Şirketler coşkulu yatırımcı temkinli

YÜKSEK kredi faizleri nedeniyle alternatif finansman arayışını hızlandıran şirketler halka arz taleplerini artırdı. Öyle ki, bu yılın ilk 7 ayında halka arz olan şirketlerin sayısı, geçen yılın tamamında halka arz olanların sayısını solladı. 2025’te halka arz edilen 18 şirket toplamda 45 milyar TL gelir toplarken; bu yıl temmuz ayı sonuna kadar borsaya kote olan 29 şirket, piyasadan toplam 66.7 milyar TL topladı. Sadece temmuz ayı, bu şirketlerin yüzde 61’inin halka arzının tamamlandığı ay oldu. Ancak bu kez, 2024’teki gibi neredeyse her halka arzın tavan-tavan fiyatlamalarına sahne olan cinsten bir coşku yok. Şirketlerin halka arz furyası devam etse de getiri performansları çok değişken. Bazı hisselerdeki fiyatlamalar çok sınırlı artış kaydederken; bazıları ise halka arz fiyatının altında işlem görüyor. Dolayısıyla halka arz performanslarının net bir yön çizemediği görülüyor. Finansman arayışındaki şirketlerin borsa aşklarının ne kadar karşılık bulduğuna bakıldığında da toplanan talebin ne çok iyi ne çok kötü seviyede olduğunu söylemek mümkün. Yani Sermaye Piyasası Kurulu’na (SPK) pandemiden sonraki süreçte şirketlerden gelen ve uzun kuyruklar oluşturan halka arz başvuruları, bu yıl üçerli beşerli onay almaya başladı ama toplanan talebin ve sağlanan getirilerin ne ölçüde beklentileri karşıladığı tartışmalı.

BORSAYI DA AŞAĞI ÇEKTİ

Hürriyet’e konuşan Gedik Yatırım Danışmanlığı Müdür Yardımcısı Onur Can Bal, yatırımcıların artan getiri arayışından dolayı halka arzlara ilginin zayıf olmadığını ama güçlü de seyretmediğini vurguladı. Borsaya bu yıl yeni likidite girişi sınırlıyken bir de halka arzlara girebilmek için mevcut hisselerin satıldığını; bunun da BIST 100 endeksini aşağı çektiğini söyleyen Bal, “Bu yılki halka arz performanları farklılaşan bir görünüm ortaya koydu. Bir de tabii bu yıl bazı hisselerdeki sert hareketler de yatırımcıda bir sıkışmışlık yarattı. Ama zaten 2024’te yaşanan halka arz rallisi, o döneme özgü bir çılgınlıktı” diye konuştu.

‘ASIL 2024’TEKİ RALLİ ABSÜRTTÜ’

Perform Portföy Fon Yöneticisi Altan Aydın ise halka arz edilen bir şirketin kısa dönemde iyi bir performans göstermesinin anlamlı olmadığını; birkaç bilanço döneminden sonra yükseliş kaydetmesinin daha sağlıklı olduğunu vurguladı. “Kısa dönemde yüzde 100 yükselmemeli. O zaman ya siz şirketin değerini doğru bilmiyorsunuz ya da başka bir şey var” diyen Aydın, bu açıdan borsadaki işlemlerin daha dikkatli incelenmesi gerektiğinin altını çizdi. “Dolayısıyla asıl 2024’teki halka arz rallisi absürttü. Ben halka arzdan sonraki ilk işlemlerin serbest marjlı olması gerektiğini düşünüyorum. Yani yüzde 10’luk tavan-tavan uygulaması en azından ilk hafta geçerli olmamalı. Yoksa halka arz olan şirketlerin artmasında bir beis yok” değerlendirmesinde bulundu.

YATIRIMCILAR NEYE DİKKAT ETMELİ? ‘TOPLANAN PARA NEREDE KULLANILACAK BAKIN’ UYARISI

Peki, borsada genel bir zayıflık izlenen bu dönemde yatırımcılar halka arzlara nasıl yaklaşmalı?

“Şirketlerin halka arz olduktan sonra şirketin geleceğine yönelik bir adım atılıyor mu, halka arz bunun için mi yapılıyor gerçekten yoksa bir şirketin halka arz büyüklüğünün yarısına yakını patron satışı mı? Önce buna dikkat edilmeli” diyen Altan Aydın, ikinci olarak da izahname ve fiyat tespit raporlarının okunması gerektiğinin altını çizdi. “Söz konusu şirketin sektörünün geleceği, halka arzda toplanan tutarın nerede kullanılacağı... Bunlara çok dikkat etmeliler” diyen Aydın, son uyarısını da halka arzlara kısa vadeli kazanç kapısı olarak bakan yatırımcılara yönelik yaptı: “‘Küçük bir halka arz, tavan-tavan gider’ şeklinde kısa vadeli bakılmaması gerekiyor ama maalesef böyle bakılıyor. ‘Girelim, bir hafta sonra çıkalım’ algısı genele yayıldı. Borsa için dediğimi halka arzlar için de öneriyorum: Kısa vadeli bakılmamalı.” 

BORSANIN KADERİ FAİZE BAĞLI

BORSANIN yılın geri kalanındaki kaderi ise jeopolitik risklerin seyrine ve faiz indirimlerinin ne zaman başlayacağına bağlı. Bu yıl İran savaşının etkisiyle artan petrol fiyatlarının enflasyon baskısını canlı tuttuğunu ve borsada genel bir durağanlığa yol açtığını anımsatan Onurcan Bal, “Ana kâğıtlarda da zayıf bir seyir izledik maalesef” dedi. Borsaya yabancı girişlerinin de oldukça sınırlı olduğunu hatırlatan Bal, yerli yatırımcının da yüksek TL faizi nedeniyle borsaya ilgisinin sınırlandığını aktardı ve borsanın genel seyrine yönelik şu değerlendirmeyi yaptı: “Borsanın yükselişe geçmesinin ana şartı, faiz indirimlerinin başlaması. Hürmüz Boğazı’nın durumuna bağlı olarak petrol fiyatlarının seyri enflasyon endişelerini canlı tutuyor ve bu da merkez bankalarının temkinli olmasına yol açıyor. Bu nedenle BIST 100 endeksinin yıl sonunda ulaşacağı seviyeye yönelik bir öngörü yapmak da zor. Faiz indirimleri başlarsa, borsada yükselişler görürüz ama ne zaman başlayacak kimse net bir öngörüde bulunamıyor.”

ENERJİ BAŞI ÇEKTİ İNŞAAT TAKİP ETTİ

BU yıl halka arz olan şirketlerden 8’inin enerji sektöründen olması dikkat çekti. Halen SPK’nın kapısında halka arz için bekleyen toplam 144 şirket içinde de 22 enerji şirketi bulunuyor. Tera Yatırım’ın bültenine göre, enerjiyi inşaat ve gayrimenkul sektörü izledi. Onay sürecindeki şirketler arasında Teknik Yapı, Nef ve Rönesans Altyapı AŞ ile 12’si GYO toplam 21 şirket bulunuyor. Gıda sektöründe ise 19 şirket onay bekliyor. Bu şirketler arasında Namet, Ekici Süt Gıda, Beyoğlu Çikolata, Altun Gıda ile Tarım Kredi Süt de var.