Yeni Ekonomi Programı Üzerine

03.10.2019
Yeni ekonomi programı (YEP) üzerine çok şey yazılıp çizildi; biz de eksik kalmayalım. Ne de olsa her yorumcudan edineceğiniz farklı perspektif açıları olacaktır.

Bu programın aslında her sene ekim ayının ilk haftasında üç yıllık plan şeklinde açıklanmaya başlaması mesleğimin yeni kıdemli olmaya başladığım zamanlarına denk geliyor. O zamanlar programın ismi OVP (Orta Vadeli Program) olarak geçiyordu. Üç seneyi kapsayacak şekilde temel makroekonomik büyüklüklere ilişkin resmi hedefleri ortaya koyuyordu. O zamanlar bu program DPT (Devlet Planlama Teşkilatı) tarafından açıklanıyordu. Artık böyle bir kurum yok. Birçok işi Kalkınma Bakanlığı’na devredildi. Geçen sene Kalkınma Bakanlığı da değişti; Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile birleştirilerek yeni ismi Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı oldu. Devlet kurumu isimlerinin, yapılarının, faaliyet alanlarının bu kadar kısa bir süre içinde sık değiştirilmesi aslında birçok açıdan güven zedeleyici bir faktör olarak görülebilir. Hep konuştuğumuz yabancı kredi derecelendirme kuruluşlarının ülke notunu değerlendirirken göz önünde bulundurdukları konulardan bir tanesi “kurumsal sağlamlık” büyük önem atfediyor. Bu konu daha farklı bir yazının alanı, o yüzden gelelim yeni açıklanan ekonomi programını nasıl değerlendirdiğimize.

Yeni ekonomi programı neden önemli?

Yeni ekonomi programı sadece makroekonomik büyüklüklerdeki beklentileri veren bir doküman değil. Bunun arkasında:

1-Bütçe sürecini başlatan ve bütçe kaynak tahsisini yönlendiren bir program var. 
2-Kamudaki ve özel sektördeki şirketler için öngörülebilirliği artıran bir yol haritası var. 
3- O dönemi kapsayan bütçelerin hazırlanmasında belirleyici bir rol almak var. 
4- Karar alma ve uygulama sürecinde belirleyici olmak var.
 5-Küresel ve ulusal ekonomideki gelişmelerin analizine göre düzenlemeler var.
 6-Üç yıllık bir perspektif var.

Peki, açıklanan ve artık ismi yeni ekonomi programı olan planlar bahsettiğim bu faydaları sağlayabilmiş mi? 2018 yılı Ekim ayında yayımlanan üç yıllık YEP’i incelediğimizde; orada verilen makroekonomik beklentilere göre hazırlanmış olan bütçelerin ve planların yanılma paylarının çok yüksek olmuş olabileceğini izliyoruz. Zira geçtiğimiz yıl ekim ayında açıklanan YEP, 2019 yılına yüzde 2.3 oranında bir büyüme öngörüyordu. Bu gerçekleşmedi. Artık bu yılı çok daha düşük bir büyüme oranında, en fazla yüzde 0.5 oranında bir büyümeyle kapatmamız bekleniyor. 

Bu yıl açıklanan YEP diğerlerinden farklı olarak dengelenme sürecine ve Türkiye finansal piyasalarındaki normalizasyona değinerek başladı. Dengelenme süreci için de makroekonomik görünümdeki gidişat verildi. Bu, daha çok krizden toparlanma görünümü gösteren grafiklerle verildi. Finansal piyasalardaki normalizasyon için de Türkiye’de döviz kuru şoku yaşanan dönem olan 2018 yılı Ağustos ayından beri görülen gelişmelerin verilmesi oldukça anlaşılır.

Ancak YEP’de öngörülen 2020 yılı için yüzde 8.5 enflasyon, yüzde 5 büyüme, yüzde 1.2 cari işlemler açığı makroekonomik görünümüne ulaşmamız verilen sadece birkaç madde işareti zayıf kalmış görünüyor. Zira büyük bir çoğunluğun aklında, gelecek sene için yüzde 5 büyüme hedefinin tutturulabilmesi konusunda soru işaretleri var. Sadece yüklü faiz indirimleriyle ve kamu bankalarının kredi vermesini teşvik etme yoluyla 2020 yılında yüzde 5 gibi bir büyüme rakamını garantiye alabileceğimize kesin gözüyle bakmamız gerekiyor.  Böyle bir beklenti yanıltıcı olabilir. Ancak bu konu yakında çıkacak BigPara yazımın konusu olacak.

  • BIST
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
103.972 Değişim: 0,00% Hacim : 9.853 Mio.TL Son veri saati : 18:05
Düşük 0 12.11.2019 Yüksek 0
Açılış: 0
5,7707 Değişim: -0,13%
Düşük 5,7640 13.11.2019 Yüksek 5,7818
Açılış: 5,7785
6,3583 Değişim: -0,10%
Düşük 6,3510 13.11.2019 Yüksek 6,3704
Açılış: 6,3645
271,21 Değişim: 0,09%
Düşük 270,21 13.11.2019 Yüksek 271,53
Açılış: 270,96
  • PİYASALAR
  • ENDEKSLER
Sembol Son %
bigpara

Copyright © 2019 Tüm hakları saklıdır.
Hürriyet Gazetecilik Matbaacılık A.Ş.

YASAL UYARI:
Piyasa verileri Foreks Bilgi İletişim Hizmetleri A.Ş. tarafından sağlanmaktadır. Üye girişi yapılan Canlı Borsa sayfaları haricinde Hisse senedi verileri 15 dk gecikmelidir. Tahvil-Bono-Repo özet verileri her durumda 15 dk gecikmelidir.

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Bununla beraber gerek site üzerindeki, gerekse site için kullanılan kaynaklardaki hata ve eksikliklerden ve sitedeki bilgilerin kullanılması sonucunda yatırımcıların uğrayabilecekleri doğrudan ve/veya dolaylı zararlardan, kar yoksunluğundan, manevi zararlardan ve üçüncü kişilerin uğrayabileceği zararlardan dolayı Hürriyet Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

BIST isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez.

BIST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BIST'e ait olup, tekrar yayınlanamaz.