Rusya'dan şoklara karşı 'dolarsızlaşma kalkanı'

07.06.2021 - 14:57
Rusya'dan şoklara karşı 'dolarsızlaşma kalkanı' | Ekonomi Haberleri

Rusya, ABD'nin tahakkümü altındaki dolarla küresel ticaret ve SWIFT ödeme sistemlerinden ayrışmayı ülkenin stratejik planlarından biri haline getirdi. Rusya’nın ihracatında doların payı 2020’nin son çeyreğinde tarihin en düşük seviyesi yüzde 48,6’ya gerilerken, ülkedeki özel sektör henüz sürece adapte olamadı.

ABD’nin yaptırım baskısı altındaki Rusya, ekonomide ve uluslararası ticarette risklerden korunmak için dolar kullanımını azaltmaya yönelik süreci hızlandırdı.

ABD, doların küresel egemenliği sayesinde dünya finans sistemi üzerindeki etkisini sürdürürken, dünya bankalarının işlem yapmak için kullandığı Belçika merkezli SWIFT mali mesajlaşma servisi üzerindeki kontrolünü de devam ettiriyor.

ABD’nin dolar ve küresel mali sistem aracılığıyla diğer ülkeler üzerinde kurduğu tahakküm, gündeme gelen her yeni mali yaptırımda Çin ve Rusya gibi ülkelerde rahatsızlığın boyutunu artırıyor.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in son olarak 4 Haziran’da St. Petersburg Uluslararası Ekonomi Forumu (SPIEF) kapsamında, ABD’yi doları silah gibi kullanmakla suçlaması, Rus devletinin önemli stratejilerinden biri olarak tanımlanan “dolarsızlaşmayı” nasıl uygulayabileceğine yönelik tartışmaları tekrar gündeme taşıdı. Putin’e göre, ABD doları bir yaptırım silahı olarak kullanarak “bindiği dalı kesiyor” ve doların güvenilirliğini azaltıyor.

##$HABER_1470181$##

Doların rezerv para konumunu sağlayan en önemli unsurlardan “petrodolar” ilişkisine de atıfta bulunan Putin, enerji şirketlerinin de dolar kullanımını azaltabileceğini belirterek, "Bu, dünyanın rezerv para birimi olarak dolara ciddi bir darbe olur." yorumunda bulundu.

Rusya Maliye Bakanı Anton Siluanov’un 3 Haziran’da “Bir ay içerisinde Ulusal Refah Fonu’nda dolar varlıklarını tümüyle sonlandıracağız” açıklaması ise küresel piyasalarda geniş yankı uyandırdı. Yaklaşık 185 milyar dolar hacme sahip Ulusal Refah Fonu’nda doların payının ise avro, yuan ve altın cinsinden varlıklara dağıtılması planlanıyor.

Rusya’nın SWIFT’ten çıkarılmasına yönelik Batılı ülkelerden gelen çağrılar da ülkenin, blokzincir ve dijital para birimlerinde gelişen teknolojileri kullanarak ABD’den daha bağımsız bir finansal yapıya kavuşmak için attığı adımları somutlaştırıyor.

RUSYA’NIN ATTIĞI ADIMLAR

AA muhabirinin derlediği verilere göre, Rusya’nın ihracatında doların payı 2020’nin son çeyreğinde tarihin en düşük seviyesi yüzde 48,6’ya geriledi. Rusya’nın ihracatında doların payı, 2013’te ABD’nin Kırım’ın yasa dışı bir şekilde ilhak edilmesi nedeniyle uygulamaya koyduğu yaptırımlardan önce yüzde 80’in üzerindeydi.

Rusya Merkez Bankası verilerine göre, Rusya, Avrasya Ekonomik Birliği (AEB) nezdinde yapılan uluslararası anlaşmalarda ise rublenin payını ise 2013 ila 2019 arasında yüzde 54’ten yüzde 70’e çıkardı.

Söz konusu dönemde, Rusya’nın Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) dışı ihracatında da rublenin payı yüzde 5,5’ten yüzde 8,7’ye çıkarken, ithalatında yüzde 23,7’den yüzde 26,8’e yükseldi.

Rusya parlamentosunun alt kanadı Duma'nın Başkanı Vyaçeslav Volodin, 11 Mart’ta yaptığı açıklamada, AEB’in yanı sıra Çin ve Türkiye ile ticarette de yerli para birimlerinin kullanımını artırdıklarını söylemişti.

Rusya, en büyük ticaret ortağı Çin’e ihracatında doların payını 2013’teki yüzde 90’dan geçen yıl yüzde 60 seviyesine düşürdü.

