Geç ödeme sorununun AB’deki KOBİ’lere etkisi

05.12.2014 - 10:23 | Son Güncelleme :

KOBİ’lerin geç tahsilat zararına kimler neden oluyor?

<ımg class="yeniImg" border="0" src="http://i.bigpara.com/i/55big/is_kurma_kobi.jpg">

Araştırmalar “tahsilatlarının gecikmesi” ve “ödenmeyen alacaklar” sonucunda AB’de oluşan zararın senede 300 milyar euroyu bulduğunu göstermiş. Avrupa Komisyonu bu zararın önlenmesi için konulan “KOBİ’lere geç ödeme yapma yasağı”na uyulması için çaba gösteriyor.

AB’de bu kanuna uymayan büyük firmaların, belediyelerin borç ödeme sürelerinin ilan edilmesinin zorunlu olması kuralının getirilmesi düşünülüyor.

dunya.com'dan Celal Beysel'in haberine göre; TTK’da da bulunan “KOBİ’lere geç ödeme yapma yasağı” Türkiye’de yeterince tanınmıyor, uyulmuyor.
Kamu ve belediyelerin TTK’ın 1530. maddesinin kapsamı dışında kalması hem KOBİ’lerimizi zayıflatması, hem de AB’ne uymaması açısından büyük eksik.

Geçtiğimiz günlerde AB’de esnaf ve KOBİ’lerin temsilcisi olan UEAPME’nin üyeliğine kabul edilen TÜRKONFED, esnaf ve KOBİ’lerimiz ilgilendiren AB toplantılarını takip etme ve kamuoyumuzu bilgilendirme kararı aldı. Bu bağlamda takip edilen ilk toplantı da geçtiğimiz günlerde Brüksel’de yapılmış olan “Geç ödemeler direktifi” tanıtım toplantısıydı. Toplantıda pek çok konuşmacı arasında, Avrupa Parlamentosu Başkan Yardımcısı Antonio Tajani de vardı ve konuya AB’nin verdiği önemi vurguladı. Araştırmalar “tahsilatlarının gecikmesi” ve “ödenmeyen alacaklar” sonunda AB’de oluşan zararların senede 300 milyar euroyu bulduğunu göstermiş. Oysa örneğin Yunanistan’ı krizden çıkartabilecek para, 180 milyar euro imiş. AB’deki KOBİ iflaslarının % 96’sının nedeni geç ya da eksik tahsilatmış. 10 kişinin altındaki firmalarda bu zarar cirolarının %4,3’ü iken, büyük firmalarda %1.9 seviyelerinde kalıyormuş. Yani geç tahsilat ya da hiç tahsil edilemeyen borçlar nedeniyle mevcut zararının asıl yükünü zaten finansman sıkıntılarına en duyarlı olan esnaf ve KOBİ’ler çekiyorlarmış.

KOBİ’lerin geç tahsilat zararına kimler neden oluyor?

AB’de esnaf ve KOBİ ödemelerinin 30 gün içerisinde yapılması, bu durumun sadece özel durumlarda ve yazılı anlaşma ile 60 güne çıkartılabileceği kanunlaşmış durumda. Yine de bazı büyük firmaların bu kanuna uymadıkları, onlarla çalışan esnaf ve KOBİ’lere aba altından sopa göstererek işsiz bırakmakla tehdit ettikleri, KOBİ’lere olan borçlarını “ucuz finansman aracı” olarak kullandıkları toplantıda açıkça ifade edildi. Kamu kuruluşlarının geç ödemeleri ise uzun yıllar İspanya, Portekiz, İtalya ve Yunanistan’ın sorunu olmuş. Ancak bu durum “Geç ödemeler direktifi” çıkmasından sonra hızla düzelmeye başlamış. TTK’nın geç ödemeler ile ilgili maddesinde kamu kurumlarının kapsam dışı bırakılmıştı. Bu nedenle anlaşmalarına bağlı kalmayıp KOBİ’lere 6, 8, 12 ay gecikmeli yapılan belediye ve kamu kurumu ödemelerinin düzelebilmesi, henüz mümkün değil. Kanunumuzda kamu kuruluşlarının büyük firmalardan ayrı tutulmuş olmaları aslında eşitlik ilkesine de aykırı ancak bu konuya dikkat çekecek, itiraz edecek bir merci, bir kurum çıkmadı, henüz.

Geç ödemeyi hukuka başvurmadan önlemek mümkün mü?

