yapabilir. Bu miktar, girişimin değerlemesi, girişimin ihtiyacı olan para gibi Melek yatırımcı ile yapılan görüşmeler sonucunda kararlaştırılabilir.

Dezavantajları;

Yüksek riskli girişimlerin fiyatlamasının farklı olması. Melek yatırımcıların bir girişime yatırım yapmasının temel sebebi, o girişimden yatırdığının birkaç katı kâr edip çıkış yapmaktır. Melek yatırımcılar ortalama 5 yıl içinde yatırım yaptıkları girişimlerden çıkmak isterler ve daha çok kar etmek için girişimcilere baskı yapabilirler.

Girişimci, gelecekteki kârını melek yatırım ile sınırlandırır. Girişimci gelecekteki kârı karşılığında girişiminin belli hissesini melek yatırımcıya satar. Bu da ciddi oranda kâr edene kadar normal gözükse de sonradan rahatsızlık verici olabilmektedir.

Girişiminizde bazı konularda kontrolü kaybedebilirsiniz. Melek yatırımcının yaptığı yatırım oranına bağlı olarak girişimci kendi girişimi ile ilgili bazı kararları almakta zorlanabilir.

Melek yatırımcılar ikinci yatırımı yapmayabilirler. Melek yatırımcılar istediğiniz zaman kredi alabileceğiniz bir banka gibi değillerdir. Birçok melek yatırımcı yatırım yaptığı şirkete ikinci yatırımı yapmaya gönüllü değildir. Her ne kadar ilk basta risk alıp yatırım yapsalar da bu riski ikinci yatırım ile devam ettirmeme ihtimalleri yüksektir.

Her melek yatırımcı iyi niyetli olmayabilir. Bazı yatırımcılar normalden daha kısa sürede yatırımınızdan çıkmak için baskı yapabilir, sizi is çevresi ile tanıştırmayabilir, monitörlük yapmayabilir.

Yatırımcılar uzman olduğu sektör dışında yatırım yapabilir. Parasını değerlendirmek isteyen herkes en çok geliri kazanabilmek için yatırımlarını farklı alanlara yapabilir. Melek yatırımcılar da farklı değillerdir. Bu yüzden de sık sık uzman oldukları pazarların dışındaki yatırım fırsatlarını araştırırlar. Eğer bir girişimci böyle bir durum ile karşılaşırsa, girişimcinin yatırımcının iş çevresinden ve tecrübesinden yararlanma şansı olmaz.

Kaynak: “Türkiye Girişimcilik Eko-Sistemi Yeni Finansal Enstrümanlar Raporu”
Bu rapor, İNOFİNANS Projesi kapsamında Ekonomistler Platformu önderliğinde İstanbul Ticaret Üniversitesi ve BTM (Bilgiyi Ticarileştirme Merkezi) ortaklığı ile ve Kalkınma Ajansı desteği ile yürütülmektedir.

  • BIST
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
102.556 Değişim: 1,45% Hacim : 6.412 Mio.TL Son veri saati : 18:05
Düşük 101.087 23.07.2019 Yüksek 102.917
Açılış: 101.224
5,7136 Değişim: 0,67%
Düşük 5,6682 23.07.2019 Yüksek 5,7217
Açılış: 5,6753
6,3747 Değişim: 0,11%
Düşük 6,3485 23.07.2019 Yüksek 6,3851
Açılış: 6,3674
260,32 Değişim: 0,07%
Düşük 258,36 23.07.2019 Yüksek 261,64
Açılış: 260,13
  • PİYASALAR
  • ENDEKSLER
Sembol Son %

bigpara

Copyright © 2019 Tüm hakları saklıdır.
Hürriyet Gazetecilik Matbaacılık A.Ş.

YASAL UYARI:
Piyasa verileri Foreks Bilgi İletişim Hizmetleri A.Ş. tarafından sağlanmaktadır. Üye girişi yapılan Canlı Borsa sayfaları haricinde Hisse senedi verileri 15 dk gecikmelidir. Tahvil-Bono-Repo özet verileri her durumda 15 dk gecikmelidir.

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Bununla beraber gerek site üzerindeki, gerekse site için kullanılan kaynaklardaki hata ve eksikliklerden ve sitedeki bilgilerin kullanılması sonucunda yatırımcıların uğrayabilecekleri doğrudan ve/veya dolaylı zararlardan, kar yoksunluğundan, manevi zararlardan ve üçüncü kişilerin uğrayabileceği zararlardan dolayı Hürriyet Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

BIST isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez.

BIST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BIST'e ait olup, tekrar yayınlanamaz.