BLOKZİNCİR VE DİJİTAL RUBLE ALTERNATİFLERİ

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, 22 Mart'ta yaptığı açıklamada, ülkelerinin Batı tarafından kontrol edilen uluslararası ödeme sistemlerinden uzaklaşması gerektiğini belirtmiş, Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Aleksandr Pankin ise 5 Nisan’da, dijital para birimleri ve blokzincirdeki gelişmeler sayesinde, SWIFT ödeme sistemine alternatif uluslararası bir sistem geliştirilebileceğini ifade etmişti.

SWIFT sisteminden çıkarılma riski nedeniyle Rusya, 2014'te SPFS'yi (Mali Mesajlaşma Sistemi) geliştirmeye başlamış, Aralık 2017'de kullanıma açmıştı.

Rusya Maliye Bakanlığı, Ekim 2019'da yaptığı açıklamada, Türkiye ile ulusal para birimleriyle ticaret konusunda anlaşma imzalandığını, söz konusu anlaşmanın Türk bankalarının SPFS'ye bağlantısını da genişletebileceğini duyurmuştu.

Rusya Merkez Bankası tarafından Ekim 2020’de yapılan açıklamada ise dijital rublenin tedavüle sokulma sürecinin değerlendirildiği kaydedilerek, “Dijital ruble, nakit ve nakit dışı ödemelerle birlikte yeni, ek bir ödeme biçimi haline gelebilir.” denilmişti.

Dijital Rus rublesinde ilk testlere 2022’nin başında başlanması hedefleniyor. ABD’li yetkililer ise Rusya, Çin ve İran gibi ülkelerin dolardan bağımsız hareket eden kendi dijital para birimlerini yaratmalarının ve başka ülkelerin de buna katılmalarının ABD için tehdit oluşturabileceğine yönelik uyarılarda bulunuyor.

ÖZEL SEKTÖR DOLARSIZLAŞMA SÜRECİNE AYAK UYDURMAKTA ZORLANIYOR

Rusya’da yönetimin rezervlerdeki dolar varlıklarından kurtulma kararı, ülke özel sektöründe ise ABD’nin para birimine yönelik tutumu değiştirmedi.

Finans dışı sektör varlıklarında doların payı 2013’ten bu yana değişmeyerek geçen yıl itibarıyla yüzde 45 düzeyinde kaldı.

Uzmanlar, Rus özel sektörünün dolara güvenmeye devam ettiğine, yaptırımlarla ortaya çıkabilecek risklerden doğabilecek olası kayıplara razı durumda olduğuna işaret ediyor.

Özel sektörün de dolarsızlaşma sürecine katılması için Rus rublesine yönelik güven artırıcı adımların atılması gerektiğini ifade eden uzmanlar, dolara alternatif yeni bir rezerv para biriminin varlığının da dolarsızlaşma sürecine destek olacağını belirtiyor.


Etiketler

Bu haberi okuyanlar bunları da okudu
 
  • BIST
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
1.393 Değişim: 0,09% Hacim : 11.641 Mio.TL Son veri saati : 18:05
Düşük 1.380 30.07.2021 Yüksek 1.393
Açılış: 1.383
8,4381 Değişim: -0,21%
Düşük 8,3933 30.07.2021 Yüksek 8,4894
Açılış: 8,4556
10,0365 Değişim: -0,32%
Düşük 9,9678 30.07.2021 Yüksek 10,0970
Açılış: 10,0686
492,59 Değişim: -0,93%
Düşük 490,25 30.07.2021 Yüksek 498,90
Açılış: 497,19
bigpara

Copyright © 2021 Tüm hakları saklıdır.
Hürriyet Gazetecilik Matbaacılık A.Ş.

YASAL UYARI:
Piyasa verileri Foreks Bilgi İletişim Hizmetleri A.Ş. tarafından sağlanmaktadır. Üye girişi yapılan Canlı Borsa sayfaları haricinde Hisse senedi verileri 15 dk gecikmelidir. Tahvil-Bono-Repo özet verileri her durumda 15 dk gecikmelidir.

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Bununla beraber gerek site üzerindeki, gerekse site için kullanılan kaynaklardaki hata ve eksikliklerden ve sitedeki bilgilerin kullanılması sonucunda yatırımcıların uğrayabilecekleri doğrudan ve/veya dolaylı zararlardan, kar yoksunluğundan, manevi zararlardan ve üçüncü kişilerin uğrayabileceği zararlardan dolayı Hürriyet Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

BIST isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez.

BIST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BIST'e ait olup, tekrar yayınlanamaz.