Daralmanın etkileri ne olur

20.12.2018 - 11:01 | Son Güncelleme :
Daralmanın etkileri ne olur | Ekonomi Haberleri

Büyüme başlayan daralmanın beklentilerden daha keskin yaşanacağı anlaşılıyor. Daralmanın makro dengelerde yaratacağı etkiyi ise işsizlik, bütçe rakamları gibi verilerde görmeye başladık. Bu etkinin 2019 yılında ağırlaşacağını, aşırı daralmanın tüm hesapları bozacağını sade vatandaştan iş insanına kadar herkesin akılda tutması gerekiyor.

İşte Hürriyet gazetesi yazarı Erdal Sağlam'ın bugünkü yazısı...

Son açıklanan sanayi üretim verisi ile birlikte büyüme oranlarındaki daralmanın keskinliği su yüzüne çıktı, 4. çeyrek büyüme rakamları için tahminler değişmeye başladı. Şu kadarı söylenebilir ki; 4. çeyrek büyüme rakamının, dozu tartışılmakla birlikte eksi çıkması, bu takdirde de yeni ekonomi programında öngörülen 2018 yılına ilişkin yüzde 3.8’lik büyüme rakamının altında kalınacağı kesinleşecek. Piyasaların beklentisi yılsonunda yüzde 2 civarında bir büyüme rakamına inileceği yönünde.

Yeni açıklanan kasım ayı bütçe rakamları piyasa analistleri tarafından daha çok gelir ve harcamalardaki trend yönünden incelendi. Buradan yola çıkarak, analistler ilk 3 aylık seçim olası harcamalarının da etkisiyle, 2019 yılının tümünde mali disiplinin korunup korunamayacağını sorgulamaya başladılar.

Kasım ayında faiz dışı harcamaları yüzde 6.4, vergi gelirleri ise yüzde 1.5 oranında arttı. Bütçe açığı bir yıl öncesine nazaran ikiye katlanırken harcamalarda azalma hedefi gerçekleşemedi. 2018’in tümündeki tek defalık gelir ve cezalar nedeniyle açık yine de küçük gözüküyor ve 2019 yılına ilişkin olarak kaygıların, ister istemez artmasına neden oluyor.

Vergi afları bir daha yapılmayacak dense de affın süreleri uzatılıyor, buna rağmen beklenen tahsilat sağlanamıyor. Çünkü reel sektör hem sermaye hem kredi temini açısından zor durumda ve böyle bir ortamda vergi ve SGK tahsilatlarının azalması kaçınılmaz. Bu zorluğu yılın başındaki büyüme nedeniyle 2019’e kıyasla daha iyi geçeceği anlaşılan 2018 yılının gelir tahsilatlarında bile görebiliyoruz. Zaten yurt dışından kredi temininin zor olacağı 2019 yılında, bütçe gelirleri açısından sıkıntı yaşanması olası. Kaldı ki; 2019 yılında faiz harcamalarında da ciddi bir artış olmak zorunda.

MALİYETLER BÜYÜYOR

Seçimlere kadar geçecek 3 aylık sürede hem harcamaların artması, hem de daralma nedeniyle bütçe gelirlerinde beklentilerin altında kalınması kimse için sürpriz olmayacak. Peki, harcamalar nereden yapılacak derseniz, belli ki borçlanmaya ağırlık verilecek. Belki de son çıkılan dövize ve altına dayalı tahvilleri bu kapsamda değerlendirmek gerekiyor.

Harcamalar ve borçlanma artarken hükümetin Hazine faizlerini indirmeye çalışması birbiriyle çelişiyor. Belki de bu nedenle banka mevduat faizlerinde bir türlü istenen düşüş sağlanamıyor. Aldığımız ilk bilgiler hem yeni çıkan tahvillere hem de bankaların indirimli konut kredilerine talebin beklendiği gibi olmadığı yönünde. Eğer bazı yatırım fonları ve kamu kontrolündeki fonlara aldırılmazsa, tahvil satışlarının düşük kalacağı ifade ediliyor.

Hükümet büyümede frene basmak zorundaydı, aksi takdirde finansal dengeleri tutamayacaktı. Ancak geçtiğimiz uzun yıllar o kadar hesapsız bir hızlı gidiş olmuş, ekonomi öyle hız kazanmıştı ki; fren sert kaçmak zorunda kaldı. Şimdi büyümedeki frenin hem Hazine’ye gelir etkisi, hem borçlu reel sektör üzerindeki etkisi, hem işsizlik etkisi kaçınılmaz görülüyor.


Bu haberi okuyanlar bunları da okudu
 
  • BIST
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
106.785 Değişim: -0,69% Hacim : 10.242 Mio.TL Son veri saati : 18:05
Düşük 106.654 20.11.2019 Yüksek 108.142
Açılış: 107.340
5,6958 Değişim: -0,03%
Düşük 5,6849 20.11.2019 Yüksek 5,7222
Açılış: 5,6973
6,3080 Değişim: -0,07%
Düşük 6,2916 20.11.2019 Yüksek 6,3356
Açılış: 6,3126
269,53 Değişim: -0,06%
Düşük 268,67 20.11.2019 Yüksek 271,59
Açılış: 269,70
bigpara

Copyright © 2019 Tüm hakları saklıdır.
Hürriyet Gazetecilik Matbaacılık A.Ş.

YASAL UYARI:
Piyasa verileri Foreks Bilgi İletişim Hizmetleri A.Ş. tarafından sağlanmaktadır. Üye girişi yapılan Canlı Borsa sayfaları haricinde Hisse senedi verileri 15 dk gecikmelidir. Tahvil-Bono-Repo özet verileri her durumda 15 dk gecikmelidir.

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Bununla beraber gerek site üzerindeki, gerekse site için kullanılan kaynaklardaki hata ve eksikliklerden ve sitedeki bilgilerin kullanılması sonucunda yatırımcıların uğrayabilecekleri doğrudan ve/veya dolaylı zararlardan, kar yoksunluğundan, manevi zararlardan ve üçüncü kişilerin uğrayabileceği zararlardan dolayı Hürriyet Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

BIST isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez.

BIST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BIST'e ait olup, tekrar yayınlanamaz.