Geç ödemelerin neden olduğu zararlar AB yetkililerini çok rahatsız ediyor ve bunu açıkça ifade ediyor, engellemek için yeni yeni yollar araştırıyorlar. Geç ödeme direktifine rağmen bir KOBİ’nin; ödemesini geciktiren bir büyük firmayı, belediyeyi, kamu kurumunu dava etmesi AB’de dahi zor. Bu nedenle AB’de bulunan KOBİ’lerin karşısındaki devlerle hukuk savaşına girmeden yürüyecek basit bir yöntem gerekiyor. AB’de tartışılan fikirlerden biri, büyük firmaların, belediyelerin, devlet kurumlarının borç ödeme sürelerinin her yıl ilan edilmesinin zorunlu olması. Bu rakam zaten bilançolarda mevcut, fazla bir çalışma gerektirmez, deniyor. Ödeme vadelerini yeterinden uzun tutan firmaları ihalelere sokmama yönünde bir AB direktifi dahi tartışılmaya başlanmış bile. Bu Türkiye’de de kolayca işleme konabilir. Hatta sadece KOBİ’lere yapılan ödemelerin vadeleri dahi firmaların yeminli mali müşavirleri tarafından ayıklanıp ilan edilebilir. Yıl sonu bilançolarında yüz milyonlarca lira kâr ettiklerini keyifle açıklayan bazı firmaların ya da yaptıkları hizmetleri görkemli törenlerle açan belediyelerin, kamu kurumlarının geç ödeme alışkanlıkları gücün kötüye kullanılması anlamına da geliyor. Bunların ifşa KOBİ’leri yaralayan, kötürüm bırakan, hatta iflaslarına neden olabilen bu davranışlarından vazgeçmesine neden olabilir.

Geç ödeme sorununun AB’deki KOBİ’lere etkisi

Toplantının kapanış konuşmasını yapan Avrupa Komisyonu Kurum ve Endüstri Genel Müdürü (DG Enterprice and Industry) Daniel Calleja Crespo konuyu özetlerken geç ödeme alan zaten zayıf finansal yapıdaki KOBİ’lerin yaşamlarını sürdürmelerinin güçleşmesi, Ar-Ge ve İnovasyon kabiliyetlerinin örselenmesi, iflasların artması, bunun sonucu işsizliğin artması, sosyal barışın bozulması, ülke insanının girişimciliği riskli bulup vazgeçmesi, KOBİ boyutunda yatırım yapmak isteyebilecek yabancı yatırımcının ortamı görüp gelmemesi konularının, geç tahsilat yapabilmelerinin sonucu ortaya çıkan ve AB’ye büyük zarar veren sorunlar olduğunun altını çizdi.

Türk esnaf ve KOBİ’lerinin geç ödeme konusundaki durumu

AB’de geç ödemenin neden olduğu bu olumsuzluklar Türkiye’deki KOBİ’ler için de aynen geçerli. Hatta dahası da var. Örneğin, kamu kuruluşlarının ödemelerinin çoğu kez keyfi yapılması, bir prensibe bağlı olmaması, rüşvete davetiye çıkartıyor olabilir. Ayrıca tahsilat güçlüğü Anadolu KOBİ’lerinin, dolayısı ile Anadolu’nun gelişmesinin önünde bir engeldir. Bu engelin orta gelir tuzağından çıkmamızı da zorlaştırdığı görülmelidir. Türk insanının girişimcilik, Ar-Ge, inovasyon hevesini, yaratıcılığını kaybediyor olması, katma değeri ve aynı zamanda riski yüksek işler yapmaması, giderek devlet memurluğunu tercih etmesi, pek çok KOBİ’de ikinci jenerasyonunun babalarının işini devam ettirmiyor olması gerçekleri de görülmeli, araştırılmalıdır.

Türkiye’de geç tahsilatın neden olduğu zararlar hususunda yeterli farkındalık yaratılamamıştır. Bu konuda çalışmalar yapmanın, AB’den konunun önemini anlatacak konuşmacılar çağırmanın gerekli olduğu açıktır.


Bu haberi okuyanlar bunları da okudu
 
  • BIST
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
1.346 Değişim: -1,39% Hacim : 7.082 Mio.TL Son veri saati : 12:59
Düşük 1.337 21.04.2021 Yüksek 1.366
Açılış: 1.364
8,1869 Değişim: 0,98%
Düşük 8,0986 21.04.2021 Yüksek 8,2076
Açılış: 8,1072
9,8511 Değişim: 0,84%
Düşük 9,7531 21.04.2021 Yüksek 9,8722
Açılış: 9,7689
468,64 Değişim: 1,04%
Düşük 463,07 21.04.2021 Yüksek 469,62
Açılış: 463,82
  • PİYASALAR
  • ENDEKSLER
Sembol Son %
bigpara

Copyright © 2021 Tüm hakları saklıdır.
Hürriyet Gazetecilik Matbaacılık A.Ş.

YASAL UYARI:
Piyasa verileri Foreks Bilgi İletişim Hizmetleri A.Ş. tarafından sağlanmaktadır. Üye girişi yapılan Canlı Borsa sayfaları haricinde Hisse senedi verileri 15 dk gecikmelidir. Tahvil-Bono-Repo özet verileri her durumda 15 dk gecikmelidir.

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Bununla beraber gerek site üzerindeki, gerekse site için kullanılan kaynaklardaki hata ve eksikliklerden ve sitedeki bilgilerin kullanılması sonucunda yatırımcıların uğrayabilecekleri doğrudan ve/veya dolaylı zararlardan, kar yoksunluğundan, manevi zararlardan ve üçüncü kişilerin uğrayabileceği zararlardan dolayı Hürriyet Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

BIST isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez.

BIST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BIST'e ait olup, tekrar yayınlanamaz.